ఇత్యుక్తా గిరిజా తేన ముక్తకంఠా పినాకినమ్। ఉవాచ కోపరక్తాక్షీ భ్రుకుటీ వికృతాననా
అలా అన్న తరువాత, గిరిజా గొంతెత్తి, కోపంతో కళ్లెర్రగా, కనుబొమ్మలు ముడుచుకుని, పినాకిని దేవునితో ఇలా చెప్పింది.
దేవ్యువాచ-। స్వకృతేన జనః సర్వో జాడ్యేన పరిభూయతే। అవశ్యమర్థీ ప్రాప్నోతి ఖండనం శశిమండన
దేవి ఇలా అన్నది: ప్రతి మనిషి తన చర్యల వల్ల మాంద్యానికి లోనవుతాడు; కోరుకునేవాడు తప్పకుండా నిందను ఎదుర్కొంటాడు, ఓ చంద్రకిరీటుడా!
తపోభిర్దీర్ఘచరితైర్యా త్వాం ప్రార్థితవత్యహం। తస్యా మేని యతస్త్వేష హ్యవమానః పదే పదే
నేను ఎన్నో సంవత్సరాలు తపస్సు చేసి నిన్ను కోరుకున్నాను. కానీ ప్రతి అడుగులోనూ నీవు నాకు అవమానం తప్ప మరొకటి చూపలేదు.
నైవాస్మి కుటిలా శర్వ విషమా న చ ధూర్జటే। సవిషస్త్వం జగత్ఖ్యాతో వ్యక్తదోషాకరాశ్రయః
శర్వా, నేను వంకరగా కూడా లేను, మోసపూరితురాలిని కూడా కాదు. కానీ ఈ లోకంలో విషంతో ఉన్నవాడిగా, స్పష్టమైన దోషాలకు నిలయమైనవాడిగా నిన్నే అందరూ అంటారు.
త్వం హి ముష్ణాసి దశనాన్నేత్రహంతా భగస్య చ। ఆదిత్యస్త్వాం విజానాతి భగవాన్ద్వాదశాత్మకః
భగుడి కళ్ళూ, పళ్ళూ నీవే దొంగిలించావు. ద్వాదశాత్మకుడైన ఆదిత్యుడు కూడా నీవే అలా చేశావని తెలుసు.
మూర్ధ్ని శూలం జనయసి స్వైర్దోషైర్మామధిక్షిపన్। యస్త్వం మామాత్థకృష్ణేతి మహాకాలోసి విశ్రుతః
నీ తలపై త్రిశూలం పెట్టుకొని, నీ తప్పులతో నన్ను నిందిస్తున్నావు. నన్ను నల్లగా అంటావు, కానీ నీవే మహాకాలుడిగా ప్రసిద్ధి పొందినవాడివి.
యాస్యామ్యహం పరిత్యక్తుమాత్మానం తపసా గిరిమ్। జీవంత్యా న మయా కృత్యం ధూర్తేన పరిభూతయా
ఇప్పుడు నేను నా ప్రాణాన్ని వదిలేసి, తపస్సు కోసం కొండపైకి వెళ్తాను. మోసగాడి చేత అవమానించబడిన తర్వాత, బ్రతికుండగా నాకు చేయాల్సింది ఏమీ లేదు.
కాపాలికేన క్షుద్రేణ శ్మశానే నిత్యవాసినా। భూత్యా విలిప్త స్వాంగేన మాతృమధ్యస్థ చారిణా
కపాలాన్ని ధరించి, ఎప్పుడూ శ్మశానంలో ఉండే, తన శరీరాన్ని బస్మంతో పూసుకున్న, మాతృదేవతల మధ్య తిరిగే నీలాంటి నీచుని చేత.
నిశమ్య తస్యా వచనం కోపతీక్ష్ణాక్షరం హరః। ఉవాచానిష్టసంభ్రాంతః ప్రచలేనేందుమౌలినా
ఆమె కోపంతో పదాలను విన్న హరుడు, దుస్థితి వల్ల కలవరపడి, అతని శిరస్సున ఉన్న చంద్రుడు కంపించగా మాట్లాడాడు.
శర్వ ఉవాచ। అగాత్మజాసి గిరిజే నాహం నిందాపరస్తవ। చాటూక్తిబుధ్యా తు మయా కృత ఉన్మాదసంశ్రయః
శర్వుడు ఇలా అన్నాడు: 'పర్వత కుమార్తె, నేను నిన్ను నిందించేవాడిని కాదు. సరదాగా మాట్లాడినప్పుడు పిచ్చివాడిలా నటించాను.'
