రంభోపమోరు పృథుపీననితంబబింబానద్ధక్వణన్మణిరణద్రశనాకలాపం। బృందం లలాటతటకోటిపటాంతలంబి హేమాంచలాంచితముఖం కులపాలికానామ్
అరటి కాండంలా నాజూకుగా ఉన్న తొడలు, విస్తృతంగా, గట్టిగా, వంపుగా ఉన్న నితంబాలు, మణిపూసలతో అలంకరించిన మెరిసే నడుపట్టీలు, బంగారు పర్వత శిఖరంలా ప్రకాశించే ముఖాలు, వస్త్రపు అంచు నుదిటిపై జారుతున్నట్లు ఉన్న ఆ గౌరవనీయ మహిళలు అక్కడ నిలబడి ఉన్నారు.
కాంతం గృహేషు కలగద్గదభాషితానాం ఝంకారనూపురరవేణవిరావితానామ్। తేషాం కృశానుకరమిన్దుసమానకాంతం యైరర్చితోసి భగవన్భవమోచనస్త్వం
ఇళ్లలో మధురంగా, కొంచెం తడబడుతూ మాట్లాడే వారు, వారి పాదాల్లో నూపురాలు మోగుతూ, చిగురంత సన్నగా, చంద్రునిలా అందంగా ఉన్న ఆ మహిళలు, ప్రభూ! బంధనాల నుంచి విమోచించేవాడవైన నిన్ను భక్తితో పూజించారు.
బ్రహ్మా త్వమేవ హరిరస్యనిలోఽనలోసి రుద్రోంఽతకోసి వరుణోఽస్యమరాధిపోసి। సోమోసి వాయురసి భూరసి చేశ్వరోసి యజ్ఞోసి విత్తపతిరస్యపరాజితోసి
నీవే బ్రహ్మ, నీవే హరి, నీవే గాలి, నీవే అగ్ని, నీవే రుద్రుడు, నీవే యముడు, నీవే వరుణుడు, నీవే దేవతల అధిపతి, నీవే సోముడు, నీవే వాయువు, నీవే భూమి, నీవే పరమేశ్వరుడు, నీవే యజ్ఞం, నీవే ధనాధిపతి, నిన్నెవ్వరూ జయించలేరు.
తే సప్తసప్తిసురవాహరణేన ముక్తా భూమావథేతి తరసోరుతరంతరీతాః। వ్యోమైతదంతరహితం పరితో హి గత్వా గచ్ఛంతి న శ్రమదం హిమనాగపీమే
ఏవరు ఏడు దేవతలూ, అసురుల గుంపులనూ జయించి విముక్తి పొందారో వారు భూమిని వేగంగా దాటి, ఆకాశాన్ని, అన్ని దిక్కులనూ చుట్టి, అలసట లేకుండా, చలి లేదా వేడి తగలకుండా ప్రయాణిస్తారు.
ధ్యానైకయోగనిరతాశ్చ సమాధిభావాత్ధ్యాత్వా పదం తవ తురీయమనంతమూర్తే। ముక్తామయాస్తనుభృతో న భియాభియుక్తాస్తద్బ్రహ్మశాశ్వతమచింత్యమనాద్యనంతం
ధ్యానం, యోగంలో నిమగ్నమై, పరమాత్ముని నాల్గవ, అనంతమైన స్థితిని ధ్యానిస్తూ, ఆ మానవులు భయమేమీ లేకుండా, శాశ్వతమైన, ఊహించలేని, ఆదియులేని, అంతులేని బ్రహ్మాన్ని పొందుతారు.
జన్మాదిరోగరహితం పరమం పురాణమీశం జరామరణశోకభయాతిరిక్తమ్। స్థూలానుభావనగణాగణితం విశుద్ధం వేదాంతవాదిభిరలం పరిమన్యతే యత్
పుట్టుక, వ్యాధి లేని, అత్యున్నతమైన, పురాతనమైన ప్రభువైన ఆ పరమాత్మ, ముదింపు, మరణం, దుఃఖం, భయం లేని, స్థూలమైన అనుభూతులకు అందని, నిర్మలమైన వాడని వేదాంత జ్ఞానులు పరమసత్యంగా ప్రకటిస్తారు.
