తవాపి దుష్టసంపర్కాత్సంక్రాంతం సర్వమేవ హి। వ్యాలేభ్యోనేకజిహ్వత్వం భస్మనోఽస్నేహవృత్తితా
నీకు చెడు వ్యక్తులతో కలిసినద్వారా, పాముల నుండి వచ్చిన అనేక నాలుకలు, బూడిదకు ఉన్న మెత్తదనం, ప్రేమ లేకపోవడం — ఇవన్నీ నీకు వచ్చాయి.
హృత్కాలుష్యం శశాంకోత్థం దుర్బాధత్వం విషాదపి। కిం చాత్ర బహునోక్తేన అలం వాచాం శ్రమేణ తే
చంద్రుని వల్ల హృదయంలో కలుషితత, విషం వల్ల మాటలు చెప్పడంలో కష్టం — ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? నీతో మాటలు మాట్లాడటానికి ఇక శ్రమ అవసరం లేదు.
శ్మశానవాసాన్నిర్భీస్త్వం నగ్నత్వాత్తవనత్రపా। నిర్ఘృణత్వం కపాలిత్వాద్దయా తే విగతా చిరమ్
శ్మశానంలో నివసించడంవల్ల నీకు భయం లేదు; నీవు నగ్నంగా ఉండటంవల్ల నీకు సిగ్గు లేదు; కపాలాలు ధరించడంవల్ల నీకు దయ లేదు; నీలోని కరుణ చాలా కాలంగా పోయింది.
ఇత్యుక్త్వా మందిరాత్తస్మాన్నిర్జగామ హిమాద్రిజా। తస్యాం వ్రజంత్యాం దేవేశ్యాం గణైః కిలకిలాకృతా
ఇలా చెప్పి, హిమవంతుని కుమార్తె ఆ మందిరం నుండి బయటకు వెళ్లింది. ఆ దేవిని వెళ్ళిపోతుండగా, ఆమె సేవకులు గట్టిగా శబ్దం చేశారు.
క్వ మాతర్గచ్ఛసీత్యుక్త్వా రుదద్భిర్ధావితం పునః। విష్టభ్య చరణౌ దేవ్యా వీరకో బాష్పగద్గదః
‘తల్లి, నీవు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?’ అని ఏడుస్తూ, వీరకుడు మళ్లీ ఆమె వెంట పరుగెత్తాడు. దేవి పాదాలను పట్టుకొని, కన్నీళ్లతో అతని గొంతు కదిలింది.
ప్రోవాచ మాతః కిన్న్వేతత్క్వ యాసి కుపితాతురా। అహం త్వామనుయాస్యామి వ్రజంతీం స్నేహవర్జితామ్
అతడు అన్నాడు: ‘తల్లి, ఇది ఎందుకు这样 జరిగింది? నీవు కోపంతో, బాధతో ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు? నీవు ప్రేమ లేకుండా వెళ్ళినా, నేను నీ వెంట వస్తాను.’
నోచేత్పతిష్యే శిఖరాద్గిరేరస్య త్వయోజ్ఝితః। ఉన్నమ్యవదనం దేవీ దక్షిణేన తు పాణినా
‘లేకపోతే, నీవు నన్ను వదిలిపెడితే, ఈ పర్వత శిఖరం నుండి నేను దూకేస్తాను,’ అని చెప్పగా, దేవి తన కుడి చేతితో అతని ముఖాన్ని పైకి లేపింది.
ఉవాచ వీరకం మాతా త్వం శోకం పుత్ర మా కృథాః। శైలాగ్రాత్పతితుం నైవ న చ గంతుం మయా సహ
తల్లి వీరకునికి ఇలా చెప్పింది: ‘నా బిడ్డా, బాధపడకూ. నువ్వు పర్వత శిఖరం నుండి పడిపోవాల్సిన అవసరం లేదు, నా వెంట రావాల్సిన పనీ లేదు.’
యుక్తం తే పుత్ర గచ్ఛామి యేన కార్యేణ తచ్ఛృణు। కృష్ణేత్యుక్తా హరేణాహం స్తంభితాస్మ్యవమానితా
‘బిడ్డా, నేను ఒక పని కోసం వెళ్తున్నాను — అది విను: హరిదేవుడు నన్ను “కృష్ణా” అని పిలిచాడు. అందువల్ల నేను అవమానానికి లోనయ్యాను, ఆశ్చర్యపోయాను.’
సాహం తపః కరిష్యామి యేన గౌరీత్వమాప్నుయామ్। ఏష స్త్రీలంపటో దేవో యాతాయాం మయ్యనంతరమ్
‘అందుకే, నేను తపస్సు చేస్తాను. దాని వలన నేను గౌరీగా మారతాను. నేను లేని సమయంలో, ఆ దేవుడు మళ్లీ ఇతర స్త్రీలను వెతుకుతాడు.’
