మహీధరా నాగగణా నిపేతురమితౌజసః। విషజ్వాలాకులైర్వక్త్రైర్విముంచంతో హుతాశనమ్
పర్వతాలు, అపార శక్తి గల నాగ గణాలు పడిపోయాయి. వాటి నోళ్ళ నుంచి విషపు అగ్ని ఎగసిపడింది.
చతుఃశీర్షాః పంచశీర్షాః సప్తశీర్షాశ్చ పన్నగాః। వాసుకిస్తక్షకశ్చైవ కర్కోటకధనంజయౌ
నాలుగు, ఐదు, ఏడు తలలున్న పాములు—వాసుకి, తక్షకుడు, అలాగే కర్కోటకుడు, ధనంజయుడు—
ఏలాముఖః కాలియశ్చ మహాపద్మశ్చ వీర్యవాన్। సహస్రశీర్షశ్శుద్ధాంగో హేమతాలధ్వజః ప్రభుః
ఎలాముఖుడు, కాలియుడు, మహాపద్ముడు — వీరులందరూ; సహస్రశీర్షుడు, పవిత్రమైన అవయవాలు కలవాడు, హేమతాలధ్వజుడు, ప్రభువు — వీరందరూ అక్కడ ఉన్నారు.
శేషోనంతో మహానాగో హ్యప్రకంప్యశ్చ కంపితాః। దీప్యంతేంతర్జలస్థాని పృథివీవివరాణి వై
శేషుడు, అనంతుడు, గొప్ప పాము, ఎవరూ కదిలించలేని వాడు, అయినా అతడిని కూడా కంపించేశారు; నీటిలోని భూమిలోని రంధ్రాలు ప్రకాశించాయి.
సప్తదైత్యేంద్రకోపేన కంపితాని సమంతతః। నానాతేజోధరాశ్చాపి పాతాలతలచారిణః
ఏడు దైత్యాధిపతుల కోపంతో అన్ని వైపులా భూమి కంపించిపోయింది; పాతాళంలో సంచరించే అనేక రకాల తేజస్సుతో నిండిన ప్రాణులు కూడా అక్కడ ఉన్నారు.
పాతాలే సహసా క్షుబ్ధే దుష్ప్రకంప్యాః ప్రకంపితాః। హిరణ్యకశిపుర్దైత్యస్తదా సంస్పృష్టవాన్మహీమ్1.45.
పాతాళం అకస్మాత్తుగా కలకలమయినప్పుడు, కదిలించలేని వారు కూడా కంపించిపోయారు; అప్పుడు దైత్యుడు హిరణ్యకశిపుడు భూమిని తాకాడు.
సందష్టౌష్ఠపుటః క్రుద్ధో వరాహ ఇవ పూర్వజః। గంగా భాగీరథీ చైవ కౌశికీ సరయూరపి
కోపంతో పెదవులు కొరుక్కుంటూ, పూర్వకాలంలో ఉన్న వరాహంలా, గంగా, భాగీరథీ, కౌశికీ, సరయూ నదులు కూడా అక్కడ ఉన్నాయి.
యమునా చాథ కావేరీ కృష్ణవేణీ చ నిమ్నగా। తుంగభద్రా మహావేగా నదీ గోదావరీ తథా
యమునా, ఆ తర్వాత కావేరీ, కృష్ణవేణీ — ఇవన్నీ ప్రవహించే నదులు; తుంగభద్రా, గట్టి ప్రవాహంతో, గోదావరి కూడా అలాగే ఉన్నాయి.
చర్మణ్వతీ చ సింధుశ్చ తథా నదనదీపతిః। మేలకప్రభవశ్చైవ శోణో మణినిభోదకః
చర్మణ్వతీ, సింధు, అలాగే నదుల అధిపతి; మేళక ప్రాంతంలో పుట్టిన శోణ నది, మణిలా మెరుస్తున్న నీటితో ఉంది.
నర్మదా చ శుభస్రోతాస్తథా వేత్రవతీ నదీ। గోమతీ గోకులాకీర్ణా తథా పూర్వా సరస్వతీ
నర్మదా, అందమైన ప్రవాహంతో, అలాగే వేత్రవతీ నది; గోవులతో నిండిన గోమతి, అలాగే తూర్పు సరస్వతి కూడా ఉన్నాయి.
