హంససంఘాతసందిష్ట స్ఫటికస్తభంతోరణం। అనావిలమసంభ్రాంత్యా బహుశః కిన్నరాకులం
హంసల సమూహాలతో అలంకరించబడిన స్ఫటికపు స్తంభాలు, తలుపులు ఉన్న ఆ ప్రదేశం నిర్మలంగా, కలవరంలేని స్వచ్ఛతతో ఉంటుంది. అక్కడ తరచూ కిన్నరులు గుంపులుగా చేరి ఆనందంగా తిరుగుతారు.
శుకైర్యత్రాభిదృశ్యంతే పద్మరాగవినిర్మితాః। భిత్తయో జాతిసంభ్రాంత్యా ప్రతిబింబితమౌక్తికాః1.43.
అక్కడ, పద్మరాగ మణులతో నిర్మించిన గోడలపై, సీతాకోకచిలుకలు కనిపిస్తాయి. ఆ గోడల్లో ముత్యాల ప్రతిబింబాలు మెరిసిపోతూ, వేర్వేరు జాతులవిగా కనిపిస్తాయి.
తత్రాక్షైః ప్రియయా దేవో విహర్తుముపచక్రమే। స్వఛేంద్రనీలభూభాగే క్రీడంతౌ యత్ర సంస్థితౌ
అక్కడ, దేవుడు తన ప్రియతో కలసి, నీలమణిలా మెరిసే నేలపై నిలబడి, ఆనందంగా క్రీడించసాగాడు.
వపుః సహాయతాం ప్రాప్తౌ వినోదరసనిర్వృతౌ। ఏవం ప్రక్రీడతోస్తత్ర దేవీశంకరయోస్తదా
ఆ ఇద్దరి రూపాలు స్నేహంతో కలిసిపోయి, వినోదంలో ఆనందాన్ని పొందుతూ, అప్పుడు అక్కడ దేవి, శంకరులు కలసి సంతోషంగా ఆడుకున్నారు.
ప్రాదుర్భూతో మహాశబ్దః పతితాంబరగోచరః। తచ్ఛ్రుత్వా కౌతుకాద్దేవీ కిమేతదితి శంకరమ్
ఆ సమయంలో, పెద్ద శబ్దం ఉద్భవించి, ఆకాశంలో వస్త్రాలు పడిపోతున్నట్లు కనబడింది. ఆ శబ్దాన్ని విని, దేవి ఆశ్చర్యంతో 'ఇది ఏమిటి?' అని శంకరుని అడిగింది.
పర్యపృచ్ఛత్సురవరం హరం విస్మితపూర్వకం। ఉవాచ దేవో నైతత్తే దృష్టపూర్వం శుచిస్మితే
ఆమె ఆశ్చర్యంతో దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన హరుణ్ని అడిగింది. అప్పుడు దేవుడు, 'ఓ పవిత్రమైన నవ్వుతో ఉన్నవాడా, నీవు ఇదివరకు దీనిని చూడలేదు' అని చెప్పాడు.
ఏతే గణేశాః క్రీడంతే శైలేస్మిన్మత్ప్రియాః సదా। తపసా బ్రహ్మచర్యేణ నామభిః క్షేత్రసేవనైః
'ఇవాళ నా ప్రియమైన గణేశులు ఎప్పుడూ ఈ పర్వతంపై క్రీడిస్తారు. వారు తపస్సు, బ్రహ్మచర్యం, నామస్మరణ, క్షేత్రసేవ ద్వారా ఇక్కడికి వచ్చారు.'
యైరహం తోషితః పూర్వం త ఏతే మనుజోత్తమాః। మత్సమీపమనుప్రాప్తా మమ హృద్యాః శుభాననే
'వారు గతంలో నన్ను సంతృప్తిపరిచినవారు. వీరే మానవులలో ఉత్తములు, నా దగ్గరికి వచ్చి, నా హృదయానికి ఎంతో ప్రియమైనవారు, ఓ మంగళముఖి.'
కామరూపా మహోత్సాహా మహారూపగుణాన్వితాః। కర్మభిర్విస్మయం తేషాం ప్రయామి బలశాలినామ్
'వారు కావలసిన రూపాలు ధరించి, గొప్ప ఉత్సాహంతో, అద్భుతమైన లక్షణాలతో ఉంటారు. వారి కార్యాలను చూసి వారి బలాన్ని నేను ఆశ్చర్యపోతాను.'
సామరస్యాస్య జగతః సృష్టిసంహరణక్షమాః। బ్రహ్మచన్ద్రేంద్ర గంధర్వైస్సకిన్నరమహోరగైః
'ఈ జగత్తులో సమతా, సృష్టి, లయలకు వీరు సమర్థులు. బ్రహ్మ, చంద్రుడు, ఇంద్రుడు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, మహానాగులతో కలిసి వీరు వ్యవహరిస్తారు.'
