వామనేత్రప్రకంపం చ వక్త్రశోషం మనోమయమ్। స్వకానాం వక్త్రపద్మానాం మ్లానతాం చ వ్యలోకయత్
కళ్లలో కంపనం, మనసు కలవరంతో నోరు ఎండిపోవడం, తనవారి ముఖాలు ముదురిపోవడం అన్నీ అతను గమనించాడు.
దుష్టాంశ్చ ప్రాణినో రౌద్రాన్సోపశ్యద్దుష్టవాదినః। తదచింత్యైవ దితిజో న్యస్తచిత్తోభవత్క్షణాత్
దుష్టమైన, క్రూరమైన, చెడ్డ మాటలు చెప్పే ప్రాణులను అతను చూశాడు. అలా చూసిన వెంటనే, దితిపుత్రుడు లోపలుగా నిరుత్సాహంగా మారిపోయాడు.
యావద్గజఘటాఘంటా ఘనత్కారరవోత్కటామ్। తద్వత్తురంగసంఘాతహేషోత్సాహవిభూషితామ్
ఇంతలో, ఏనుగుల దళాల ఘంటికల ఘోరమైన శబ్దంతో కూడిన గోల, అలాగే గుర్రాల ఉత్సాహభరిత హీనాలు ఆ పరిసరాన్ని అలంకరించాయి.
సైన్యైస్సేనాన్తరోదగ్ర ధ్వజరాజైర్విరాజితామ్। విమానైశ్చాద్భుతాకారైశ్చలితామలచామరైః
ఆ సైన్యం ఎత్తయిన జెండాలతో, అద్భుతమైన రూపాల వాహనాలతో, తెల్లటి చామరాలతో అలంకరించబడి ప్రకాశించింది.
విభూషణపినద్ధాం చ కిన్నరోద్గీతనాదితామ్। నానా నాకతరూత్ఫుల్ల కుసుమాపీడధారిణీమ్
ఆ సైన్యం ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, కిన్నరుల పాటలతో మారుమోగి, వివిధ దేవతా వృక్షాల పుష్పమాలలతో ముస్తాబై ఉంది.
విశోకాస్త్రపరిస్ఫార చర్మనిర్మలదర్శినీం। విద్యుత్పుష్టద్యుతిధరాం నానావాద్యవినాదితామ్
ఆ సైన్యంలో కవచాలు మెరిసిపోతూ, ఎలాంటి శోకమూ లేకుండా, మెరుపులా ప్రకాశిస్తూ, అనేక వాద్యాల ధ్వనులతో నిండివుంది.
సేనాం నాకసదాం దైత్యః ప్రాసాదస్థో వ్యలోకయత్। సచింతయామాస తదా కించిద్విభ్రాంతమానసః
తన ప్రాసాదం నుండి ఆ దానవుడు దేవతల సైన్యాన్ని చూశాడు. అప్పుడతని మనసు కొంత కలవరంతో ఆలోచించసాగాడు.
అపూర్వః కో భవేద్యోద్ధా యో మయా న వినిర్జితః। తతశ్చింతాకులో దైత్యః శుశ్రావ కటుకాక్షరమ్। సిద్ధవందిభిరుద్ఘుష్టమిదం హృదయదారుణమ్
'ఇంతవరకు నేను ఓడించని ఈ కొత్త యోధుడు ఎవరు?' అని ఆలోచనలతో కలవరపడుతూ, ఆ దానవుడు సిద్ధులు, వందులు పలికిన హృదయానికి గాయపడే కఠినమైన మాటలు విన్నాడు.
జయాతులశక్తిదీధితిపంజరభుజదండప్రచండతర। రభససురవదనకుముదవికాసనవిలాసనేత్ర కుమారవర
అసమాన శక్తివంతుడైన కుమారునికి విజయము కలగాలి! ఆయన భుజాలు బలంగా, దేవతల ముఖాల కమలాలు వికసించడాన్ని ఆనందంగా చూస్తూ, ఆయన తేజస్సు అగ్నిపంజరంలా ప్రకాశిస్తుంది.
జయ దితిజకులమహోదధి బడవానల మధురమయూరరథ సురమకుట కోటి కుంచిత చరణ నఖాంకుర మహాసేన
మహాసేనా! రాక్షసకుల మహాసముద్రాన్ని దహించే అగ్నిలా వెలిగే వాడవు, మయూరవాహనంపై మధురంగా విహరిస్తూ, అనేక దేవతల కిరీటాలు నీ పాదనఖాలను తాకుతున్నాయి— నీకు విజయము కలగాలి!
