శృణు తారక శాస్త్రార్థ ఇహ నైవ నిరూప్యతే। శస్త్రైరర్థా న దృశ్యంతే సమరే నిర్భరం భయే
'తారకా! ఇక్కడ శాస్త్రార్థాలు చెప్పడం అవసరం లేదు. యుద్ధంలో ఆయుధాలతో శాస్త్రార్థాలు కాదు, భయంకరమైన సమయంలో ఆయుధాలే మాట్లాడతాయి.'
శిశుత్వం మావమంస్థా మే శిశుః కష్టో భుజంగమః। దుష్ప్రేక్షో భాస్కరో బాలస్తథాహం దుర్జయః శిశుః
'నా బాల్యాన్ని తక్కువగా అంచనా వేయవద్దు. చిన్న పాము కూడా ప్రమాదకరమే, చిన్న వయసులో ఉన్న సూర్యుడిని కూడా చూడడం కష్టం. అలాగే నేను చిన్నవాడినైనా, నన్ను జయించడం అసాధ్యం.'
అల్పాక్షరో న మంత్రః కిం సస్ఫురో దైత్య దృశ్యతే। కుమారే ప్రోక్తవత్యేవం దైత్యశ్చిక్షేప ముద్గరం
'మంత్రం పదాలు తక్కువగా ఉన్నా, దాని శక్తి ఎక్కువగా ఉంటుంది, దైత్యా!' అని బాలుడు అన్నాడు. అప్పుడు దైత్యుడు గొప్ప ముసలిని విసిరాడు.
కుమారస్తం నిరాసోగ్రం చక్రేణామోఘవర్చసా। తతశ్చిక్షేప దైత్యేంద్రో భిందిపాలమయోమయం
ఆ భయంకరమైన ఆయుధాన్ని బాలుడు తన అద్భుతమైన చక్రంతో తిప్పికొట్టాడు. వెంటనే దైత్యాధిపతి ఇనుప గొడ్డలిని విసిరాడు.
కరేణ తం చ జగ్రాహ కార్తికేయోమరారిహా। గదాం ముమోచ దైత్యాయ సముత్థాయ ఖరస్వనామ్
దేవతలకు శత్రువైనవారిని సంహరించే కార్తికేయుడు, ఆ ఇనుప గొడ్డలిని చేతితో పట్టుకుని, లేచి, గర్జించే గదను దైత్యునిపై విసిరాడు.
తయా హతస్తతో దైత్యశ్చకమ్పేచలరాడివ। మేనే చ దుర్జయం దైత్యస్తదాబాలం సుదుఃసహం
ఆ గద తగిలి దైత్యుడు పర్వతాధిపతిలా కంపించిపోయాడు. అప్పుడా దైత్యుడు, బాలుడు నిజంగా జయించలేనివాడని, భయంకరమైనవాడని భావించాడు.
చింతయామాస బుద్ధ్యా వై ప్రాప్తః కాలో న సంశయః। కంపితం చ సమాలోక్య కాలనేమి పురోగమాః
తనలో తాను ఆలోచించాడు: 'ఇప్పుడు నా కాలం వచ్చేసింది, సందేహమే లేదు.' దైత్యుడు కంపించడాన్ని చూసి, కాళనేమి ముందుండే దైత్యులు—
సర్వే దేత్యైశ్వరా జఘ్నుః కుమారం రణదారుణం। స తైః ప్రహారైరస్పృష్టస్తథా క్లైశైర్మహాద్యుతిః1.44.
అందరు దైత్యాధిపతులు ఆ భయంకరమైన యుద్ధంలో బాలుడిపై దాడి చేశారు. కానీ వారి దెబ్బలు, బాధలు అతని మహాతేజస్సుకు ఏమాత్రం తాకలేదు.
స బాలో బలిభిర్వేగైరయుధ్యద్దానవై రణే। రణశౌణ్డాశ్చ దైత్యేంద్రా పుఃనర్జఘ్నుః శిలీముఖైః
ఆ బాలుడు బలవంతమైన దైత్యులతో యుద్ధంలో ప్రబలంగా పోరాడాడు. యుద్ధ నైపుణ్యం కలిగిన దైత్యాధిపతులు మళ్ళీ అతనిపై బాణాలతో దాడి చేశారు.
కుమారం సమరే దైత్యా బలినో దేవకంటకాః। కుమారస్య వ్యథా నాభూద్దైత్యాస్త్రనిహతస్య తు
దేవతలకు శత్రువులైన బలవంతమైన దైత్యులు యుద్ధంలో బాలుడిపై దాడి చేశారు. కానీ దైత్యుల ఆయుధాలు తగిలినా, బాలుడికి ఏమాత్రం బాధ కలగలేదు.