మహాకాలమహీచైవ తమసా పుష్పవాహినీ। జంబూద్వీపం రత్నవచ్చ సర్వరత్నోపశోభితమ్
మహాకాళుని భూమి, అలాగే పుష్పాలు తీసుకెళ్లే తమసా నది; జంబూద్వీపం, రత్నాల వలె ప్రకాశిస్తూ, అన్ని రకాల రత్నాలతో అలంకరించబడింది.
సువర్ణపుటకం చైవ సువర్ణాకరమండితమ్। మహానదశ్చ లౌహిత్యశ్శైలః కాంచనశోభితః
సువర్ణపుటక ప్రాంతం, బంగారు గనులతో అలంకరించబడింది; గొప్ప నది లౌహిత్య, బంగారు మెరుస్తున్న పర్వతం కూడా అక్కడ ఉంది.
పత్తనం కోశకారాణాం కశం చ రజతాకరమ్। మగధాశ్చ మహాగ్రామాః పుణ్డ్రా ఉగ్రాస్తథైవ చ
నేయగాళ్ల పట్టణం, కశ ప్రాంతం వెండి గనులతో; మగధ దేశంలో పెద్ద గ్రామాలు, అలాగే ఉగ్రమైన పుండ్రులు కూడా ఉన్నాయి.
స్రుఘ్నా మల్లా విదేహాశ్చ మాలవాః కాశి కోసలాః। భవనం వైనతేయస్య దైత్యేంద్రేణాభికంపితమ్
స్రుగ్నులు, మల్లులు, విదేహులు, మాలవులు, కాశీలు, కోసలులు; గరుడుని భవనం కూడా ఆ దైత్యాధిపతితో కంపించిపోయింది.
కైలాసశిఖరాకారం యత్కృతం విశ్వకర్మణా। రత్నతోయో మహాభీమో లౌహిత్యో నామ సాగరః
విశ్వకర్మ చేత నిర్మించబడిన, కైలాస శిఖరాన్ని పోలినది; రత్నాలతో నిండిన, భయంకరమైన లౌహిత్య సముద్రం అక్కడ ఉంది.
ఉదయశ్చ మహాశైల ఉచ్ఛ్రితః శతయోజనమ్। సవర్ణవేదికః శ్రీమాన్మేఘపంక్తినిషేవితః
ఉదయ అనే గొప్ప పర్వతం, వంద యోజనాల ఎత్తులో ఉంది; బంగారు మెట్లు, మహిమాన్వితంగా, మేఘాల వరుసలు చేరే స్థలం.
భ్రాజమానోర్కసదృశైర్జాతరూపమయైర్ద్రుమైః। సాలైస్తాలైస్తమాలైశ్చ కర్ణికారైశ్చ పుష్పితైః
సూర్యునిలా మెరిసే, బంగారు వృక్షాలతో; సాల, తాళ, తమాల, పుష్పభరిత కర్ణికార వృక్షాలతో ఆ పర్వతం అలంకరించబడింది.
అయోముఖశ్చ విఖ్యాతః సర్వతో ధాతుమండితః। తమాలవనగంధశ్చ పర్వతో మలయః శుభః
అయోముఖ పర్వతం ప్రసిద్ధి చెందినది, అన్ని వైపులా ధాతువులతో అలంకరించబడింది; తమాల వనాల సువాసనతో మలయ పర్వతం శుభంగా ఉంది.
సురాష్ట్రాశ్చ సబాహ్లీకాశ్శూద్రాభీరాస్తథైవ చ। భోజాః పాండ్యాశ్చ వంగాశ్చ కలింగాస్తామ్రలిప్తకాః
సురాష్ట్రులు, బాహ్లీకులు, శూద్రులు, ఆభీరులు; భోజులు, పాండ్యులు, వంగులు, కలింగులు, తామ్రలిప్తకులు కూడా ఉన్నారు.
తథైవ పౌండ్రాః శుభ్రాశ్చ వామచూడాస్సకేరలాః। క్షోభితాస్తేన దైత్యేన దేవాశ్చాప్సరసాం గణాః
అలాగే పౌండ్రులు, శుభ్రులు, వామచూడులు, సకేరళులు; ఆ దైత్యుని వల్ల దేవతలు, అప్సరసల గణాలు కూడా కంపించిపోయారు.