వివర్జితోప్యహం నిత్యం నైభిర్విరహితో రమే। హృద్యా మే చారుసర్వాఙ్గి త ఏతే క్రీడితా గిరౌ
'నేను ఎప్పుడూ వీరి నుండి దూరంగా ఉన్నా, ఓ సుందరాంగి, వీరు నాకు ఎంతో ప్రియమైనవారు. ఈ పర్వతంపై వీరు సంతోషంగా ఆడుకుంటారు.'
ఇత్యుక్తా తు తదా దేవీ త్యక్త్వా తం విస్మయాకులా। గవాక్షాంతరమాసాద్య ప్రేక్షతే చకితాననా
దేవి ఇలా విని, ఆశ్చర్యంతో అక్కడినుంచి వెళ్లి, ఒక కిటికీ దగ్గరకు చేరి, భయభ్రాంతి ముఖంతో బయటను చూసింది.
యావంతస్తే కృశా దీర్ఘా హ్రస్వాః స్థూలా మహోదరాః। వ్యాఘ్రేభవదనాః కేచిత్కేచిన్మేషాజరూపిణః
ఆమె వారిని చూశింది—కొంతమంది ఒద్దికగా, కొంతమంది పొడవుగా, మరికొందరు చిన్నగా, కొంతమంది బరువుగా, కొంతమంది పెద్ద పొట్టతో, కొంతమంది పులి ముఖాలతో, ఇంకొందరు గొర్రె, మేక రూపాల్లో ఉన్నారు.
అనేకప్రాణిరూపాశ్చ జ్వాలాస్యాః కృష్ణపింగలాః। సౌమ్యా భీమాః స్మితముఖాః కృష్ణపింగజటాస్సదా
వారు అనేక జంతు రూపాలలో, అగ్నిముఖాలతో, నల్లగా, పసుపు రంగులో, కొంతమంది మృదువుగా, మరికొందరు భయంకరంగా, నవ్వు ముఖాలతో, ఎప్పుడూ నల్లపసుపు జటాలతో కనిపించారు.
నానావిహంగవదనా నానావిధసురాననాః। కౌశేయచర్మవసనా నగ్నాశ్చాన్యో విరూపిణః
వారు色色 పక్షి ముఖాలతో,色色 దేవత ముఖాలతో, కొంతమంది పట్టు వస్త్రాలు, మరికొందరు జంతు చర్మాలు ధరించి, ఇంకొందరు నగ్నంగా, విచిత్రంగా కనిపించారు.
గోకర్ణా గజకర్ణాశ్చ బహువక్త్రేక్షణోదరాః। బహుపాదా బహుభుజా దివ్యనానాస్త్రపాణయః
వారిలో కొంతమందికి ఆవు చెవులు, కొంతమందికి ఏనుగు చెవులు, చాలాముఖాలు, కన్నులు, పొట్టలు, అనేక కాలులు, చేతులు,色色 దివ్య ఆయుధాలు చేతుల్లో ఉన్నాయి.
అనేకకుసుమాపీడా నానావ్యాకులభీషణాః। కృతనానాయుధధరా నానాకవచభూషణాః
వారు色色 పువ్వులతో అలంకరించబడి,色色 భయంకరంగా, భయానకంగా,色色 ఆయుధాలు ధరించి,色色 కవచాలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
విచిత్రవాహనారూఢా దివ్యరూపా వియచ్చరాః। వీణావాద్యరవోద్ఘుష్టా నానాస్థానకనర్తకాః
వారు విచిత్రమైన వాహనాలపై కూర్చొని, దివ్యరూపాలతో, ఆకాశంలో సంచరిస్తూ, వీణా సంగీతంతో మార్మోగుతూ,色色 నాట్య భంగిమల్లో నర్తిస్తున్నారు.
గణేశాంస్తాంస్తథా దృష్ట్వా దేవీ ప్రోవాచ శంకరమ్। దేవ్యువాచ-। గణేశాః కతిసంఖ్యాతాః కింనామానః కిమాత్మకాః
ఆ గణసేనలను చూసిన దేవి శంకరునితో ఇలా అడిగింది: "ఈ గణేశులు ఎంతమంది ఉన్నారు? వారి పేర్లు ఏమిటి? వారి స్వభావం ఎలా ఉంటుంది?"
ఏకైకశో మమ బ్రూహి నిష్ఠితా యే పృథక్పృథక్। శంకర ఉవాచ-। కోటికోటిశ్చ సంఖ్యాతా నానావిఖ్యాతపౌరుషాః
ప్రతి ఒక్కరినీ వేరుగా నాకు చెప్పు అని అడిగింది. శంకరుడు ఇలా చెప్పాడు: "వారు కోట్ల కోట్ల మంది, ఒక్కోరు ఒక్కో విధంగా ప్రసిద్ధి గాంచినవారు, విభిన్నమైన శౌర్యాలు కలవారు."
