హర్షాత్సోవాచ పాస్యామి పద్మపత్రే స్థితం పయః। తతఃస్తా ఊచురఖిలాః కృత్తికా హిమశైలజామ్
ఆమె ఆనందంతో, 'ఈ కమలదళంపై ఉన్న నీటిని నేను తాగుతాను' అని చెప్పింది. వెంటనే ఆ కృత్తికలు హిమవంతుని కుమార్తెతో ఇలా అన్నారు.
కృత్తికా ఊచుః-। దాస్యామో దయితే గర్భే సంభూతో యో భవిష్యతి। సోస్మాకమపి పుత్రః స్యాదస్మత్త్రాతా చ వృత్తిమాన్
కృత్తికలు ఇలా అన్నారు: 'ప్రియమైనవాడా, నీ గర్భంలో పుట్టబోయే వాడు మాకు కూడా కుమారుడవుతాడు. అతడు మమ్మల్ని రక్షించే ధర్మవంతుడవుగా ఉంటాడు.'
త్రిషు లోకేషు విఖ్యాతః సర్వేష్వపి శుభాననే। ఇత్యుక్తోవాచ గిరిజా కథం మద్గాత్రసంభవైః
'అతడు మూడువెళ్లలలో ప్రసిద్ధి చెందతాడు, శుభముఖి!' అని వారు చెప్పారు. అప్పుడు గిరిజా, 'నా శరీరంలో పుట్టిన కుమారుడు మీ అందరికీ ఎలా అవుతాడు?' అని అడిగింది.
సర్వైరవయవైర్యుక్తో భవతీభ్యః సుతో భవేత్। తతస్తాం కృత్తికా ఊచుర్విధాస్యామోస్య వై వయమ్
'అతడు అన్ని అవయవాలతో మీ అందరికీ కుమారుడవుతాడా?' అని ఆమె అడిగింది. దానికి కృత్తికలు, 'అది మేమే ఏర్పాటుచేస్తాము' అని సమాధానమిచ్చారు.
ఉత్తమాన్యుత్తమాంగాని యద్యేవం తు భవిష్యతి। ఉక్తా వై శైలజా ప్రాహ భవత్వేవమనిందితాః
'అలా అయితే, ఉత్తమమైన అవయవాలు ఉత్తమమైనవారికి చెందాలి,' అని శైలజా అన్నారు. 'అలా జరగాలని, ఎవరూ నిందించకుండా ఉండాలని' ఆమె అంగీకరించింది.
తతస్తు హర్షసంపూర్ణా పద్మపత్రస్థితం పయః। తస్యై దదుస్తయా చాపి తత్పీతం క్రమశో జలమ్
ఆ తరువాత, ఆనందంతో నిండిన వారు ఆ కమలదళంపై ఉన్న నీటిని ఆమెకు ఇచ్చారు. ఆమె ఆ నీటిని మెల్లగా మెల్లగా తాగింది.
పీతే తు సలిలే చైవ తస్మిన్నేవ క్షణే వరః। విపాట్య దేవ్యాశ్చ తతో దక్షిణం కుక్షిముద్గతః
ఆమె ఆ నీటిని తాగిన వెంటనే, అదే క్షణంలో ఒక అద్భుతం జరిగింది: ఆ దేవికి కుడి ప్రక్క నుండి ఒక వరం వెలువడింది.
నిశ్చక్రామాద్భుతో బాలో రోగశోకవినాశనః। ప్రభాకరకరవ్రాత ప్రకారప్రకరప్రభుః
అక్కడి నుండి ఒక అద్భుతమైన బాలుడు బయలుదేరాడు. అతడు వ్యాధి, శోకాలను నశింపజేసేవాడు, సూర్యకిరణాల వలె ప్రకాశించే వాడు, తేజోమయ గణాల అధిపతి.
గృహీతనిర్మలోదగ్ర శక్తిశూలాంకుశోనలః। దీప్తో మారయితుం దైత్యానుత్థితః కనకచ్ఛవిః
అతడు నిర్మలమైన, గొప్ప ఆయుధాలు—శక్తి, త్రిశూలం, అంకుశం, అగ్ని—పట్టుకున్నాడు. అతడు దానవులను సంహరించేందుకు ఉద్భవించాడు, అతని వర్ణం బంగారు వలె మెరిసింది.
ఏతస్మాత్కారణాదేవ కుమారశ్చాపి సోభవత్। వామం విదార్య నిష్క్రాంతస్తతో దేవ్యాః పునః శిశుః
ఈ కారణంగా కుమారుడు జన్మించాడు. ఆ తరువాత, ఆ దేవికి ఎడమ ప్రక్కను చీల్చి మరో శిశువు బయటకు వచ్చాడు.
