ప్రాణాంతకరణం జాతం దేవానాం దానవా హవం। దేవాన్నిపీడితాన్దృష్ట్వా కుమారః కోపమావిశత్
దానవులు చేసిన హవనం వల్ల దేవతలకు ప్రాణాంతకమైన అపాయం కలిగింది. దేవతలు బాధపడుతున్నదాన్ని చూసి కుమారుడు కోపంతో నిండిపోయాడు.
తతోస్త్రైర్దారయామాస దానావానామనీకినీమ్। తైరస్త్రైర్నిష్ప్రతీకారైస్తాడితాస్సురకంటకాః
అప్పుడు తన ఆయుధాలతో దానవుల సైన్యాన్ని కుమారుడు చీల్చేశాడు. ఆ తట్టుకోలేని ఆయుధాల దెబ్బలకు దేవతలకు హాని చేసే వారు చిత్తువేశారు.
కాలనేమిముఖాః సర్వే రణే హ్యాసన్పరాఙ్ముఖాః। విద్రుతేషు చ దైత్యేషు ప్రహతేషు సమంతతః
కాళనేమి మొదలైనవారు యుద్ధంలో వెనక్కు తిరిగిపోయారు. దానవులు చుట్టూ పారిపోతూ కొట్టబడి పడిపోయారు.
కిన్నరోద్గారగీతైశ్చ హాస్యసన్యస్తచేతనః। జఘ్నే కుమారం గదయా నిష్టప్తకనకత్విషా
కిన్నరుల పాటలు, నవ్వులతో మనస్సు మరిచిపోయేలా చేసినప్పుడు, కుమారుడు మెరిసే బంగారు గదతో వారిని కొట్టాడు.
శరైర్మయూరం చిత్రైశ్చ చకార విముఖం రణే। దృష్ట్వా పరాడ్ముఖో దేవో ముక్తరక్తం స్వవాహనమ్
తన రంగురంగుల బాణాలతో యుద్ధంలో మయూరాన్ని వెనక్కు తిప్పాడు. తన వాహనం రక్తం కార్చుతూ వెనక్కు తిరిగినదాన్ని చూసి ఆ దేవుడు...
జగ్రాహ శక్తిం విమలాం రణే కనకభూషణామ్। బాహునా హేమకేయూర రుచిరేణ షడాననః
ఆ యుద్ధంలో షడాననుడు బంగారు అలంకారాలతో మెరిసే పవిత్రమైన శక్తిని, బంగారు కంకణంతో మెరిసే భుజంతో పట్టుకున్నాడు.
తతోబ్రవీన్మహాసేనస్తారకం దానవాధిపమ్। తిష్ఠతిష్ఠ సుదుర్బుద్ధే యమలోకం విలోకయ
అప్పుడు మహాసేనుడు దానవాధిపతి తారకునితో ఇలా అన్నాడు: "ఓ దుష్టుడా! నిల్చు, నిల్చు. యమలోకాన్ని చూడిపో."
హతో హ్యసి మయా శక్త్యా స్మర స్వం దైత్యచేష్టితమ్। ఇత్యుక్త్వా తు తతః శక్తిం ముమోచ దితిజం ప్రతి
"ఈ శక్తితో నేను నిన్ను సంహరించాను. నీ దానవ చేష్టలు గుర్తు పెట్టుకో." అని చెప్పి దితిపుత్రునిపై శక్తిని విసిరాడు.
సా కుమారభుజోత్సృష్టా తత్కేయూరరవానుగా। బిభేద దైత్యహృదయం వజ్రశైలేంద్రకర్కశమ్
కుమారుని భుజం నుంచి విడిచిన ఆ శక్తి, కంకణ ధ్వనితో కూడి, వజ్రం లేదా పర్వతంలా గట్టి ఉన్న దానవుని హృదయాన్ని చీల్చింది.
గతాసుః స పపాతోర్వ్యాం ప్రలయే భూధరో యథా। వికీర్ణమకుటోష్ణీషో విస్రస్తాఖిలభూషణః
ప్రాణం పోయిన అతడు ప్రళయ సమయంలో పర్వతంలా భూమిపై పడిపోయాడు. అతని మకుటం, ఉష్ణీషం చెల్లాచెదురై, అన్ని ఆభరణాలు జారిపోయాయి.
