అపరిచ్ఛిన్నతత్వార్థా పుత్రం శాపితవత్యహం। విపరీతార్థబుద్ధీనాం సులభో విపదాగమః
వాస్తవాన్ని పూర్తిగా తెలుసుకోకుండా నేను నా కుమారుని శపించాను; తప్పుగా అర్థం చేసుకునే వారికి సులభంగా అపజయం వస్తుంది.
సంచింత్యైవమువాచేదం వీరకం ప్రతి శైలజా। సజ్జలజ్జావికారేణ వదనేనామ్బుజత్విషా
ఇలా ఆలోచించి, హిమపర్వత కుమార్తె వీరకుని పట్ల కొంత సంకోచంతో, కొంత లజ్జతో, తన కమలముఖంతో మాట్లాడింది.
దేవ్యువాచ-। అహం వీరక తే మాతా న తేస్తు మనసో భ్రమః। శంకరస్యాస్మి దయితా సుతా తుహినభూభృతః
దేవి ఇలా అన్నారు — వీరకా! నేను నీ తల్లి, నీ మనసులో సందేహం ఉండకూడదు. నేను శంకరుని ప్రియమైనవాడిని, హిమపర్వతుని కుమార్తెను.
మమ గాత్రచ్ఛవిభ్రాంత్యా మా శంకాం పుత్ర ధారయ। తుష్టేన గౌరతా దత్తా మమేయం పద్మజన్మనా
నా శరీరపు రంగు భ్రమ వల్ల నీవు అనుమానం పెట్టుకోకురా, నా కుమారా! ఈ గోరువర్ణాన్ని పద్మజుడు సంతోషంతో నాకు ఇచ్చాడు.
మయా శప్తోస్యవిదితే వృత్తాంతే దైత్యనిర్మితే। జ్ఞాత్వా నారీప్రవేశం తు శంకరే రహసి స్థితే
నిజమైన విషయం తెలియక, రాక్షసుడు చేశాడని అనుకుని, నేను నిన్ను శపించాను; శంకరుడు ఒంటరిగా ఉన్నప్పుడు ఒక స్త్రీ లోపలికి వచ్చినదని తెలుసుకున్నాను.
ననివర్తయితుం శక్యః శాపః కింతు బ్రవీమి తే। శీఘ్రమేష్యసి మానుష్యాత్సర్వకామసమన్వితః
శాపాన్ని వెనక్కి తీసుకోలేను, అయినా నీకు చెబుతున్నాను — త్వరలో నీవు మనుష్యుడిగా జన్మించి, అన్ని కోరికలు నెరవేరినవాడవుతావు.
శిరసా తు తతో వంద్య మాతరం పూర్ణమానసః। ఉవాచ సాధ్వీం పూర్ణేన్దు ద్యుతిం తుహినశైలజాం
ఆ తరువాత, మనసు నిండుగా తల్లి పాదాలకు తలవంచి నమస్కరించి, పూర్ణచంద్రుడిలా ప్రకాశించే హిమపర్వత కుమార్తెను సత్కరించాడు.
వీరక ఉవాచ-। నతసురాసురమౌలిలసన్మణిప్రవరకాంతికరాలినఖాఙ్ఘ్రికే। నగసుతే శరణాగతవత్సలే నవనమోవనతార్త్తివినాశిని
వీరకుడు ఇలా అన్నాడు — దేవతలు, రాక్షసులు వందనం చేసే మకుటాల్లోని విలువైన రత్నాల కాంతితో మెరిసే పాదాలు, పాదనఖాలు కలిగిన హిమపర్వత కుమార్తె! శరణాగతులను ప్రేమించే తల్లీ! నమస్కరించే వారి బాధను తొలగించే దేవీ! నేను నీ శరణు వెచ్చుతున్నాను.
తపనమండలమండితకంధరే పృథుసువర్ణనగద్యుతిహారికే। విషమభంగవిషంగమభీషితో గిరిసుతే భవతీమహమాశ్రయే
సూర్యమండల కాంతితో మెరిసే మెడ, గొప్ప బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడినవాడవు, విషపూరిత శత్రువులు భయపడే హిమపర్వత కుమార్తె! నేను నీ ఆశ్రయాన్ని కోరుతున్నాను.
జగతికాప్రణతాభిమతా దదౌ ఝటితి సిద్ధిమృతే భవతీం యథా। జగతికాం ప్రణమేచ్ఛశిశేఖరో భువనభృన్మునయో భవతీం యథా
ప్రపంచంలో నీకు శరణు వచ్చినవారికి వెంటనే సిద్ధి ఇస్తావు. అలాగే, జగదీశ్వరుడు, చంద్రకిరీటుడు, లోకాన్ని పోషించే మునులు నిన్ను నమస్కరించాలి.