జయ చలితలలిత చూడాకలాపనవవిమలకమల। దండకాంత దైత్యేశవంశ దుఃసహ దావానల
కొత్తగా వికసించిన కమలంలా నిర్మలమైన కిరీటపు అలంకారంతో అలరించే వాడవు, దండకావనానికి ప్రియమైనవాడవు, దానవుల వంశాన్ని కాల్చే అగ్నివంటివాడవు— నీకు విజయము కలగాలి!
జయ విశాఖవిభోజయ బాలసప్తవాసర భువనాలిశోకశమన జయ సకలలోక దితిసుతధురంధరనాశక స్కంద
విశాఖా ప్రభువా! ఏడు రోజుల్లో పుట్టినవాడవు, భువనాల బాధను తొలగించేవాడవు, స్కందా! లోకాలను భారంగా మోస్తున్న రాక్షసులను నాశనం చేసే వాడవు— నీకు విజయము కలగాలి!
శ్రుత్వైతత్తారకః సర్వముద్ఘుష్టం దేవవందిభిః। సస్మార బ్రహ్మణో వాక్యం వధం బాలాదుపస్థితం
ఇది అంతా దేవగానకులు ప్రకటించినట్లుగా తారకుడు విన్నాడు. వెంటనే బ్రహ్మ చెప్పిన మాటలు, ఆ బాలుడి చేతిలో తన మరణం దగ్గరపడిందని గుర్తు చేసుకున్నాడు.
స్మృత్వా ధర్మౌఘవిధ్వంసీ సదా వీరపదానుగః। మందిరాన్నిర్జగామాశు శోకగ్రస్తేన చేతసా
ధర్మాన్ని నాశనం చేసే వాడిగా, ఎప్పుడూ వీరుల మార్గాన్నే అనుసరించేవాడిని అని తలచుకొని, తారకుడు దుఃఖంతో మనసు నిండిపోయి, తన మందిరం నుంచి త్వరగా బయటకు వచ్చాడు.
కాలనేమిముఖా దైత్యాః సంత్రస్తా భ్రాంతచేతసః। స్వేష్వనీకేషు చ తదా త్వరా విస్మితచేతసః
కాళనేమి ముందుండగా, దైత్యులు భయంతో, అయోమయంగా ఉన్నారు. తమ సైన్యంలోనే వారు ఆశ్చర్యంతో, తొందరగా అలజడిగా ఉన్నారు.
హిరణ్యకశిపుః ప్రాహ దానవానాం ధురంధరః। త్రపాకరం భవేన్మహ్యం బాలస్యాస్య పలాయనమ్
దానవులలో శ్రేష్ఠుడైన హిరణ్యకశిపుడు ఇలా అన్నాడు: 'ఈ బాలుడు పారిపోవడం నాకు అపహాస్యంగా ఉంటుంది.'
యద్యహం హంతవే యామి సోపి వై కమలాశ్రితః। హత్వాహం బాలకం చైనం దుఃస్పర్శః స్యామకారణం
'నేను అతన్ని చంపడానికి వెళ్ళినా, అతడు లక్ష్మీదేవి రక్షణలో ఉన్నాడు. ఈ బాలుడిని చంపితే, కారణం లేకుండానే నన్ను అందరు దూరంగా ఉంచుతారు.'
యాత ధావత గృహ్ణీత యోజయధ్వం వరూథినీమ్। కుమారం తారకో దృష్ట్వా బభాషే భీషణాకృతిః
'వెళ్ళండి, పరుగెత్తండి, అతన్ని పట్టుకోండి! సైన్యాన్ని సిద్ధం చేయండి!' అని భయంకరమైన రూపంలో ఉన్న తారకుడు బాలుడిని చూసి ఆజ్ఞాపించాడు.
కిం బాల యోద్ధుకామోసి క్రీడకందుకలీలయా। యేనాతపో నిసృష్టస్తే సత్సంగరవిభాషక
'బాలా! నీవు యుద్ధం చేయాలని ఎందుకు కోరుకుంటున్నావు? ఇది నీకు ఆటలా అనిపిస్తుందా? నిన్ను ఎవరు పంపారు, నీకు ధైర్యం ఇచ్చింది ఎవరు?' అని అడిగాడు.
బాలత్వాదథ తే బుద్ధిరేవం స్వల్పార్థదర్శినీ। కుమారోపి తమగ్రస్థం బభాషే హర్షవత్తమం
'నీవు చిన్నవాడివి కాబట్టి, నీకు చిన్న విషయాలే తెలుసు' అని తారకుడు అన్నాడు. కానీ ఆ బాలుడు ఎదురుగా నిలబడి, ఆనందంగా ఇలా చెప్పాడు.