స్కందోథ వదనాద్వహ్నేః శుభ్రాత్షడ్వదనోరిహా। కృత్తికాసలిలాదేవ శాఖాభిః సవిశేషతః
స్కందుడు అగ్ని ముఖం నుండి, శుద్ధుడై, ఇక్కడ ఆరు ముఖాలతో, ముఖ్యంగా కృత్తికల నీటిలోంచి, శాఖలతో కలిగినవాడిగా జన్మించాడు.
శాఖాః శివాః సమాఖ్యాతాః షట్సువక్త్రేషు విస్తృతాః। యతస్తతో విశాఖోసౌ ఖ్యాతో లోకేషు షణ్ముఖః
ఆ శాఖలు శుభకరమైనవిగా, ఆరు ముఖాలలో విస్తరించి ఉన్నాయని చెప్పబడతాయి. అందువల్ల అతడు విశాఖ, షణ్ముఖుడు అని లోకాల్లో ప్రసిద్ధి చెందాడు.
స్కందో విశాఖః షడ్వక్త్రః కార్తికేయశ్చ విశ్రుతః। పక్షే చైత్రస్య బహులే పంచదశ్యాం మహాబలౌ
స్కందుడు, విశాఖుడు, ఆరు ముఖాలవాడు, కార్తికేయుడు అని అతడు ప్రసిద్ధి. చైత్రమాసంలో బహుళ పక్షంలో పండుగ రోజున వీరు మహాబలశాలులు.
సంభూతావర్కసదృశౌ విశాలే శరకాననే। సితే పక్షే తు పంచమ్యాం తథైతౌ పావకానలౌ
వారు సూర్యుని వలె ప్రకాశిస్తూ, విశాలమైన శరవనంలో జన్మించారు. శుక్ల పక్షంలో పంచమి రోజున ఈ ఇద్దరూ అగ్నిలోంచి వెలుగుతూ పుట్టారు.
బాలకాభ్యాం చకారైకం సంధ్యాయామేవ భూతయే। తస్యామేవ తతః షష్ఠ్యామభిషిక్తో గుహః ప్రభుః
ఆ ఇద్దరు బాలులతో కలిసి, సంధ్యాసమయంలో ఒకరిని కలిపి ఉనికికి కారణమయ్యాడు. ఆ తర్వాత ఆరో రోజున గుహుడు ప్రభువుగా అభిషేకించబడ్డాడు.
సర్వైరమరసంఘాతైర్బ్రహ్మోపేంద్రేంద్ర భాస్కరైః। గంధమాల్యైః శుభైర్ధూపైస్తథా క్రీడనకైరపి
అందరు అమరగణాలు—బ్రహ్మ, ఉపేంద్రుడు, ఇంద్రుడు, భాస్కరుడు—సుగంధ దూలాలు, శుభమైన మాలలు, ధూపాలతో, అలాగే ఆటపాటలతో ఆ మహనీయుడిని సత్కరించారు.
ఛత్రైశ్చామరజాలైశ్చ భూషణైశ్చ విలేపనైః। అభిషిక్తో విధానేన యథావత్షణ్ముఖః ప్రభుః
ఛత్రాలు, చామరాలు, అలంకారాలు, సుగంధ ద్రవ్యాలతో యథావిధిగా అభిషేకం చేయబడిన శణ్ముఖుడు ప్రభువుగా వెలిగాడు.
సుతామస్మై దదౌ శక్రో దేవసేనేతి విశ్రుతామ్। పత్న్యర్థం దేవదేవేశో దదౌ విష్ణురథాయుధమ్1.44.
ఇంద్రుడు దేవసేన అని ప్రసిద్ధి చెందిన తన కుమార్తెను భార్యగా ఇచ్చాడు. దేవతల దేవుడైన విష్ణువు అతనికి దివ్యాయుధాన్ని ఇచ్చాడు.
యక్షాణాం దశలక్షాణి దదావస్య ధనాధిపః। దదౌ హుతాశనస్తేజో దదౌ వాయుశ్చ వాహనమ్
ధనాధిపతి అతనికి లక్ష యక్షులను ఇచ్చాడు. అగ్ని తన తేజస్సును ఇచ్చాడు. వాయువు అతనికి వాహనాన్ని ఇచ్చాడు.
దదౌ క్రీడనకం త్వష్టా కుక్కుటం కామరూపిణమ్। ఏవం సురాస్తు తే సర్వే పరివారమనన్తకమ్
త్వష్టా అతనికి కావలసిన రూపంలో మారగలిగే కోడిని ఆటబొమ్మగా ఇచ్చాడు. ఇలా అందరు దేవతలు అతనికి అంతులేని పరివారాన్ని ఇచ్చారు.
దదుర్ముదితచేతస్కాః స్కందాయాదిత్యవర్చసే। జానుభ్యామవనౌ స్థిత్వా సురసంఘాస్తమస్తువన్
ఆదిత్యులవంటి తేజస్సుతో ఉన్న దేవతలు ఆనందంతో స్కందునికి ఇవన్నీ ఇచ్చి, భూమిపై మోకాళ్లపై కూర్చొని అతన్ని స్తుతించారు.