విమలయోగవినిర్మితదుర్జయే సుతనుతుల్యమహేశ్వరమండలీ। విదలితాంధకబాంధవసంహతిః సురవరైః ప్రథమం త్వమభిష్టుతా
నీ పవిత్రమైన యోగబలంతో ఎవ్వరూ ఓడించలేని, మహేశ్వరునితో సమానమైన ఆవరణ కలిగి ఉన్నవాడవు. అంధకుని బంధువుల సమూహాన్ని నాశనం చేసి, దేవతలందరిలో ముందు ప్రశంసలు పొందినవాడవు.
సితసటాపటలోద్ధతకంధరాభవమహామృగరాజరయస్థితా। విమలశక్తిముఖానలపింగలా యతభుజౌఘనిపిష్టమహాసురా
తెల్లని జటలు, సింహంలాంటి మెరిసే మెడతో, నీవు నిలబడి, నీ పవిత్రమైన శక్తి అగ్నిలా దహించుచూ, పింగళవర్ణంతో, నీ బలమైన భుజాలతో మహాసురులను నుయ్యడించుచున్నావు.
నిగదితా భువనైరతిచండికాజననిశుంభనిశుంభనిషూదినీ। ప్రణతచింతితదా భవదా నవప్రశమనైకరతిస్తరసా భువి
లోకాలు నిన్ను అత్యంత ఉగ్రమైన తల్లి, శుంభుని, నిశుంభుని సంహారిణిగా కొనియాడుతున్నాయి. నీకు శరణు వచ్చినవారు, హృదయంతో నిన్ను ధ్యానించగా, నీవు వారికి వెంటనే బాధలను తొలగిస్తావు.
వియతివాయుపథే జ్వలనాకులేవనితలే తవ దేవి చ యద్వపుః। తదజితేప్రతిమే ప్రణమామ్యహం భువనభావినితే భవవల్లభే
దేవీ! విస్తారమైన గాలితో ఉప్పొంగుతున్న అగ్నికాంతుల అడవిలో నీ రూపం కనిపిస్తుంది. ఓ అపరాజిత, లోకాలకర్త, భవునికి ప్రియమైనవాడవు, నేను నీకు నమస్కరిస్తున్నాను.
జలధయో లలితోద్ధతవీచయో హుతవహో ద్యుతిదగ్ధచరాచరః। ఫణసహస్రభృతశ్చ భుజంగమాస్త్వమభిధాస్యసి మామభయంకరా
లలితంగా అలలు ఎగిసిపడే సముద్రాలు, జ్వలించు అగ్ని, చలించునివారు, అచలమైనవి అన్నిటినీ కాల్చుతుంది. వెయ్యి ఫణులు కలిగిన పాములు — ఓ భయంకరమైనవాడవు, ఇవన్నింటినీ నాకోసం నీవు అదుపు చేస్తావు.
భగవతి స్థిరభక్తజనాశ్రయే ప్రతిగతో భవతీచరణాశ్రయం। కరణజాతమిహాస్తు మమాశ్రవైతవవిలాసముఖానుభవాస్యదమ్
భగవతి! స్థిరమైన భక్తులకు ఆశ్రయమైనవాడవు. నీ పాదాలను ఆశ్రయించినవారు ఎల్లప్పుడూ కాపాడబడతారు. నా చేతలు అన్నీ నీ కృపామయమైన లీలను అనుభవించేందుకు దోహదపడాలని కోరుకుంటున్నాను.
సుప్రసన్నా తతో దేవీ వీరకస్యేతి సంస్తుతా। ప్రవివేశ శుభంభర్తుర్భువనం భూధరాత్మజా
అప్పుడా దేవత, వీరకుని ప్రశంసలకు సంతోషించి, శుభమైన తన భర్త భువనంలోకి, పర్వత కుమార్తె ప్రవేశించింది.
ద్వాస్థోపి వీరకో దేవాన్హరదర్శనకాంక్షిణః। వ్యసర్జయత్స్వకానేవ గృహానాదరపూర్వకం
వీరకుడు ద్వారపాలకుడిగా, శివుని దర్శించాలనుకున్న దేవతలను గౌరవంగా వారి ఇళ్లకు తిరిగి పంపించాడు.
నాస్త్యత్రావసరో దేవా దేవ్యాః సహ వృషాకపిః। నిభృతః క్రీడతీత్యుక్తా యయుస్తే చ యథాగతం
ఇక్కడ ఇప్పుడు అవకాశం లేదు దేవతలారా; వృషధ్వజుడు దేవితో ఒంటరిగా క్రీడిస్తున్నాడు అని చెప్పగా, వారు వచ్చిన దారిలోనే వెళ్ళిపోయారు.
గతే వర్షసహస్రే తు దేవాస్త్వరితమానసాః। జ్వలనం చోదయామాసుర్జ్ఞాతుం శంకరచేష్టితం
వెయ్యేళ్లు గడిచిన తర్వాత, దేవతలు ఆతురతతో అగ్నిని శివుని కార్యాన్ని తెలుసుకోమని ప్రేరేపించారు.