తస్మిన్వినిహతే దైత్యే దానవానాం ధురంధరే। నాభూత్కశ్చిత్తదా దుఃఖీ నరకేష్వపి పాపకృత్
ఆ దానవ సేనాధిపతి సంహరించబడినప్పుడు, అప్పుడు ఎవరూ దుఃఖించలేదు — నరకంలో ఉన్న పాపులు కూడా కాదు.
స్తువంతః షణ్ముఖం దేవాః ప్రాక్రీడన్నాగతస్మితాః। జగ్ముః స్వానేవ భువనాన్నిరస్యాసంస్తథోత్సుకాః
దేవతలు షణ్ముఖుని స్తుతిస్తూ, ఆనందంగా నవ్వుతూ ఆడుకున్నారు. వారు ఉత్సాహంగా తమ తమ లోకాలకు తిరిగి వెళ్లారు.
దదుశ్చాపి వరం సర్వే దేవాశ్చ షణ్ముఖం ప్రతి। తుష్టాః సంప్రాప్తసర్వార్థాస్సహసిద్ధైస్తపోధనైః
అందరూ దేవతలు, తపస్సుతో సిద్ధులు కూడి, తృప్తిగా అన్ని కోరికలు నెరవేరినవారు, షణ్ముఖునికి వరాన్ని ఇచ్చారు.
దేవా ఊచుః। యః పఠేత్స్కందసంబంధాం కథామేతాం మహామతిః। శృణుయాచ్ఛ్రావయేద్వాపి స భవేత్కీర్తిమాన్నరః
దేవతలు అన్నారు: "ఎవరైనా మహామతి ఈ స్కందుని కథను పఠిస్తే, వినిపిస్తే లేదా వినిపింపజేస్తే, అతడు లోకంలో పేరు పొందుతాడు."
బహ్వాయుః సుభగః శ్రీమాన్కీర్తిమాన్శుభదర్శనః। భూతేభ్యో నిర్భయశ్చాపి సర్వదుఃఖవివర్జితః
అతడు దీర్ఘాయువు, అదృష్టవంతుడు, శ్రీమంతుడు, కీర్తిశాలి, శుభదర్శనుడు అవుతాడు. అన్ని జీవులలో భయములేని వాడు, అన్ని బాధల నుండి విముక్తుడు అవుతాడు.
సంధ్యాముపాస్య యః పూర్వాం స్కందస్య చరితం పఠేత్। స యుక్తః కిన్నరైః సర్వైర్మహాధనపతిర్భవేత్
ఎవరైనా ఉదయసంధ్యను పూజించి, స్కందుని చరిత్రను పఠిస్తే, అన్ని కిన్నరులతో కూడి, మహా ధనపతిగా అవుతాడు.
భీష్మ ఉవాచ-। ఇదానీం శ్రోతుమిచ్ఛామి హిరణ్యకశిపోర్వధమ్। నరసింహస్య మాహాత్మ్యం తథా పాపవినాశనమ్
భీష్ముడు ఇలా అన్నాడు: "ఇప్పుడు నాకు హిరణ్యకశిపుని వధ, నరసింహుని మహిమ, పాప వినాశనం గురించి వినాలని ఉంది."
పులస్త్య ఉవాచ-। పురా కృతయుగే రాజన్హిరణ్యకశిపుః ప్రభుః। దైత్యానామాదిపురుషశ్చకార సుమహత్తపః
పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: "ఓ రాజా! కృతయుగంలో, దానవుల అధిపతి, ఆదిపురుషుడు అయిన హిరణ్యకశిపుడు గొప్ప తపస్సు చేశాడు."
దశవర్షసహస్రాణి దశవర్షశతాని చ। జలవాసీ సమభవత్స్నానమౌనధృతవ్రతః
పది వేల సంవత్సరాలు, ఇంకా వెయ్యి సంవత్సరాలు కూడా, అతడు నీటిలో నివసిస్తూ, స్నానం చేయడం, మౌనం పాటించడం వంటి వ్రతాలు కట్టుబడి ఉండేవాడు.
వృతః శమదమాభ్యాం చ బ్రహ్మచర్యేణ చైవ హి। బ్రహ్మా ప్రీతోఽభవత్తస్య తపసా నియమేన చ
అతడు శాంతి, దమనంతో పాటు బ్రహ్మచర్యాన్ని కూడా పాటించేవాడు. అతని తపస్సు, నియమంతో బ్రహ్మదేవుడు సంతోషించాడు.
