సువర్ణమాలాకులభూషితాంగాః సుతీక్ష్ణదంష్ట్రాకులవక్త్రగర్తాః। స్ఫురత్ప్రభాస్తే చ సశృంగదేహాశ్చీనాంశుకా భాంతి యథైవ హంసాః
బంగారు హారాలతో అలంకరించబడిన శరీరాలు, పదునైన పళ్లతో నిండిన నోర్లు, మెరిసే కొమ్మలు, చైనా పట్టు వస్త్రాలు ధరించి, వారు హంసల్లా ప్రకాశించారు.
సోసృజద్దానవో మాయామగ్నిం వాయుం సమీరితమ్। తమింద్రస్తోయదైః సార్ధం సహస్రాక్షో మహాద్యుతిః
ఒక దానవుడు మాయా అగ్ని వెలువరించాడు, ఆ అగ్ని గాలితో మరింత మండింది. అప్పుడు సహస్రాక్షుడు అయిన ఇంద్రుడు, మేఘదేవులతో కలిసి దానికి ఎదురయ్యాడు.
మహతా తోయవర్షేణ శమయమాస పావకమ్। తస్యాం ప్రతిహతాయాం తు మాయాయాం యుధి దానవః
భారీ వర్షంతో ఆ అగ్నిని ఆపేశాడు. యుద్ధంలో ఆ మాయా అగ్ని ఆపబడినప్పుడు, ఆ దానవుడు
అసృజద్ఘోరసంకాశం తమస్తీవ్రం సమంతతః। తమసా సంవృతే లోకే దైత్యేష్వాత్తాయుధేషు చ
చుట్టూ భయంకరమైన, తీవ్రమైన చీకటి విడిచాడు. ఆ చీకటిలో లోకం కమ్ముకుపోయింది, దైత్యులు ఆయుధాలు పట్టుకున్నారు.
స్వతేజసా పరివృతో దివాకర ఇవోద్గతః। త్రిశిఖాం భ్రుకుటీమస్య దదృశుర్దానవా రణే
తన స్వంత తేజస్సుతో చుట్టుముట్టబడి, ఉదయించిన సూర్యుడిలా, యుద్ధంలో దానవులు అతని మూడుసార్లు మడచిన నుదిటి మడివిని చూశారు.
లలాటస్థాం త్రికూటస్థాం గంగాం త్రిపథగామివ। తతః సర్వాసు మాయాసు హతాసు దితినందనాః
అతని నుదిటిపై, మూడు కొండలపై ఉన్నట్టుగా, గంగా నది మెరిసింది. అప్పుడు వారి మాయలు అన్నీ నశించిపోయిన తరువాత, దితి కుమారులు
హిరణ్యకశిపుం దైత్యా విషణ్ణాశ్శరణం యయుః। తతః ప్రజ్వలితః క్రోధాత్ప్రదహన్నివ తేజసా
దైత్యులు నిరుత్సాహంతో హిరణ్యకశిపుని ఆశ్రయించారు. అప్పుడు అతడు కోపంతో మండిపడి, తన తేజస్సుతో కాలుతున్నట్లుగా కనిపించాడు.
తస్మిన్క్రుద్ధే తు దైత్యేంద్రే తమోభూతమభూజ్జగత్। ఆవహః ప్రవహశ్చైవ వివహోథ సమీరణః
ఆ దైత్యాధిపతి కోపంతో ఉన్నప్పుడు, లోకం చీకటిలో మునిగిపోయింది. ఆవహ, ప్రవహ, వివహ, సమీరణ అనే గాలులు
పరావహస్సంవహశ్చ ఉద్వహశ్చ మహాబలః। తథా పరివహః శ్రీమానుత్పాతభయశంసినః
పరావహ, సంవహ, ఉద్వహ అనే మహాబలులు, అలాగే పరివహ అనే మహాతేజస్సు గల గాలులు, అపాయ సూచించేలా ఊపిరాడని విధంగా వీచాయి.
ఇత్యేవం క్షుభితాః సప్త మరుతో గగనేచరాః। యే గ్రహాస్సర్వలోకస్య క్షయే ప్రాదుర్భవంతి హి
ఇలా ఆ ఏడుగురు మరుతులు, ఆకాశంలో సంచరిస్తూ, కలకలం రేపారు. ఇవే లోక నాశన సమయంలో కనబడే గ్రహాలు.
