జయిష్యే త్రిదశాన్సర్వాన్విష్ణురుద్రపురోగమాన్। హరిష్యే పర్వతసుతాం తయా మేఽపహృతం మనః
'విష్ణువు, రుద్రుడు మొదలైన అందరు దేవతలను నేను జయిస్తాను. నా మనసు కొండ కుమార్తె చేత అపహరించబడింది. ఆమెను నేను తీసుకుపోతాను.'
మంత్రిణా తస్య చాఖ్యాతః కనకస్య వధస్సురైః। పరభార్యానురక్తస్య కృతో దేవైః సవాసవైః
అతని మంత్రి, కనకుడి మరణాన్ని దేవతలు, ఇంద్రుడు కలిసి ఏర్పాటుచేశారని, ఎందుకంటే అతను పరస్త్రీపై మోహపడినవాడని తెలిపాడు.
తతః కోపపరీతాత్మా హన్మి దేవాన్సశంకరాన్। తం హత్వా దానవం శక్రో భయాదంధాసురస్య చ
అప్పుడతడు కోపంతో, 'నేను శంకరుడితో సహా దేవతలను సంహరిస్తాను' అని చెప్పాడు. ఆ దానవుడిని సంహరించిన తరువాత, ఇంద్రుడు అంధకుడి భయంతో పారిపోయాడు.
జగామ శరణాన్వేషీ కైలాసం శంకరాలయం। దృష్ట్వా ప్రణమ్య దేవేశం చంద్రార్ద్ధకృతశేఖరం
ఆశ్రయం కోసం, అతడు కైలాసానికి, శంకరుని నివాసానికి వెళ్లాడు. అక్కడ చంద్రార్ధాన్ని కిరీటంగా ధరించిన దేవేశుని చూసి నమస్కరించాడు.
భీతో విజ్ఞాపయామాస ధృతసాహస్రలోచనః। అభయం దేహి మే దేవ దానవాదంధకాదహం
భయంతో, సహస్రలోచనుడు వినయంగా ప్రార్థించాడు: 'దేవా, అంధక దానవుని నుండి నాకు అభయం దయచేయుము.'
బిభేమి తస్య పుత్రోద్య మయా యుధి నిపాతితః। తద్యావన్న స జానాతి హతం పుత్రం మహాసురః
'అతని కుమారుడిని యుద్ధంలో నేను సంహరించాను. ఆ మహాసురుడు తన కుమారుడు మరణించిన సంగతి తెలుసుకునేలోపు—' అని అన్నాడు.
తావత్తత్రస్థ ఏవాశు హన్యతాం మద్భయావహః। స్త్రీలౌల్యాద్దానవః క్రూరః పరభార్యాపహారకః
'నాకు భయాన్ని కలిగించే ఆ క్రూర దానవుడు, పరస్త్రీపై మోహంతో, ఇతరుల భార్యను అపహరించేవాడు. అతడిని ఇక్కడే వెంటనే సంహరించాలి.'
సర్వథా ఘాతనీయస్తే భవతా సురసత్తమ। శక్రస్యైవం వచః శ్రుత్వా శరణ్యః శంకరస్తదా
'ఏ విధంగా అయినా, ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా, నీవు అతడిని సంహరించాలి.' ఇంద్రుని మాటలు విని, శరణ్యుడైన శంకరుడు అప్పుడు—
దదావభయమేవాసౌ మా భైరితి శతక్రతోః। దత్తాభయోథ కైలాసాదాజగామ కుశస్థలీమ్
అతడు శతక్రతువుకు 'భయపడవద్దు' అని అభయం ఇచ్చాడు. అభయం ఇచ్చిన తరువాత, కైలాసం నుండి కుశస్థలికి వెళ్లాడు.
వృతో భూతగణైరీశో వధార్థమంధకస్య తు। కృత్వా రూపం మహాకాయం విశ్వరూపం సుభైరవం
భూతగణాలతో చుట్టుముట్టబడి, ఈశ్వరుడు అంధకుని సంహారార్థంగా మహాకాయుడై, భయంకరమైన విశ్వరూపాన్ని ధరించాడు.