త్వామగ్నిపుంజవపుషం తపసాం నివాసం యాతా దివం సుచిరకాలముపాస్యభక్తాః। భానో సురాసురసమూహశిరోనిఘృష్ట పాదారవిందయుగలామలచారుమూర్త్తే
అగ్నిలా ప్రకాశించే రూపమున్న, తపస్సుకు నిలయమైన ప్రభువా! నిన్ను ఎన్నాళ్లుగా భక్తితో సేవించిన వారు స్వర్గానికి చేరుకుంటారు. దేవతలు, అసురులు అందరూ వారి కిరీటాలతో నీ పాదారవిందాలను తాకుతూ నివాళి అర్పిస్తారు.
భూతేశభూతవరదా సకృదవ్యయాత్మన్వ్యోమాట్టహాససవితర్భువనైకదీప। ఋక్సామమంత్రయజుషామధివాస నామ సృష్టిస్థితిప్రలయకారణలోకపాల
భూతాల అధిపతివా, భూతాలకు వరాలిచ్చేవాడవా, ఎప్పటికీ మారని ఆత్మవా, ఆకాశాన్ని నవ్వుతో నిండజేసేవాడవా, లోకాలకు ఏకైక వెలుగవా, ఋక్, సామ, యజుర్వేద మంత్రాలలో నివసించేవాడవా, సృష్టి, స్థితి, లయానికి కారణమైన లోకపాలకుడవా.
దీనస్య దేవ కృపణస్య భవేభవే మే మగ్నస్య చారుదవిచార మనోరథాని। శశ్వద్యతీశ్వర శశీ కరకంకఘోరోత్పాతో జరామరణశోకరుగాంతరస్య
ప్రభూ! ప్రతి జన్మలో నా మనసు దుఃఖంలో, మాయలో మునిగి, ఎన్నో కోరికలతో నిండిపోయి ఉంటుంది. శాశ్వతుడా! చంద్రుడు చీకటిని పోగొట్టినట్టు, నీవు ముదింపు, మరణం, దుఃఖం, వ్యాధి వంటి భయంకరమైన బాధలను తొలగించు.
యః ప్రాతః సాయమిదం మధ్యాహ్నే వా పఠేచ్చ దీప్తాంశోః। సాలోక్యం యాతి రవేః ప్రాప్నోతి ధర్మార్థకామాంశ్చ
ఈ శ్లోకాన్ని ఉదయం, మధ్యాహ్నం, సాయంత్రం ఎవరు పఠిస్తారో వారు సూర్యుని లోకాన్ని పొందుతారు. ధర్మం, సంపద, కామాలను కూడా పొందుతారు.
నిత్యం తస్మాచ్చ సూర్యాచ్చ మనసోభిహితం చ యత్। నమస్తే దేవదేవేశ భక్తానామభయంకర
అందువల్ల ఎప్పుడూ సూర్యుని నుండీ, మనసు నుండీ ఏది పలికినా, దేవతల దేవా, భక్తులకు అభయాన్ని ఇచ్చేవాడవా, నీకు నమస్కారం.
సుబ్రహ్మణ్య నమస్తే తు సర్వదేవనమస్కృత। తిగ్మాంశో వై నమస్తుభ్యం జగతశ్చక్షుషే నమః
సుబ్రహ్మణ్యా! నీకు నమస్కారం. అన్ని దేవతలు నమస్కరించేవాడవు. తేజోమయుడవైన సూర్యా! నీకు నమస్కారం. జగత్తుకు కళ్లైన వాడా! నీకు నమస్కారం.
ప్రభాకర నమస్తేస్తు భానో జయ జగత్పతే। అనేన దనుముఖ్యేన పీడితోహం జగత్పతే
ప్రభాకరా! నీకు నమస్కారం. భానూ! నీకు జయం కలగాలి, జగత్పతీ! ఈ లోకంలో నేను దానవుల అధిపతిచేత బాధపడుతున్నాను.