ప్రాణాంతకరణం జాతం దేవానాం దానవా హవం। దేవాన్నిపీడితాన్దృష్ట్వా కుమారః కోపమావిశత్
దానవులు చేసిన హవనం వల్ల దేవతలకు ప్రాణాంతకమైన అపాయం కలిగింది. దేవతలు బాధపడుతున్నదాన్ని చూసి కుమారుడు కోపంతో నిండిపోయాడు.
తతోస్త్రైర్దారయామాస దానావానామనీకినీమ్। తైరస్త్రైర్నిష్ప్రతీకారైస్తాడితాస్సురకంటకాః
అప్పుడు తన ఆయుధాలతో దానవుల సైన్యాన్ని కుమారుడు చీల్చేశాడు. ఆ తట్టుకోలేని ఆయుధాల దెబ్బలకు దేవతలకు హాని చేసే వారు చిత్తువేశారు.
కాలనేమిముఖాః సర్వే రణే హ్యాసన్పరాఙ్ముఖాః। విద్రుతేషు చ దైత్యేషు ప్రహతేషు సమంతతః
కాళనేమి మొదలైనవారు యుద్ధంలో వెనక్కు తిరిగిపోయారు. దానవులు చుట్టూ పారిపోతూ కొట్టబడి పడిపోయారు.
కిన్నరోద్గారగీతైశ్చ హాస్యసన్యస్తచేతనః। జఘ్నే కుమారం గదయా నిష్టప్తకనకత్విషా
కిన్నరుల పాటలు, నవ్వులతో మనస్సు మరిచిపోయేలా చేసినప్పుడు, కుమారుడు మెరిసే బంగారు గదతో వారిని కొట్టాడు.
శరైర్మయూరం చిత్రైశ్చ చకార విముఖం రణే। దృష్ట్వా పరాడ్ముఖో దేవో ముక్తరక్తం స్వవాహనమ్
తన రంగురంగుల బాణాలతో యుద్ధంలో మయూరాన్ని వెనక్కు తిప్పాడు. తన వాహనం రక్తం కార్చుతూ వెనక్కు తిరిగినదాన్ని చూసి ఆ దేవుడు...
జగ్రాహ శక్తిం విమలాం రణే కనకభూషణామ్। బాహునా హేమకేయూర రుచిరేణ షడాననః
ఆ యుద్ధంలో షడాననుడు బంగారు అలంకారాలతో మెరిసే పవిత్రమైన శక్తిని, బంగారు కంకణంతో మెరిసే భుజంతో పట్టుకున్నాడు.
తతోబ్రవీన్మహాసేనస్తారకం దానవాధిపమ్। తిష్ఠతిష్ఠ సుదుర్బుద్ధే యమలోకం విలోకయ
అప్పుడు మహాసేనుడు దానవాధిపతి తారకునితో ఇలా అన్నాడు: "ఓ దుష్టుడా! నిల్చు, నిల్చు. యమలోకాన్ని చూడిపో."
హతో హ్యసి మయా శక్త్యా స్మర స్వం దైత్యచేష్టితమ్। ఇత్యుక్త్వా తు తతః శక్తిం ముమోచ దితిజం ప్రతి
"ఈ శక్తితో నేను నిన్ను సంహరించాను. నీ దానవ చేష్టలు గుర్తు పెట్టుకో." అని చెప్పి దితిపుత్రునిపై శక్తిని విసిరాడు.
సా కుమారభుజోత్సృష్టా తత్కేయూరరవానుగా। బిభేద దైత్యహృదయం వజ్రశైలేంద్రకర్కశమ్
కుమారుని భుజం నుంచి విడిచిన ఆ శక్తి, కంకణ ధ్వనితో కూడి, వజ్రం లేదా పర్వతంలా గట్టి ఉన్న దానవుని హృదయాన్ని చీల్చింది.
గతాసుః స పపాతోర్వ్యాం ప్రలయే భూధరో యథా। వికీర్ణమకుటోష్ణీషో విస్రస్తాఖిలభూషణః
ప్రాణం పోయిన అతడు ప్రళయ సమయంలో పర్వతంలా భూమిపై పడిపోయాడు. అతని మకుటం, ఉష్ణీషం చెల్లాచెదురై, అన్ని ఆభరణాలు జారిపోయాయి.