ప్రవిశ్య పక్షిరంధ్రేణ శుకరూపీ హుతాశనః। దదర్శ శయనే సర్వం రతౌ గిరిజయా సహ
అగ్ని వరాహరూపంలో పక్షి రంధ్రం ద్వారా లోపలికి ప్రవేశించి, శివుడు గిరిజతో ప్రేమలో శయనించుచున్న దృశ్యాన్ని చూశాడు.
దదర్శ తం చ దేవేశో హుతాశం శుకరూపిణం। తమువాచ మహాదేవః కించిత్కోపసమన్వితః
దేవతాధిపతి శివుడు, వరాహరూపంలో ఉన్న అగ్నిని చూసి, కొంత కోపంతో మహాదేవుడు అతనితో మాట్లాడాడు.
శర్వ ఉవాచ। నిషిక్తమర్ధం దేవ్యాం మే వీర్యం చ శుకవిగ్రహ। లజ్జయా విరతిశ్చాస్య త్వమర్ధం పిబ పావక
శర్వుడు ఇలా అన్నాడు: నా వీర్యంలో సగం దేవిలో ప్రవేశించింది, మిగతాది వరాహరూపంలో ఉంది. ఆమె లజ్జతో మిగతాదాన్ని అంగీకరించలేదు. ఓ అగ్ని! నువ్వు ఆ మిగతా భాగాన్ని పానంచేయు.
యస్మాత్తు త్వత్కృతే విఘ్నం తస్మాత్త్వయ్యుపపద్యతే। ఇత్యుక్తః ప్రాఞ్జలిర్వహ్నిరపిబద్వీర్యమాహితం
నీవు ఈ విఘ్నానికి కారణమైనందున, అది నీ మీదే పడుతుంది. ఇలా చెప్పగా, అగ్ని చేతులు జోడించి ఆ మహావీర్యాన్ని పానించాడు.
తేనాప్లుతాస్తతో దేవాస్తన్ముఖా ఋభవో యతః। విపాట్య జఠరం తేషాం వీర్యం మాహేశ్వరం తతః
దాంతో దేవతలు దానితో నిండిపోయారు. వారి నోళ్ల నుంచి ఋభువులు పుట్టారు. వారి కడుపు చీల్చి, మహేశ్వరుని వీర్యం బయటకు వచ్చింది.
నిష్క్రాంతం తప్తహేమాభం వితతే శంకరాశ్రమే। తస్మిన్సరో మహజ్జాతం విమలం బహుయోజనం
అది తాపిన బంగారంలా వెలిగుతూ, విస్తారమైన శంకరుని ఆశ్రమంలో వెలువడింది. అక్కడ ఒక గొప్ప, నిర్మలమైన, అనేక యోజనాల పొడవైన సరస్సు ఏర్పడింది.
ప్రోత్ఫుల్లహేమకమలం నానావిహగనాదితమ్। తచ్ఛ్రుత్వా తు సరో దేవీ జాతం హేమమహాంబుజమ్
పుష్పించిన బంగారు కమలాలతో, అనేక పక్షుల గానంతో నిండిన ఆ సరస్సు గురించి దేవి విని, అక్కడ ఒక మహా బంగారు కమలం పుట్టిందని తెలుసుకుంది.
జగామ కౌతుకావిష్టా తత్సరః కనకాంబుజమ్। తత్ర కృత్వా జలక్రీడాం తదబ్జకృతశేఖరా
ఆ సరస్సులో బంగారు కమలాలు పుట్టాయని తెలుసుకుని, దేవి ఆశ్చర్యంతో అక్కడికి వెళ్లింది. అక్కడ నీటిలో ఆడుతూ, ఆ కమలాలతో తనను తాను అలంకరించుకుంది.
ఉపవిష్టా తతస్తస్య తీరే దేవీ సఖీవృతా। పాతుకామా చ తత్తోయం స్వాదునిర్మలపంకజమ్
ఆ దేవి తన స్నేహితులతో కలిసి ఆ తీరంలో కూర్చుంది. ఆమెకు ఆ మధురమైన, నిర్మలమైన, కమలాలతో నిండిన నీళ్లు తాగాలని ఆకాంక్ష కలిగింది.
అపశ్యత్కృత్తికాస్తాస్స షడర్కద్యుతిసన్నిభాః। పద్మపత్రే తు తద్వారి గృహీత్వా ప్రస్థితా గృహమ్
అక్కడ ఆరు కృత్తికలను, వారు సూర్యకాంతిని పోలినవారిగా, ఆమె చూశింది. వారు కమలదళంపై ఉన్న ఆ నీటిని తీసుకొని ఇంటికి బయలుదేరారు.