కిం కరోమి కథం చైనం ఘాతయామి దివాకర। సూర్య ఉవాచ-। జయ శూలేన పాపిష్ఠం మాయాశతవిశారదమ్
ఏం చేయాలి? ఎలా ఇతన్ని సంహరించగలను, దివాకరా? సూర్యుడు ఇలా అన్నాడు: 'శతమంది మాయలు తెలిసిన పాపిష్టుడైన వాడిని నీ త్రిశూలంతో జయించు.'
జయం ప్రాప్నుహి దేవేశ హత్వా శూలేన చాంధకమ్। గృహ్య శూలం తతో దూరమాక్షిప్య హర తేజసా
దేవతల అధిపతివా! అంధకుని నీ త్రిశూలంతో సంహరించి విజయాన్ని సాధించు. త్రిశూలాన్ని తీసుకుని దూరంగా విసిరి, హరా! నీ తేజస్సుతో అతన్ని సంహరించు.
తతోన్ధకస్త్రిశూలేనాతాడయత్పాపకర్మకృత్। తస్మిన్యుద్ధే తథా రుద్రో హ్యన్ధకేనాభిపీడితః
ఆ తర్వాత పాపకర్మ చేసిన అంధకుడు త్రిశూలంతో తాకబడ్డాడు. ఆ యుద్ధంలో రుద్రుడు అంధకునిచేత గట్టిగా ఎదుర్కొనబడ్డాడు.
ముమోచ బాణముత్యుగ్రం నామ్నా పాశుపతం హి యత్। పినాకమానమ్య దోర్భ్యాం పినాకీ శంకరః స్వయమ్
అప్పుడు పినాకీ శంకరుడు తన రెండు చేతులతో విలయాన్ని నమస్కరించి, అత్యంత ఉగ్రమైన పాశుపతాస్త్రాన్ని విడిచాడు.
రుద్రబాణవినిర్భేదాద్రుధిరాదన్ధకస్య తు। అంధకాశ్చ సముత్పన్నాశ్శతశోథ సహస్రశః
రుద్రుని బాణంతో అంధకుడు గాయపడి, అతని రక్తం భూలోకంలో జారింది. ఆ రక్తం నుండి వందల, వేలాది అంధకులు పుట్టుకొచ్చారు.
తేషాం విదార్యమాణానాం రుధిరాదపరే పునః। బభూవురంధకా ఘోరా యైర్వ్యాప్తమఖిలం జగత్
వారిని చీల్చినప్పుడు, వారి రక్తం నుండి మరికొన్ని భయంకరమైన చీకట్లు పుట్టాయి. ఆ చీకట్లతో మొత్తం లోకం కమ్ముకుపోయింది.
తం తు మాయావినం దృష్ట్వా దేవదేవస్తదాంధకమ్। పానార్థమంధకస్యాస్రం ససృజే మాతృకాస్తదా
ఆ మాయగాడు అంధకుడిని చూసిన దేవదేవుడు, అప్పుడు అంధకుని రక్తాన్ని త్రాగేందుకు మాతృకలను సృష్టించాడు.
మాహేశ్వరీం తథా బ్రాహ్మీం శౌరీం వా బాడవీం తథా। సౌపర్ణీమథ వాయవ్యాం శంఖినీం తైత్తిరీం తథా
ఆయన మాహేశ్వరీ, బ్రాహ్మీ, శౌరీ, బాడవీ, సౌపర్ణీ, వాయవ్య, శంఖినీ, తైత్తిరీ దేవతలను సృష్టించాడు.
సౌరీం సౌమ్యాం శివదూతీం చాముండామథ వారుణీం। వారాహీం నారసింహీం చ వైష్ణవీం చ విభావరీం
అలాగే సౌరీ, సౌమ్య, శివదూతి, చాముండ, వారుణి, వారాహి, నరసింహి, వైష్ణవి, విభావరి దేవతలను సృష్టించాడు.