సర్పైర్జ్వలద్భిర్ధావద్భిర్భీమం భీమభుజంగవత్। జటాసటాభిరాకాశం ఫణిరత్నశిఖార్చిషా
దహించు, పరిగెత్తే భయంకరమైన పాములతో, అతని జటలు ఆకాశాన్ని నింపాయి. ఆ జటలపై పాముల మణులు మెరిసాయి.
దహన్నతీవతేజోభిః కాలాగ్నిరివ సంక్షయే। ముఖైర్దంష్ట్రాంకురాంకైశ్చ ద్వితీయేన్దుకలోజ్జ్వలైః
ప్రళయకాల అగ్నిలా అతని తేజస్సు మండింది. అతని ముఖాలు, పెద్ద దంతాలు, అర్ధచంద్రాలతో భయంకరంగా మెరిసాయి.
పాతాలోదరరూపాభైర్భైరవారావనాదిభిః। భుజైరనేకసాహస్రైర్బహుశస్త్రకృతగ్రహః
పాతాళపు లోతుల్లాంటి రూపాలతో, భైరవుడు, ఆరవుడు లాంటి గర్జనతో, వేలాది చేతులతో అనేక ఆయుధాలు పట్టుకున్నాడు.
బహ్వాభరణభూషాఢ్యై రణే ఘోరనినాదిభిః। సింహచర్మపరీధానం వ్యాఘ్రత్వగుత్తరీయకం
అనేక ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, యుద్ధంలో భయంకరమైన శబ్దంతో, సింహచర్మాన్ని వస్త్రంగా, పులిచర్మాన్ని పై వస్త్రంగా ధరించాడు.
గజాజినకృతాటోపం పతద్భృంగరవాకులం। ఈదృగ్రూపం విధాయేశో దనుదైత్యభయావహం
ఏనుగు చర్మాన్ని ధరించి, తేనెటీగల గుంపు మ్రోగుతున్నట్లుగా, దానవులు, దైత్యులకు భయాన్ని కలిగించే రూపాన్ని భగవంతుడు ధరించాడు.
అవాతరన్మహీం భీమో దనూనాం క్షయకారకః। అంధాసురోపి దనుజః పుత్రం శ్రుత్వా హతం యుధి
ఆ భయంకరుడు, దానవులను నాశనం చేసే వాడు, భూమిపైకి దిగాడు. యుద్ధంలో తన కుమారుడు చనిపోయాడని విన్న అంధుడైన అసురుడు—
క్రోధేన తమసావిష్టో రణతూర్యాణ్యచోదయత్। సంహత్యావహితః ప్రాప్తో యత్ర తే త్రిదశాః స్థితాః
కోపంతో, అంధకారంతో నిండిపోయి, యుద్ధ డప్పులు మోగించమని ఆజ్ఞాపించాడు. తన సైన్యాన్ని కూడగట్టి, దేవతలు ఉన్న చోటికి వచ్చాడు.
మహత్యా సేనయా సార్ద్ధం రథవారణయుక్తయా। తే దేవా దానవాన్వీక్ష్య మహాహవకృతాదరాన్
భారీ సైన్యం, రథాలు, ఏనుగులతో కూడి, దేవతలు యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా వస్తున్న దానవులను చూసి—
వ్యపయాతతనుత్రాణాః శంభుం శరణమన్వయుః। మా భైరితి చ తాన్దేవో దేవానుక్త్వా త్రిలోచనః
తమ పలుచని కవచాలను వదిలేసి, శంభువుని ఆశ్రయించారు. అప్పుడు త్రినేత్రుడు దేవతలకు, "భయపడకండి" అని చెప్పాడు.
గృహీత్వా శూలమాతిష్ఠద్దంష్ట్రారవధరో రుషా। అంధకేనాథ రుష్టేన శతకోటిశరైర్గణాః
శూలాన్ని పట్టుకుని, కోపంతో దంతాలు బయటపెట్టి నిలబడ్డాడు. అప్పుడు అంధకుడు, కోపంతో, కోట్లాది బాణాలతో దేవతల గణాలను చంపాడు.