తస్మిన్వినిహతే దైత్యే దానవానాం ధురంధరే। నాభూత్కశ్చిత్తదా దుఃఖీ నరకేష్వపి పాపకృత్
ఆ దానవ సేనాధిపతి సంహరించబడినప్పుడు, అప్పుడు ఎవరూ దుఃఖించలేదు — నరకంలో ఉన్న పాపులు కూడా కాదు.
స్తువంతః షణ్ముఖం దేవాః ప్రాక్రీడన్నాగతస్మితాః। జగ్ముః స్వానేవ భువనాన్నిరస్యాసంస్తథోత్సుకాః
దేవతలు షణ్ముఖుని స్తుతిస్తూ, ఆనందంగా నవ్వుతూ ఆడుకున్నారు. వారు ఉత్సాహంగా తమ తమ లోకాలకు తిరిగి వెళ్లారు.
దదుశ్చాపి వరం సర్వే దేవాశ్చ షణ్ముఖం ప్రతి। తుష్టాః సంప్రాప్తసర్వార్థాస్సహసిద్ధైస్తపోధనైః
అందరూ దేవతలు, తపస్సుతో సిద్ధులు కూడి, తృప్తిగా అన్ని కోరికలు నెరవేరినవారు, షణ్ముఖునికి వరాన్ని ఇచ్చారు.
దేవా ఊచుః। యః పఠేత్స్కందసంబంధాం కథామేతాం మహామతిః। శృణుయాచ్ఛ్రావయేద్వాపి స భవేత్కీర్తిమాన్నరః
దేవతలు అన్నారు: "ఎవరైనా మహామతి ఈ స్కందుని కథను పఠిస్తే, వినిపిస్తే లేదా వినిపింపజేస్తే, అతడు లోకంలో పేరు పొందుతాడు."
బహ్వాయుః సుభగః శ్రీమాన్కీర్తిమాన్శుభదర్శనః। భూతేభ్యో నిర్భయశ్చాపి సర్వదుఃఖవివర్జితః
అతడు దీర్ఘాయువు, అదృష్టవంతుడు, శ్రీమంతుడు, కీర్తిశాలి, శుభదర్శనుడు అవుతాడు. అన్ని జీవులలో భయములేని వాడు, అన్ని బాధల నుండి విముక్తుడు అవుతాడు.
సంధ్యాముపాస్య యః పూర్వాం స్కందస్య చరితం పఠేత్। స యుక్తః కిన్నరైః సర్వైర్మహాధనపతిర్భవేత్
ఎవరైనా ఉదయసంధ్యను పూజించి, స్కందుని చరిత్రను పఠిస్తే, అన్ని కిన్నరులతో కూడి, మహా ధనపతిగా అవుతాడు.
భీష్మ ఉవాచ-। ఇదానీం శ్రోతుమిచ్ఛామి హిరణ్యకశిపోర్వధమ్। నరసింహస్య మాహాత్మ్యం తథా పాపవినాశనమ్
భీష్ముడు ఇలా అన్నాడు: "ఇప్పుడు నాకు హిరణ్యకశిపుని వధ, నరసింహుని మహిమ, పాప వినాశనం గురించి వినాలని ఉంది."
పులస్త్య ఉవాచ-। పురా కృతయుగే రాజన్హిరణ్యకశిపుః ప్రభుః। దైత్యానామాదిపురుషశ్చకార సుమహత్తపః
పులస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: "ఓ రాజా! కృతయుగంలో, దానవుల అధిపతి, ఆదిపురుషుడు అయిన హిరణ్యకశిపుడు గొప్ప తపస్సు చేశాడు."
దశవర్షసహస్రాణి దశవర్షశతాని చ। జలవాసీ సమభవత్స్నానమౌనధృతవ్రతః
పది వేల సంవత్సరాలు, ఇంకా వెయ్యి సంవత్సరాలు కూడా, అతడు నీటిలో నివసిస్తూ, స్నానం చేయడం, మౌనం పాటించడం వంటి వ్రతాలు కట్టుబడి ఉండేవాడు.
వృతః శమదమాభ్యాం చ బ్రహ్మచర్యేణ చైవ హి। బ్రహ్మా ప్రీతోఽభవత్తస్య తపసా నియమేన చ
అతడు శాంతి, దమనంతో పాటు బ్రహ్మచర్యాన్ని కూడా పాటించేవాడు. అతని తపస్సు, నియమంతో బ్రహ్మదేవుడు సంతోషించాడు.