శతానందాం భగానందాం పిచ్ఛిలాం భగమాలినీం। బాలామతిబలాం రక్తాం సురభీం ముఖమండితామ్
శతానంద, భగానంద, పిచ్చిల, భగమాలిని, బాల, అతిబల, రక్త, సురభి, ముఖమండిత అనే దేవతలను కూడా సృష్టించాడు.
మాతృనందాం సునందాం చ బిడానీం శకునీం తథా। రేవతీం చ మహాపుణ్యాం తథైవ శిఖిపట్టికాం
మాతృనంద, సునంద, బిడానీ, శకుని, మహాపుణ్యవంతురాలైన రేవతి, అలాగే శిఖిపట్టిక అనే దేవతలను సృష్టించాడు.
శూలేన చ తతో దైత్యం బిభేద త్రిపురాంతకః। నిర్గతం రుధిరం తస్మాత్పపుస్తా మాతరస్తదా
తర్వాత త్రిపురాంతకుడు తన శూలంతో ఆ దైత్యుని పొడిచాడు. అప్పుడా దైత్యుని నుండి వచ్చిన రక్తాన్ని మాతృకలు త్రాగారు.
నీరక్తో హి తదా దైత్యశ్శుష్కతాం ప్రాప భూపతే। శూలే ప్రోతస్తదా దైత్యో దివ్యవర్షసహస్రకమ్
రక్తం లేకుండా పోయిన ఆ దైత్యుడు ఎండిపోయాడు, ఓ రాజా! శూలంపై పొడవబడి ఆ దైత్యుడు దివ్య సంవత్సరాల వెయ్యేళ్లు అక్కడే ఉన్నాడు.
మహాబలేన రుద్రేణ విధృతోపి మృతో నహి। స్తుతస్తేన తదా శంభుర్భక్త్యా దైత్యేన సువ్రత
మహాబలుడు అయిన రుద్రుడు పట్టుకున్నా, ఆ దైత్యుడు చావలేదు. అప్పుడు, సువ్రతుడా, ఆ దైత్యుడు భక్తితో శంభుని స్తుతించాడు.
నమోస్తు శంభో భవనాశహేతో నమోస్తు తే దేవ వరప్రసీద। త్వం భూ జలాగ్నీరనభోర్కసోమయజ్వాష్టమూర్తిర్భవభావనోలమ్
శంభూ! భవనాశకారణమా! నీకు నమస్కారం. దేవా! దయచూపు. నువ్వు భూమి, నీరు, అగ్ని, గాలి, ఆకాశం, సూర్యుడు, చంద్రుడు, యజ్ఞకర్త, అష్టమూర్తి, జగత్తు ఉద్భవానికి, లయానికి కారణవాడవు.
త్వాం వై బాణో బహువాద్యేన తోష్య ప్రాప్తశ్చైశ్యం స్వే పురే తత్స్వరక్ష్యమ్। రక్షోధీశో బాహుభిస్తోల్యశైలం యుష్మత్క్రాంతక్లిష్టరూపో హ్యనౌషీత్
బాణుడు ఎన్నో వాద్యాలతో నిన్ను సంతోషపరిచి తన నగరంలో అధిపత్యాన్ని, రక్షణను పొందాడు. రాక్షసాధిపతి తన చేతులతో కొండను ఎత్తి, నీ అడుగుతో బాధపడి కష్టాలను భరించాడు.
ప్రాప్తోప్యైశ్యం సర్వరక్షోగణానాం పుత్రం చాపి ప్రోర్జితం శక్రబంధమ్। భవభయహర హర పరమ ఉదార మమ సుఖకరణ నిఖిల సురసార
అతడు అన్ని రాక్షస గణాలకు అధిపతిని, ఇంద్రునికి శత్రువైన తన కుమారుడిని పొందాడు. భవభయాన్ని తొలగించే హరా! పరమ దయామయుడా! సర్వదేవతల సారం, సుఖాన్ని ప్రసాదించు.