నిహతాశ్చాపి దేవానాం బహూనామేకతాకృతాం। సస్ఫులింగార్చిషో వహ్నేర్ముంచమానః పినాకధృక్
అనేక దేవతలు ఒకటిగా మారి హతమయ్యారు. పినాకాన్ని ధరించిన వాడు, అగ్నిలా మిణుగురు, జ్వాలలు వెదజల్లుతూ—
శరైః సమావృతం చక్రే అంధకం రథగం తతః। దనునాథో రథస్థోథ శిథిలః శిథిలాయుధః
అప్పుడు రథంపై ఉన్న అంధకుడిని బాణాలతో పూర్తిగా కప్పేశాడు. దానవాధిపతి, తన రథంపై నిలబడి, ఆయుధాలు సడలిపోయి—
నిమంత్ర్య దానవాన్సర్వాన్స యోద్ధుముపచక్రమే। బహుధా తద్బలం భగ్నం వివిధాయుధయోధిభిః
అతడు అన్ని దానవులను పిలిచి యుద్ధం మొదలుపెట్టాడు. ఆ సైన్యం,色色 ఆయుధాలతో యుద్ధం చేసే వీరులచేత అనేక విధాలుగా చీలిపోయింది.
యుధి వీరైర్హతం దేవైః స్థాణునా సఖ్యమాశ్రితైః। దానవశ్చాంధకః సైన్యం భిన్నం దృష్ట్వా కృతం సురైః
యుద్ధంలో, స్థాణువు తోడుగా ఉన్న దేవతలు, వీర దానవులను సంహరించారు. అంధకుడు, తన సైన్యం దేవతల చేత ఛిన్నాభిన్నమైందని చూసి—
ఆత్మానం చ మహేశేన నిరుద్ధం బాణకోటిభిః। విహ్వలీభూతదేహోసౌ ధైర్యమాలంబ్య కేవలమ్
తానే మహేశ్వరుడు లక్షలాది బాణాలతో నిరోధించబడగా, శరీరం బలహీనమై, కేవలం ధైర్యాన్ని ఆశ్రయించాడు.
పినాకం చైవ రుద్రస్య గృహ్య రుద్రమతాడయత్। పినాకస్యాభిఘాతేన రుద్రో భూమిమథాగమత్
అతడు రుద్రుని పినాకాన్ని పట్టుకుని, రుద్రునిపై దెబ్బ కొట్టాడు. ఆ పినాక దెబ్బతో రుద్రుడు భూమిపై పడిపోయాడు.
భూమౌ నిపాతితే దేవే చలితం భువనత్రయం। తత్యజుః సాగరా వేలాం పర్వతాః శిఖరాణి చ
దేవుడు భూమిపై పడినప్పుడు, మూడు లోకాలు కంపించాయి. సముద్రాలు తమ తీరాలను వదిలేశాయి, పర్వతాలు తమ శిఖరాలను కోల్పోయాయి.
నక్షత్రాణి వియోగీని జగ్ముర్ముక్తాన్యనేకశః। పతితే భువి దేవేశే అంధకో గదయా పునః
నక్షత్రాలు విడిపోయి, అనేకంగా నేలపై పడ్డాయి. దేవతాధిపతి భూమిపై పడివుండగా, అంధకుడు మళ్లీ గదతో దెబ్బ కొట్టాడు.
జఘాన రుషితో నాగం హత్వా తం పాతయద్భువి। శివం త్యక్త్వా నాగరాజః ప్రపలాయ్యాన్యతో గతః
కోపంతో, నాగాన్ని కొట్టి, దాన్ని నేలపై పడగొట్టాడు. శివుడిని వదిలేసి, నాగరాజు అక్కడి నుండి పారిపోయాడు.
ముహూర్త్తాచ్చేతనాం లబ్ధ్వా ఉత్థితః పరమేశ్వరః। గృహీత్వా పరశుం దివ్యం దానవం నైవ పశ్యతి
కొంతసేపటి తరువాత, పరమేశ్వరుడు చైతన్యం పొందాడు. దివ్యమైన పరశును తీసుకుని, దానవుడిని వెతికాడు కాని కనిపించలేదు.