తే సర్వే గగనే హృష్టావ్యచరంశ్చ యథాసుఖమ్। అయోగతశ్చాప్యచరద్యోగం నిశి నిశాచరః
వారు అందరూ ఆనందంగా, ఇష్టమొచ్చినట్లు ఆకాశంలో సంచరించారు. అర్ధరాత్రి, నిశాచరుడు తన సంయోగాన్ని నిర్వహించాడు.
సగ్రహః సహ నక్షత్రైస్తారాపతిరరిందమ। వివర్ణతాం చ భగవాన్గతో దివి దివాకరః
గ్రహాలతో, నక్షత్రాలతో, తారాధిపతి, శత్రువులను జయించినవాడా, ఆకాశంలో సూర్యుడు రంగు కోల్పోయాడు.
కృష్ణః కబంధశ్చ తదా లక్ష్యతే సుమహాన్దివి। అసృజచ్చాసితాం సూర్యో ధూమవత్తాం విభావసుః
అప్పుడు ఆకాశంలో ఒక పెద్ద నలుపు తలరహిత శరీరం కనిపించింది. సూర్యుడు నల్లటి, పొగతో కూడిన కాంతిని వెలువరించాడు.
గగనస్థశ్చ భగవానభీక్ష్ణం పరివిష్యతే। సప్తధూమనిభా ఘోరాః సూర్యాది విసముత్థితాః
ఆ భగవంతుడు ఆకాశంలో నిలబడి, మళ్లీ మళ్లీ చుట్టుముట్టబడ్డాడు. సూర్యుని నుండి ఏడుసార్లు పొగలాంటివి, భయంకరమైన రూపాలు వెలువడాయి.
సోమస్య గగనస్థస్య గ్రహాస్తిష్ఠంతి శృంఙ్గగాః। వామే చ దక్షిణే చైవ స్థితౌ శుక్రబృహస్పతీ
ఆకాశంలో ఉన్న సోముని చుట్టూ గ్రహాలు రెండు కొమ్ములపై నిలిచాయి. ఎడమవైపున శుక్రుడు, కుడివైపున బృహస్పతి నిలిచారు.
శనైశ్చరో లోహితాంగో లోహితాంగసమద్యుతిః। సమం సమధిరోహంత సర్వే వై గగనేచరాః
శని, అగ్ని వర్ణంతో మంగళుని పోలికతో, ఇతర ఆకాశచారులందరితో కలిసి సమానంగా పైకి ఎక్కాడు.
శృంగాణి శనకైర్ఘోరా యుగాంతా వర్త్తన గ్రహాః। చంద్రమాశ్చ సనక్షత్రో గ్రహైః సహ తమోనుదః
ఆ భయంకరమైన, నెమ్మదిగా కదిలే కొమ్ములు యుగాంతానికి సంకేతంగా ఉన్న గ్రహాలు. చంద్రుడు నక్షత్రాలతో కలిసి గ్రహాల సహాయంతో చీకటిని తొలగించాడు.
చరాచరవినాశాయ రోహిణీం నాభ్యనందత। గృహీతో రాహుణా చన్ద్ర ఉల్కాభిరభిహన్యతే
జీవజంతువుల వినాశనానికి రోహిణి సంతోషించలేదు. చంద్రుడు రాహువు చేత పట్టుబడి, ఉల్కలతో దెబ్బతిన్నాడు.
ఉల్కాః ప్రజ్వలితాశ్చంద్రే వ్యచరంత యథాసుఖమ్। దేవానామధిపో దేవః సోప్యవర్షత శోణితమ్
ప్రజ్వలించే ఉల్కలు చంద్రుని మీద స్వేచ్ఛగా సంచరించాయి. దేవతల అధిపతి అయిన ఆ దేవుడు రక్తాన్ని వర్షించాడు.