జగదాపూరితం సర్వమేభిర్భీమైర్మహాబలైః। సిద్ధక్షేత్రేషు రథ్యాసు జీర్ణోద్యానేషు వేశ్మసు
ఈ భయంకరమైన, మహాబలశాలులు ప్రపంచమంతా నిండిపోయారు. సిద్ధక్షేత్రాల్లో, వీధుల్లో, పాడైన తోటల్లో, ఇళ్లలో ఎక్కడ చూసినా వీరే కనిపిస్తారు.
దానవానాం శరీరేషు బాలేషూన్మత్తకేషు చ। ఏతే విశంతి ముదితా నానాహారవిహారిణః
వారు ఆనందంగా రాక్షసుల శరీరాల్లో, పిల్లల్లో, పిచ్చివాళ్లలో ప్రవేశిస్తారు. రకరకాల ఆహారాలను ఆస్వాదిస్తూ తిరుగుతారు.
ఊష్మపాః ఫేనపాశ్చైవ ధూమపా మధుపాయినః। మేదాహారారుధిరపాస్సర్వభక్షా హ్యభోజనాః
వారిలో కొందరు వేడి తాగుతారు, మరికొందరు నురుగు తాగుతారు, ఇంకొందరు పొగ తాగుతారు, తేనె తాగేవాళ్లు కూడా ఉన్నారు. కొందరు మేదస్సు తింటారు, మరికొందరు రక్తం తాగుతారు, ఇంకొందరు అన్నీ తింటారు, మరికొందరు ఏమి తినరు.
దేవాదాస్తాపసాహారా నానావాద్యరతిప్రియాః। న హి వక్తుమనంతత్వాచ్ఛక్యన్తే హి గణాః పృథక్
కొంతమంది దేవతలకు నైవేద్యం తింటారు, మరికొందరు తపస్సు చేసే వాళ్ల ఆహారం తింటారు, ఇంకొందరు రకరకాల వాద్యాలలో ఆనందిస్తారు. వీరి సంఖ్య అంతులేనిది కాబట్టి, ఒక్కొక్కరినీ వేరుగా వివరించడం అసాధ్యం.
దేవ్యువాచ-। నాగత్వగుత్తరాసంగః శుద్ధాంగో ముంజమేఖలీ। మనఃశిలేన కల్కేన చపలో రంజితాననః
దేవి ఇలా అడిగింది: "ఏనుగు చర్మపు వస్త్రం ధరించాడు, శరీరం పవిత్రంగా ఉంది, ముంజ గడ్డి కట్టుతో నడుము బిగించుకున్నాడు, ముఖం మణిపూస రంగుతో అలంకరించబడి ఉంది, చాలా చంచలంగా ఉన్నాడు."
భృంగదష్టోత్పలానాం చ స్రగ్దామా మధురాకృతిః। పాషాణశకలోత్తాన కాంస్యతాలప్రవర్తకః
ఆయన తేనెటీగలు కుట్టిన కమలాల మాల వేసుకున్నాడు, రూపం మధురంగా ఉంది. రాళ్ల తుక్కులను పైకి ఎత్తి, కాంస్య తాళాలు మోగిస్తూ ఉన్నాడు.
అసౌ గణేశ్వరో దేవ కింనామా కిన్నరానుగః। య ఏష గణగీతేషు దత్తకర్ణో ముహుర్ముహుః
ఈ గణాధిపతి ఎవరు? కిన్నరులతో కలిసి తిరుగుతూ, గణసేన పాటలను మళ్లీ మళ్లీ ఆసక్తిగా వినేవాడు ఎవరు?
శర్వ ఉవాచ-। స ఏష వీరకో దేవి సదా మే హృదయప్రియః। నానాశ్చర్యగుణాధారో గణేశ్వర గణార్చితః
శర్వుడు ఇలా చెప్పాడు: "దేవి! ఇతడే వీరకుడు. నా హృదయానికి ఎప్పుడూ ప్రియమైనవాడు. ఎన్నో అద్భుత లక్షణాలు ఉన్నవాడు, గణాధిపతి, గణులందరి ఆరాధ్యుడు."
దేవ్యువాచ। ఈదృశస్య సుతస్యాస్తి మమోత్కంఠా పురాంతక। కదాహమీదృశం పుత్రం ద్రక్ష్యామ్యానందదాయకం
దేవి ఇలా చెప్పింది: "పురాలను నాశనం చేసే వాడా! ఇలాంటి కుమారుడు నాకు కావాలని ఎప్పటినుంచో ఆశిస్తున్నాను. ఇలాంటి ఆనందాన్ని ఇచ్చే కుమారుణ్ణి నేను ఎప్పుడు చూడగలను?"
శర్వ ఉవాచ-। ఏష ఏవ సుతస్తేస్తు నయనానందకారకః। త్వయా మాత్రా కృతార్థో హి వీరకోపి సుమధ్యమే
శర్వుడు ఇలా అన్నాడు: "ఇతడే నీ కుమారుడు అవుతాడు. నీ కళ్లకు ఆనందాన్ని కలిగించేవాడు. నీవు తల్లి అయినందువల్ల వీరకుడికి కూడా సార్థకత కలుగుతుంది, సన్నని నడుము కలవాడా!"