శృణు తారక శాస్త్రార్థ ఇహ నైవ నిరూప్యతే। శస్త్రైరర్థా న దృశ్యంతే సమరే నిర్భరం భయే
'తారకా! ఇక్కడ శాస్త్రార్థాలు చెప్పడం అవసరం లేదు. యుద్ధంలో ఆయుధాలతో శాస్త్రార్థాలు కాదు, భయంకరమైన సమయంలో ఆయుధాలే మాట్లాడతాయి.'
శిశుత్వం మావమంస్థా మే శిశుః కష్టో భుజంగమః। దుష్ప్రేక్షో భాస్కరో బాలస్తథాహం దుర్జయః శిశుః
'నా బాల్యాన్ని తక్కువగా అంచనా వేయవద్దు. చిన్న పాము కూడా ప్రమాదకరమే, చిన్న వయసులో ఉన్న సూర్యుడిని కూడా చూడడం కష్టం. అలాగే నేను చిన్నవాడినైనా, నన్ను జయించడం అసాధ్యం.'
అల్పాక్షరో న మంత్రః కిం సస్ఫురో దైత్య దృశ్యతే। కుమారే ప్రోక్తవత్యేవం దైత్యశ్చిక్షేప ముద్గరం
'మంత్రం పదాలు తక్కువగా ఉన్నా, దాని శక్తి ఎక్కువగా ఉంటుంది, దైత్యా!' అని బాలుడు అన్నాడు. అప్పుడు దైత్యుడు గొప్ప ముసలిని విసిరాడు.
కుమారస్తం నిరాసోగ్రం చక్రేణామోఘవర్చసా। తతశ్చిక్షేప దైత్యేంద్రో భిందిపాలమయోమయం
ఆ భయంకరమైన ఆయుధాన్ని బాలుడు తన అద్భుతమైన చక్రంతో తిప్పికొట్టాడు. వెంటనే దైత్యాధిపతి ఇనుప గొడ్డలిని విసిరాడు.
కరేణ తం చ జగ్రాహ కార్తికేయోమరారిహా। గదాం ముమోచ దైత్యాయ సముత్థాయ ఖరస్వనామ్
దేవతలకు శత్రువైనవారిని సంహరించే కార్తికేయుడు, ఆ ఇనుప గొడ్డలిని చేతితో పట్టుకుని, లేచి, గర్జించే గదను దైత్యునిపై విసిరాడు.
తయా హతస్తతో దైత్యశ్చకమ్పేచలరాడివ। మేనే చ దుర్జయం దైత్యస్తదాబాలం సుదుఃసహం
ఆ గద తగిలి దైత్యుడు పర్వతాధిపతిలా కంపించిపోయాడు. అప్పుడా దైత్యుడు, బాలుడు నిజంగా జయించలేనివాడని, భయంకరమైనవాడని భావించాడు.
చింతయామాస బుద్ధ్యా వై ప్రాప్తః కాలో న సంశయః। కంపితం చ సమాలోక్య కాలనేమి పురోగమాః
తనలో తాను ఆలోచించాడు: 'ఇప్పుడు నా కాలం వచ్చేసింది, సందేహమే లేదు.' దైత్యుడు కంపించడాన్ని చూసి, కాళనేమి ముందుండే దైత్యులు—
సర్వే దేత్యైశ్వరా జఘ్నుః కుమారం రణదారుణం। స తైః ప్రహారైరస్పృష్టస్తథా క్లైశైర్మహాద్యుతిః1.44.
అందరు దైత్యాధిపతులు ఆ భయంకరమైన యుద్ధంలో బాలుడిపై దాడి చేశారు. కానీ వారి దెబ్బలు, బాధలు అతని మహాతేజస్సుకు ఏమాత్రం తాకలేదు.
స బాలో బలిభిర్వేగైరయుధ్యద్దానవై రణే। రణశౌణ్డాశ్చ దైత్యేంద్రా పుఃనర్జఘ్నుః శిలీముఖైః
ఆ బాలుడు బలవంతమైన దైత్యులతో యుద్ధంలో ప్రబలంగా పోరాడాడు. యుద్ధ నైపుణ్యం కలిగిన దైత్యాధిపతులు మళ్ళీ అతనిపై బాణాలతో దాడి చేశారు.
కుమారం సమరే దైత్యా బలినో దేవకంటకాః। కుమారస్య వ్యథా నాభూద్దైత్యాస్త్రనిహతస్య తు
దేవతలకు శత్రువులైన బలవంతమైన దైత్యులు యుద్ధంలో బాలుడిపై దాడి చేశారు. కానీ దైత్యుల ఆయుధాలు తగిలినా, బాలుడికి ఏమాత్రం బాధ కలగలేదు.