అగస్త్యభవనం చైవ యదగస్త్యకృతం పురా। సిద్ధచారణసంఘైశ్చ విప్రకీర్ణం మనోహరమ్
అగస్త్యుడు నిర్మించిన అగస్త్యుని ఇంటి చుట్టూ సిద్ధులు, చారణులు సమూహాలుగా తిరుగుతూ, ఆ స్థలం ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపించేది.
విచిత్రనానావిహగం సపుష్పితమహాద్రుమమ్। జాతరూపమయైః శృంగైరప్సరోగణసేవితమ్
ఆ ప్రాంతంలో ఎన్నో రకాల అద్భుతమైన పక్షులు, పుష్పాలతో నిండిన పెద్ద పెద్ద చెట్లు, బంగారు శిఖరాలు, అప్సరసలు సేవించే వాతావరణం కనిపించేది.
గిరిః పుష్పితకశ్చైవ లక్ష్మీవాన్ప్రియదర్శనః। ఉత్థితః సాగరం భిత్వా విశ్రామశ్చంద్రసూర్యయోః
అక్కడ పుష్పితక అనే పర్వతం ఉన్నది. అది ఎంతో అందంగా, ఐశ్వర్యంతో, సముద్రాన్ని చీల్చుకుంటూ పైకి లేచి, చంద్రుని, సూర్యునికి విశ్రాంతి స్థలంగా ఉండేది.
రరాజ స మహాశృంగైర్గగనం విలిఖన్నివ। చంద్రసూర్యాంశుసంకాశైః సాగరాంబుసమావృతైః
ఆ పర్వతం గొప్ప శిఖరాలతో ఆకాశాన్ని తాకుతున్నట్టు మెరిసిపోతూ, సముద్రపు నీటితో కప్పబడి, చంద్రుడు, సూర్యుని కాంతిలా ప్రకాశించేది.
విద్యుత్త్వాన్పర్వతః శ్రీమానాయతః శతయోజనమ్। విద్యుతాం యత్ర సంపాతా నిపాత్యంతే నగోత్తమే
ఆ పర్వతం శతయోజనాల పొడవుతో, మెరుపులతో నిండినది. అక్కడ మెరుపులు ఆ పర్వతంపై పడుతూ ఉండేవి.
ఋషభః పర్వతశ్చైవ శ్రీమానృషభసంస్థితః। కుంజరః పర్వతః శ్రీమానగస్త్యస్య గృహం శుభమ్
అక్కడ ఋషభ అనే పర్వతం, ఎద్దు వలె నిలబడి, మహిమాన్వితంగా మెరిసేది. అలాగే కుఞ్జర అనే పర్వతం, అది అగస్త్యుని పవిత్ర గృహంగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
విమలాఖ్యా చ దుర్ద్ధర్షా సర్పాణాం మాలతీ పురీ। తథా భోగవతీ చాపి దైత్యేంద్రేణాభికంపితా
విమల అనే దుర్జయ పట్టణం, సర్పాలకు చెందిన మాలతీ నగరం, అలాగే దైత్యేంద్రుడు వణికించిన భోగవతి నగరం కూడా అక్కడ ఉన్నాయి.
మహాసేనగిరిశ్చైవ పారియాత్రశ్చ పర్వతః। చక్రవాంశ్చ గిరిశ్రేష్ఠో వారాహశ్చైవ పర్వతః
అక్కడ మహాసేన పర్వతం, పారియాత్ర పర్వతం, చక్రవాన్ అనే గొప్ప పర్వతం, అలాగే వారాహ పర్వతం ఉన్నాయి.
ప్రాగ్జ్యోతిషపురం చాపి జాతరూపమయం శుభమ్। యస్మిన్నువాస దుష్టాత్మా నరకో నామ దానవః
అక్కడ ప్రాగ్జ్యోతిష అనే బంగారు నగరం ఉంది. అక్కడ దుష్టహృదయుడు నరకాసురుడు ఒకప్పుడు నివసించేవాడు.
మేఘశ్చ పర్వతశ్రేష్ఠో మేఘగంభీరనిస్స్వనః। షష్టిస్తత్ర సహస్రాణి పర్వతానాం విశాంపతే
అక్కడ మేఘ అనే గొప్ప పర్వతం, మేఘగంభీరమైన గంభీర ధ్వనితో ఉంది. అక్కడ అరువెయ్యి పర్వతాలు ఉన్నాయి, ఓ రాజా!