వికల్పః స్వస్థచిత్తే తు గిరిజే న మమ క్రమాత్। యద్యేవం కుపితా భీరు తత్తవాహం న వై పునః
'పర్వత కుమార్తె, నా మనసులో ఇలాంటి మార్పులు ఉండవు. అయినా నువ్వు ఇంత కోపంగా ఉంటే, భయపడే వాడివి, ఇకపై అలా చేయను.'
నర్మవాదీ భవిష్యామి జహి కోపం శుచిస్మితే। శిరసా ప్రణతేనైష రచితస్తే మయాంజలి
'నేను ఇకపై సరదాగా మాత్రమే మాట్లాడుతాను. శుచిస్మితే, నీ కోపాన్ని వదిలిపెట్టు. తలవంచి, నా చేతులు జోడించి నీకు నమస్కరిస్తున్నాను.'
ని హీనో హ్యపమానేన నిందితే నైతి విక్రియామ్। అసతాం తు సతాం న స్యాన్మర్మస్పృష్టో నరః కిల
'మంచివాడిని అవమానించినా, నిందించినా అతనికి ఏమాత్రం హాని ఉండదు. కానీ చెడ్డవాళ్లకే, మంచి వాళ్లకాదు, మనసు లోతుల్లో బాధ కలుగుతుంది.'
అనేకైశ్చాటుభిర్దేవీ దేవేన ప్రతిబోధితా। కోపం తీవ్రం న తత్యాజ సతీ మర్మణి ఘట్టితా
దేవుడు ఎన్నో మృదువైన మాటలతో మాట్లాడినా, సతీదేవి తీవ్ర కోపాన్ని వదలలేదు. ఎందుకంటే ఆమె హృదయాన్ని గాయపరిచారు.
అవష్టబ్ధమథాచ్ఛిద్య వాసః శంకరపాణినా। విపర్యస్తాలకావేగాద్గన్తుమైచ్ఛచ్చ శైలజా
అప్పుడు శంకరుని చేయి నుంచి తన వస్త్రాన్ని ఊడగొట్టి, జుట్టు అల్లకల్లోలంగా, మనసు కలవరంతో, శైలజా వెళ్లిపోవాలని తలచింది.
తస్యా వ్రజంత్యాః కోపేన పునరాహ పురాంతకః। సత్యం సర్వైరవయవైస్తనోషి సదృశాం పితుః
ఆమె కోపంతో వెళ్లిపోతుండగా, పురాంతకుడు మళ్లీ ఇలా అన్నాడు: 'నిజంగా, నీ ప్రతి లక్షణంలోనూ నీవు నీ తండ్రిని పోలి ఉన్నావు.'
హిమాచలస్య శృంగస్థమేవ జాలాకులం మనః। తథా దురవగాహ్యేభ్యో గహనో హి తవాశయః
'హిమాచల శిఖరంలా నీ మనసు గందరగోళంగా ఉంది. అలాగే, నీ హృదయం కూడా అందరికీ అర్థం కానంత లోతుగా ఉంది.'
కాఠిన్యమశ్మసారేభ్యో వనేభ్యో బహులాం గతా। కుటిలత్వం నిమ్నగాభ్యో దుఃసేవ్యత్వం హిమాదపి
'నీవు రాళ్లకన్నా, అడవులకన్నా ఎక్కువ కఠినతను సంపాదించావు. నదులకన్నా ఎక్కువ వంకరతను, హిమాలయానికన్నా ఎక్కువ దుర్లభతను కలిగి ఉన్నావు.'
సంక్రాంతం సర్వమేవైతత్తన్వంగి హిమభూధరాత్। ఇత్యుక్తా సా పునః ప్రాహ గిరిశం శైలకన్యకా
'ఇవి అన్నీ నీకు హిమపర్వతం నుంచి వచ్చాయి, సన్నని అవయవాల కలదానివి.' అని గిరీశుడు చెప్పగా, శైలకన్యక మళ్లీ ఇలా చెప్పింది.
కోపకంపితమూర్ద్ధా సా ప్రస్ఫురద్దశనచ్ఛదా। ఉమోవాచ-। స్యాత్సర్వం దోషదానేన నిందాయాం గుణినో బలాత్
కోపంతో తల కంపిస్తూ, పళ్ళు బయటపడేలా ఉమా ఇలా అన్నది: 'దోషాలను వెదకేవాడి బలంతో, మంచి వాళ్ల గుణాలూ నిందకు గురవుతాయేమో.'
తవాపి దుష్టసంపర్కాత్సంక్రాంతం సర్వమేవ హి। వ్యాలేభ్యోనేకజిహ్వత్వం భస్మనోఽస్నేహవృత్తితా
నీకు చెడు వ్యక్తులతో కలిసినద్వారా, పాముల నుండి వచ్చిన అనేక నాలుకలు, బూడిదకు ఉన్న మెత్తదనం, ప్రేమ లేకపోవడం — ఇవన్నీ నీకు వచ్చాయి.