ద్వారరక్షా త్వయా కార్యా నిత్యం రన్ధ్రాన్వవేక్షణమ్। యథా న కాచిత్ప్రవిశేద్యోషిత్తత్ర హరాంతికమ్
‘నీవు ఎప్పుడూ ద్వారం దగ్గర కాపలా ఉండాలి. ఎక్కడైనా దొరుకుతున్న దారులు చూస్తూ ఉండాలి. హరుడిని కలిసేందుకు అక్కడకు ఎవరూ, ముఖ్యంగా స్త్రీలు, లోపలికి రాకుండా చూడాలి.’
దృష్ట్వా పరస్త్రియం చాపి వదేథా మమ పుత్రక। శీఘ్రమేవ కరిష్యామి యథాయుక్తమనంతరమ్
‘బిడ్డా, నీవు ఇంకొక స్త్రీని చూసినప్పుడు వెంటనే నాకు చెప్పు. నేను తక్షణమే తగిన చర్య తీసుకుంటాను.’
ఏవమస్త్వితి దేవేశీం వీరకోవాచ సాంప్రతమ్। మాతురాజ్ఞామృతాహార ప్లావితాంగో గతజ్వరః
‘అలా జరుగుతుంది’ అని వీరకుడు వెంటనే దేవికి చెప్పాడు. తల్లి ఆజ్ఞను అమృతంలా స్వీకరించి, అతని శరీరం ఆనందంతో నిండిపోయింది, బాధలు పోయాయి.
జగామ రక్షాం స ద్రష్టుం ప్రణిపత్య తు మాతరమ్। దేవీ చాపశ్యదాయాంతీం సఖీం మాతుర్విభూషితామ్
తల్లికి నమస్కరించి, వీరకుడు కాపలా కోసం వెళ్లాడు. ఆ సమయంలో, దేవి తన స్నేహితురాలిని, తల్లి అలంకరించినవారిని, వస్తున్నదిగా చూసింది.
కుసుమామోహినీం నామ తస్య శైలస్య దేవతామ్। సాపి దృష్ట్వా గిరిసుతాం స్నేహవిక్లవమానసా
ఆ పర్వతానికి కుసుమామోహినీ అనే దేవత. ఆమె పర్వత కుమార్తెను చూసి, ప్రేమతో మనసు నిండిపోయింది.
క్వ పుత్రి గచ్ఛసీత్యుచ్చైరాలిగ్యోవాచ దేవతా। సా తస్యాః సర్వమాచఖ్యౌ శంకరాత్కోపకారణమ్
‘కుమార్తె, నీవు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?’ అని ఆ దేవత గట్టిగా పలుకుతూ, ఆమెను ఆలింగనం చేసింది. శంకరుడిపై కోపానికి కారణం అన్నీ ఆమెకు చెప్పింది.
పునశ్చోవాచగిరిజా దేవతాం మాతృసంమితామ్। ఉమోవాచ-। నిత్యం శైలాధిరాజస్య దేవతాత్వమనిందితే
మళ్లీ, పర్వత కుమార్తె తల్లి సమానమైన ఆ దేవతను ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పింది: ఉమా ఇలా అన్నది — ‘నిష్కళంకురాలా, నీవు ఎప్పుడూ పర్వతాధిపతికి దేవతగా ఉన్నావు.’
సర్వతః సన్నిధానం తే మనసాతీవ వత్సలా। అతస్తు తే ప్రవక్ష్యామి యద్విధేయం త్వయాంబికే
‘నీవు ఎక్కడ ఉన్నా నీ సాన్నిధ్యం ఉంది, నీ మనసు ఎంతో ప్రేమతో నిండింది. అందుకే, అంబికా, నీవు చేయవలసినది ఏమిటో నేను చెబుతాను.’
అన్యస్త్రీసంప్రవేశస్తు త్వయా రక్ష్యః ప్రయత్నతః। సరహస్యే ప్రయత్నేన నిషేవ్యః సతతం గిరౌ
ఇతర పురుషుని భార్యను దగ్గరపడటాన్ని నీవు ఎంతో జాగ్రత్తగా నివారించాలి. ఎప్పుడూ, ఎంతో రహస్యంగా, ఆ కొండపై సేవ చేయాలి.
పినాకినః ప్రవిష్టాయాం వక్తవ్యం మే త్వయానఘే। తతోహం సంవిధాస్యామి యత్క్షమం తదనంతరమ్
పినాకధారి లోపలికి వచ్చినప్పుడు, పాపరహితురాలా, నీవు నన్ను తెలియజేయాలి. అప్పుడు నేను తగినట్లు ఏర్పాట్లు చేస్తాను.