తతః స్వయంభూర్భగవాన్స్వయమాగత్య తత్ర హి। విమానేనార్కవర్ణేన హంసయుక్తేన భాస్వతా
అప్పుడు స్వయంభువుడైన భగవంతుడు స్వయంగా అక్కడికి వచ్చాడు. సూర్యుని వర్ణంతో మెరిసే, హంసలు జోడించిన విమానంలో ఆయన ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
ఆదిత్యైర్వసుభిః సాధ్యైర్మరుద్భిర్దైవతైస్సహ। రుద్రైర్విశ్వసహాయైశ్చ యక్షరాక్షసపన్నగైః
ఆదిత్యులు, వసువులు, సాధ్యులు, మరుతులు, ఇతర దేవతలు, రుద్రులు, విశ్వదేవతలు, యక్షులు, రాక్షసులు, నాగులతో కలిసి ఆయన వచ్చాడు.
దిగ్భిశ్చైవ విదిగ్భిశ్చ నదీభిః సాగరైస్తథా। నక్షత్రైశ్చ ముహూర్తైశ్చ ఖచరైశ్చ మహాగ్రహైః
దిక్కులు, ఉపదిక్కులు, నదులు, సముద్రాలు, నక్షత్రాలు, ముహూర్తాలు, ఆకాశచారులు, మహాగ్రహాలతో కూడి ఆయన వచ్చాడు.
దేవైర్బ్రహ్మర్షిభిః సార్ద్ధం సిద్ధైః సప్తర్షిభిస్తథా। రాజర్షిభిః పుణ్యకృద్భిర్గంధర్వాప్సరసాంగణైః
దేవతలు, బ్రహ్మర్షులు, సిద్ధులు, సప్తర్షులు, రాజర్షులు, పుణ్యాత్ములు, గంధర్వులు, అప్సరసల సమూహాలతో కూడి ఆయన వచ్చాడు.
చరాచరగురుః శ్రీమాన్వృతః సర్వైర్దివౌకసైః। బ్రహ్మా బ్రహ్మవిదాం శ్రేష్ఠో దైత్యం వచనమబ్రవీత్
చరాచరాలకు గురువైన, మహిమగల బ్రహ్మదేవుడు, అందరు దేవలోకవాసులతో కలిసి, బ్రహ్మజ్ఞానంలో శ్రేష్ఠుడై, ఆ దైత్యునితో ఇలా అన్నాడు.
ప్రీతోస్మి తవ భక్తస్య తపసాఽనేన సువ్రత। వరం వరయ భద్రం తే యథేష్టం కామమాప్నుహి
నీ భక్తి, ఈ తపస్సు నన్ను సంతోషింపజేశాయి, ఓ సద్గుణవంతుడా! నీవు కోరిన వరాన్ని అడుగు. నీకు శుభం కలగాలి. నీవు కోరినది పొందు.
హిరణ్యకశిపురువాచ-। న దేవాసురగంధర్వా న యక్షోరగరాక్షసాః। న మానుషాః పిశాచాశ్చ హన్యుర్మాం దేవసత్తమ
హిరణ్యకశిపుడు అన్నాడు: దేవతలు, అసురులు, గంధర్వులు, యక్షులు, నాగులు, రాక్షసులు, మనుషులు, పిశాచులు—వీళ్ళలో ఎవ్వరూ నన్ను చంపకూడదు, ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా!
ఋషయో మానవాః శాపైర్న శపేయుః పితామహ। యది మే భగవాన్ప్రీతో వర ఏష వృతో మయా
ఋషులు, మనుషులు శాపాలతో నన్ను శపించకూడదు, ఓ పితామహా! భగవంతుడు నాతో సంతోషంగా ఉంటే, ఇదే నేను కోరిన వరం.
న శస్త్రేణ న చాస్త్రేణ గిరిణా పాదపేన వా। న శుష్కేణ న చార్ద్రేణ న స్యాచ్చాన్యేన మే వధః
శస్త్రంతోను, అస్త్రంతోను, కొండతోను, చెట్టుతోను, ఎండినదానితోను, తడి దానితోను, ఇంకేదైనా వస్తువుతోను నాకు మరణం రాకూడదు.
భవేయమహమేవార్కః సోమో వాయుర్హుతాశనః। సలిలం చాంతరిక్షం చ నక్షత్రాణి దిశో దశ
నేను సూర్యుడు, చంద్రుడు, వాయువు, అగ్ని, నీరు, ఆకాశం, నక్షత్రాలు, పది దిక్కులు అవ్వాలని కోరుతున్నాను.