అపతద్గగనాదుల్కా విద్యుద్రూపా మహాస్వనా। అకాలే చ ద్రుమాస్సర్వే పుష్ప్యంతి చ ఫలంతి చ
ఒక ఉల్క మెరుపులా మ్రోగుతూ ఆకాశం నుంచి పడింది. అప్పుడే అన్ని చెట్లు కాలానికి అతీతంగా పువ్వులు పండ్లు పూశాయి.
లతాశ్చ సఫలాః సర్వా యా ఆహుర్దైత్యనాశికాః। ఫలే ఫలాన్యజాయంత పుష్పే పుష్పం తథైవ చ
అసురులను నాశనం చేసే అన్ని వల్లి చెట్లు పండ్లు కట్టాయి. పండులో పండు, పువ్వులో పువ్వు పుట్టాయి.
ఉన్మీలంతి నిమీలంతి హసంతి ప్రరుదంతి చ। విక్రోశంతి చ గంభీరం ధూమాయంతే జ్వలంతి చ
వాటి కొమ్మలు తెరుచుకుంటూ మూసుకుంటూ, నవ్వుతూ ఏడుస్తూ, గంభీరంగా అరుస్తూ, పొగలు కక్కుతూ, మండిపోతూ ఉన్నాయి.
ప్రతిమాస్సర్వదేవానాం కథయంత్యో మహద్భయమ్। ఆరణ్యైః సహ సంసృష్టా గ్రామ్యాశ్చ మృగపక్షిణః
అన్ని దేవతల విగ్రహాలు మహా భయాన్ని తెలియజేస్తూ అడవి జంతువులతో కలిశాయి. అలాగే గ్రామ జంతువులు, పక్షులు కూడా కలిశాయి.
చుక్రుశుర్భైరవం తత్ర మృగయుద్ధ ఉపస్థితే। నద్యశ్చ ప్రతికూలాని వహంతి కలుషోదకాః
యుద్ధం సమీపిస్తున్నప్పుడు అడవి జంతువులు భయంకరంగా అరచేశాయి. నదులు కలుషితమైన నీటిని విరుద్ధ దిశల్లో ప్రవహించాయి.
న ప్రాకాశంత చ దిశో రక్తరేణుసమాకులాః। వానస్పత్యా న పూజ్యంతే పూజనార్హాః కథంచన
దిశలు ఎర్రటి ధూళితో నిండిపోయి కనబడలేదు. పూజకు అర్హమైన వనస్పతులు ఎవరూ పూజించలేదు.
వాయువేగేన హన్యంతే భజ్యంతే ప్రణమంతి చ। తథా చ సర్వభూతానాం ఛాయా న పరివర్త్తతే
గాలి వేగానికి చెట్లు కొట్టబడి, విరిగిపడి, వంగిపోతున్నాయి. అలాగే అన్ని ప్రాణుల నీడలు మారడం లేదు.
అపరేణ గతే సూర్యే సలోకానాం యుగక్షయే। తదా హిరణ్యకశిపోర్దైత్యస్యోపరివేశ్మనః
సూర్యుడు అస్తమించిన తర్వాత, అన్ని లోకాల యుగాంత సమయంలో, హిరణ్యకశిపు అనే రాక్షసుని మహాప్రాసాదం పైన—
భాండాగారాయుధాగారే నివిష్టమభవన్మధు। అసురాణాం వినాశాయ సురాణాం విజయాయ చ
భండాగారం, ఆయుధశాలలో తేనె కనిపించింది. అది రాక్షసుల వినాశనానికి, దేవతల విజయానికి సూచనగా వచ్చింది.
దృశ్యంతే వివిధోత్పాతా ఘోరాఘోరనిదర్శనాః। ఏతే చాన్యే చ బహవో ఘోరరూపాః సముత్థితాః
వివిధ భయంకరమైన, విచిత్రమైన అపశకునాలు కనిపించాయి. ఇంకా అనేక భయానక రూపాలు ప్రబలించాయి.
దైత్యేంద్రస్య వినాశాయ దృశ్యంతే రణశంసినః। మేదిన్యాం కంపమానాయాం దైత్యేంద్రేణ మహాత్మనః
దైత్యేంద్రుని వినాశనానికి యుద్ధ సూచకాలు కనిపించాయి. భూమి కంపించగా, మహాత్ముడైన దైత్యేంద్రుడు అక్కడ ఉన్నాడు.