ఇత్యుక్తా తాం తథేత్యుక్త్త్వా జగామ సా గిరిం శుభా। ఉమాపి పితురుద్యానం జగామాద్రిసుతాద్భుతమ్
ఆమె ఇలా చెప్పబడిన తరువాత, 'అలా జరుగుతుంది' అని సమాధానం చెప్పి, ఆ మంగళకరురాలు కొండవైపు వెళ్లింది. ఉమా కూడా, ఆ అద్భుతమైన పర్వత కుమార్తె, తన తండ్రి తోటవైపు వెళ్లింది.
అంతరిక్షం సమావిశ్య మేఘమాలావిలప్రభమ్। భూషణాని తతో న్యస్య వృక్షవల్కలధారిణీ
ఆమె ఆకాశంలోకి ప్రవేశించి, మేఘాల వలె ప్రకాశిస్తూ, తన ఆభరణాలు తీసేసి, చెట్టు పొదలతో చేసిన వస్త్రాలు ధరించింది.
గ్రీష్మే పంచాగ్నిసంతప్తా వర్షాసు చ జలోషితా। వన్యాహారా నిరాహారా శుష్కస్థండిలశాయినీ
వేసవిలో ఐదు అగ్నుల మధ్య కాలిపోతూ, వర్షాకాలంలో నీటిలో నివసిస్తూ, అడవి ఆహారం తింటూ, అప్పుడప్పుడు ఉపవాసం చేస్తూ, ఎండిన నేలమీద పడుకుని ఉండేది.
ఏవం సాధయతీ తత్ర తపః సా చ వ్యవస్థితా। జ్ఞాత్వా గతాం గిరిసుతాం దైత్యస్తత్రాంతరే బలీ
ఆమె అలా కఠినమైన తపస్సులో నిమగ్నమై అక్కడే ఉండింది. పర్వత కుమార్తె వెళ్లిపోయిందని తెలుసుకొని, ఆ మధ్యలో ఒక బలవంతుడైన దైత్యుడు అక్కడికి వచ్చాడు.
అంధకస్య సుతో హృష్టః పితుర్వధమనుస్మరన్। దేవాన్సర్వాన్విజిత్యాజౌ బకభ్రాతా రణోత్కటః
అంధకుని కుమారుడు, తన తండ్రి మరణాన్ని గుర్తుచేసుకుంటూ, యుద్ధంలో దేవతలను జయించి, బకుని అన్నయ్యగా, భయంకరుడై యుద్ధంలో నిలిచాడు.
ఆడిర్నామాంతరప్రేక్షీ సతతం చంద్రమౌలినః। ఆజగామామరరిపుః పురం త్రిపురఘాతినః
ఆడు అనే పేరుగలవాడు, ఎప్పుడూ చంద్రకిరీటి కోసం ఎదురుచూస్తూ, అమరద్వేషిని, త్రిపుర సంహారకుని నగరానికి వచ్చాడు.
స తత్రాగత్య దదృశే వీరకం ద్వార్యవస్థితమ్। విచింత్య సోపి చ వరం దత్తం కమలయోనినా
అక్కడికి వచ్చి, ద్వారంలో నిలబడి ఉన్న వీరకుడిని చూశాడు. అతడూ కమలయోనిచే వరం పొందినవాడని ఆలోచించాడు.
హతే కిలాంధకే దైత్యే గిరిశేనాసురద్విషా। ఆడిశ్చకార విపులం తపః పరమదారుణమ్1.44.
అంధకుడనే దైత్యుడు పర్వతేశ్వరునిచే సంహరించబడినప్పుడు, ఆడు అనే దైత్యుడు భయంకరమైన ఘోర తపస్సు చేశాడు.
సమాగత్యాబ్రవీద్బ్రహ్మా తపసా పరితోషితః। కిమాడే దానవశ్రేష్ఠ తపసా ప్రాప్తుమిచ్ఛసి
ఆ తపస్సుతో తృప్తిచెందిన బ్రహ్మ అక్కడికి వచ్చి, 'ఓ దానవ శ్రేష్ఠా, ఈ తపస్సుతో నీవు ఏమి కోరుకుంటున్నావు?' అని అడిగాడు.
బ్రహ్మాణమాహ దైత్యస్తు నిర్మృత్యుత్వమహం వృణే। బ్రహ్మోవాచ-। జాతానామిహ సంసారే వినా మృత్యుం న యుజ్యతే
దైత్యుడు బ్రహ్మను చూసి, 'నాకు మరణం లేకుండా చేయమని కోరుకుంటున్నాను' అన్నాడు. బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు: 'ఈ లోకంలో పుట్టినవారికి మరణం తప్పదు.'