హృత్కాలుష్యం శశాంకోత్థం దుర్బాధత్వం విషాదపి। కిం చాత్ర బహునోక్తేన అలం వాచాం శ్రమేణ తే
చంద్రుని వల్ల హృదయంలో కలుషితత, విషం వల్ల మాటలు చెప్పడంలో కష్టం — ఇంకా ఎంత చెప్పాలి? నీతో మాటలు మాట్లాడటానికి ఇక శ్రమ అవసరం లేదు.
శ్మశానవాసాన్నిర్భీస్త్వం నగ్నత్వాత్తవనత్రపా। నిర్ఘృణత్వం కపాలిత్వాద్దయా తే విగతా చిరమ్
శ్మశానంలో నివసించడంవల్ల నీకు భయం లేదు; నీవు నగ్నంగా ఉండటంవల్ల నీకు సిగ్గు లేదు; కపాలాలు ధరించడంవల్ల నీకు దయ లేదు; నీలోని కరుణ చాలా కాలంగా పోయింది.
ఇత్యుక్త్వా మందిరాత్తస్మాన్నిర్జగామ హిమాద్రిజా। తస్యాం వ్రజంత్యాం దేవేశ్యాం గణైః కిలకిలాకృతా
ఇలా చెప్పి, హిమవంతుని కుమార్తె ఆ మందిరం నుండి బయటకు వెళ్లింది. ఆ దేవిని వెళ్ళిపోతుండగా, ఆమె సేవకులు గట్టిగా శబ్దం చేశారు.
క్వ మాతర్గచ్ఛసీత్యుక్త్వా రుదద్భిర్ధావితం పునః। విష్టభ్య చరణౌ దేవ్యా వీరకో బాష్పగద్గదః
‘తల్లి, నీవు ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు?’ అని ఏడుస్తూ, వీరకుడు మళ్లీ ఆమె వెంట పరుగెత్తాడు. దేవి పాదాలను పట్టుకొని, కన్నీళ్లతో అతని గొంతు కదిలింది.
ప్రోవాచ మాతః కిన్న్వేతత్క్వ యాసి కుపితాతురా। అహం త్వామనుయాస్యామి వ్రజంతీం స్నేహవర్జితామ్
అతడు అన్నాడు: ‘తల్లి, ఇది ఎందుకు这样 జరిగింది? నీవు కోపంతో, బాధతో ఎక్కడికి వెళ్తున్నావు? నీవు ప్రేమ లేకుండా వెళ్ళినా, నేను నీ వెంట వస్తాను.’
నోచేత్పతిష్యే శిఖరాద్గిరేరస్య త్వయోజ్ఝితః। ఉన్నమ్యవదనం దేవీ దక్షిణేన తు పాణినా
‘లేకపోతే, నీవు నన్ను వదిలిపెడితే, ఈ పర్వత శిఖరం నుండి నేను దూకేస్తాను,’ అని చెప్పగా, దేవి తన కుడి చేతితో అతని ముఖాన్ని పైకి లేపింది.
ఉవాచ వీరకం మాతా త్వం శోకం పుత్ర మా కృథాః। శైలాగ్రాత్పతితుం నైవ న చ గంతుం మయా సహ
తల్లి వీరకునికి ఇలా చెప్పింది: ‘నా బిడ్డా, బాధపడకూ. నువ్వు పర్వత శిఖరం నుండి పడిపోవాల్సిన అవసరం లేదు, నా వెంట రావాల్సిన పనీ లేదు.’
యుక్తం తే పుత్ర గచ్ఛామి యేన కార్యేణ తచ్ఛృణు। కృష్ణేత్యుక్తా హరేణాహం స్తంభితాస్మ్యవమానితా
‘బిడ్డా, నేను ఒక పని కోసం వెళ్తున్నాను — అది విను: హరిదేవుడు నన్ను “కృష్ణా” అని పిలిచాడు. అందువల్ల నేను అవమానానికి లోనయ్యాను, ఆశ్చర్యపోయాను.’
సాహం తపః కరిష్యామి యేన గౌరీత్వమాప్నుయామ్। ఏష స్త్రీలంపటో దేవో యాతాయాం మయ్యనంతరమ్
‘అందుకే, నేను తపస్సు చేస్తాను. దాని వలన నేను గౌరీగా మారతాను. నేను లేని సమయంలో, ఆ దేవుడు మళ్లీ ఇతర స్త్రీలను వెతుకుతాడు.’