స్తోత్రేణానేన వరదం షణ్ముఖం ముఖ్యశః సురాః। దేవా ఊచుః-। నమః కుమారాయ మహాప్రభాయ స్కందాయ చాస్కందితదానవాయ
ఈ స్తోత్రంతో ప్రధాన దేవతలు వరదాత అయిన షణ్ముఖుడిని స్తుతించారు. వారు ఇలా అన్నారు: 'మహాప్రభావశాలి కుమారుడికి, దానవులను సంహరించే స్కందునికి నమస్సులు.'
నవార్కబింబప్రతిమప్రభావ నమోస్తు గుహ్యాయ గుహాయ తుభ్యమ్। నమోస్తు తే లోకభయాపహాయ నమోస్తు తే లోకకృపాపరాయ
కొత్తగా ఉదయించిన సూర్యుని వంటి తేజస్సు కలిగిన వాడా! రహస్యమైనవాడా, గుహా! లోకభయాన్ని తొలగించేవాడా, లోకానికి అపారమైన కరుణ కలిగిన వాడా! నీకు నమస్సులు.
నమో విశాలామలలోచనాయ నమో విశాఖాయ మహావ్రతాయ। నమో నమస్తేస్తు రణోత్కటాయ నమో మయూరోజ్జ్వలవాహనాయ
విపులమైన, నిర్మలమైన కళ్ల కలిగిన వాడా! విశాఖా, మహావ్రతధారి! యుద్ధంలో ఉగ్రుడా! మయూరవాహనుడా! నీకు పునఃపునః నమస్సులు.
నమోస్తు కేయూరధరాయ తుభ్యం నమో ధృతోదగ్రపతాకినే తే। నమః ప్రభావప్రణతాయ తేస్తు నమోఽస్తు ఘంటాధరధైర్యశాలినే
కేయూరాలు ధరించిన వాడా! ఎత్తైన జెండాను పట్టుకున్న వాడా! నీ ప్రభావానికి వందనం చేసే వారికి ఆశ్రయమైన వాడా! ఘంటా ధరించి ధైర్యంగా ఉన్న వాడా! నీకు నమస్సులు.
కుమార ఉవాచ-। కం వః కామం ప్రయచ్ఛామి భవంతో బ్రూతనిర్వృతాః। యద్యప్య సాధ్యం కృత్యం నో హృదయే చింతితం చిరమ్
కుమారుడు ఇలా అన్నాడు: 'మీకు కావలసిన వరం ఏది చెప్పండి. మీరు సంతృప్తిగా మాట్లాడండి. ఎంత కష్టమైనదైనా, నా మనసులో దీర్ఘకాలంగా ఆలోచించాను.'
ఇత్యుక్తాస్తు సురాస్తేన ప్రోచుః ప్రణతమౌలయః। సర్వ ఏవ మహాత్మానం గుహం ముదితమానసాః
అతను ఇలా అడిగినప్పుడు, అందరు దేవతలు తలవంచి, ఆనందంతో, మహాత్ముడైన గుహను ఉల్లాసంగా ఉద్దేశించి ఇలా మాట్లాడారు.
దైత్యేంద్రస్తారకో నామ సర్వామరకులాంతకృత్। బలవాన్దుర్జయస్తీక్ష్ణో దురాచారోతికోపనః
దైత్యేంద్రుడు తారకుడు అని ఒకడు ఉన్నాడు. అతడు అమరుల వంశాలను నాశనం చేసే వాడు. అతడు బలవంతుడు, జయించలేనివాడు, ఉగ్రుడు, చెడు ప్రవర్తన కలవాడు, అత్యంత కోపిష్టుడు.
తమేవ జహి దుర్ధర్షం దైత్యం సర్వవినాశనమ్। ఉపస్థితః కృత్యశేషో హ్యస్మాకం చ భయావహః
అలాంటి భయంకరమైన, అందరినీ నాశనం చేసే దైత్యుడైన అతన్ని సంహరించు. అతడు మిగిలిన పనికి కారణమై, మాకు భయాన్ని కలిగిస్తున్నాడు.
హిరణ్యకశిపుశ్చోగ్రో హ్యవధ్యో దేవతాగణైః। యజ్ఞఘ్నః పాపకర్మా వై యేన బ్రహ్మాపి తాపితః
ఇంకా హిరణ్యకశిపుడు అనే ఉగ్రుడు ఉన్నాడు. అతడిని దేవతలు చంపలేరు. అతడు యజ్ఞాలను ధ్వంసం చేసే వాడు, పాపకర్మలు చేసే వాడు, బ్రహ్మను కూడా బాధించిన వాడు.