తతో దేవైః సమునిభిః ప్రోక్తా దేవీ త్విదం వచః। అధునా దర్శితే మార్గే మర్యాదాం కర్తుమర్హసి
అప్పుడు దేవతలు సమూహంగా వచ్చి దేవికి ఇలా అన్నారు: "ఇప్పుడు మార్గం చూపబడింది. మీరు ఒక నియమాన్ని స్థాపించాలి."
ఫలం కిం భవితా దేవి కల్పితైస్తరుపుత్రకైః। ఇత్యుక్తా హర్షపూర్ణాంగీ ప్రోవాచాతిశుభాం గిరం
"ఈ చెట్టు పిల్లల ద్వారా ఏమి ఫలం కలుగుతుంది, దేవీ?" అని అడిగినప్పుడు, ఆనందంతో నిండిన ఆమె, అత్యంత మంగళకరమైన మాటలు పలికింది.
ఏకం నిరుదకే గ్రామే యః కూపం కారయేద్బుధః। బిందౌబిందౌ చ తోయస్య స వసేద్వత్సరం దివి
"నీరు లేని గ్రామంలో ఎవరు బావిని తవ్విస్తే, ప్రతి నీటి బొట్టు కోసం వారు ఒక సంవత్సరం స్వర్గంలో నివసిస్తారు."
దశకూపసమావాపీ దశవాపీసమో హ్రదః। దశహ్రదసమా కన్యా దశకన్యాసమో ద్రుమః
"పది బావుల సమానంగా ఒక చెరువు, పది చెరువుల సమానంగా ఒక సరస్సు, పది సరస్సుల సమానంగా ఒక కుమార్తె, పది కుమార్తెల సమానంగా ఒక చెట్టు."
ఏషా వై శుభ మర్యాదా నియతా లోకభావినీ। ఇత్యుక్తాస్తు తతో విప్రా బృహస్పతిపురోగమాః
"ఇదే లోకానికి శుభదాయకమైన, స్థిరమైన నియమం." అని చెప్పగా, బ్రహస్పతి మొదలైన బ్రాహ్మణులు—
జగ్ముః స్వమందిరాణ్యేవ భవానీం వంద్య మాతరం। గతేషు తేషు దేవోపి శంకరః పర్వతాత్మజాం
భవానిని తల్లిగా పూజించి, తమ తమ ఇళ్లకు వెళ్లిపోయారు. వారు వెళ్లిన తర్వాత, శంకరుడు పర్వత కుమార్తెతో కలిసి—
పాణినాలమ్బ్యమానేన న స్వమావాసమగచ్ఛత। చిత్తప్రసాదజననం ప్రాసాదాట్టాలగోపురం
ఆమె చేతిని పట్టుకుని, తన స్వగృహానికి వెళ్లలేదు. హర్షాన్ని కలిగించే ప్రాసాదం, గోపురాలు, అట్టాలుతో కూడిన రాజప్రాసాదంలోకి ప్రవేశించాడు.
లంబమౌక్తికదామానం మాలికాకులవేదికం। సునద్ధకలధౌతం చ క్రీడాగృహమనోగతం
అందులో వేలాడే ముత్యాల హారాలు, పుష్పమాలలతో నిండిన వేదికలు, సుగంధ ద్రవ్యాలతో శుభ్రంగా కడిగిన ఆటగది, వారి మనసును ఆకర్షించింది.
ప్రకీర్ణకుసుమామోద మత్తాలికులకూజితమ్। కిన్నరోద్గీతసంగీత గృహాంతరితభిత్తికమ్
అందులో పువ్వుల సువాసన వ్యాపించి, మత్తులో ఉన్న తేనెటీగల గుంపులు గుంపులుగా గుంజుతూ, కిన్నరులు పాడిన పాటలు గోడల మధ్య ప్రతిధ్వనించాయి.
సుగంధిధూపసంఘాతం మనఃప్రాప్యమలక్షితం। క్రీడామయూరనారీభిరభితో రభసార్పితం
అందులో సుగంధ ధూపాల పరిమళం నిండింది. మనసుకు అందని రీతిలో, చుట్టూ ఆటపాటలతో నర్తించే మయూరాలు, స్త్రీలు ఉత్సాహంగా సంచరించేవారు.
హంససంఘాతసందిష్ట స్ఫటికస్తభంతోరణం। అనావిలమసంభ్రాంత్యా బహుశః కిన్నరాకులం
హంసల సమూహాలతో అలంకరించబడిన స్ఫటికపు స్తంభాలు, తలుపులు ఉన్న ఆ ప్రదేశం నిర్మలంగా, కలవరంలేని స్వచ్ఛతతో ఉంటుంది. అక్కడ తరచూ కిన్నరులు గుంపులుగా చేరి ఆనందంగా తిరుగుతారు.
శుకైర్యత్రాభిదృశ్యంతే పద్మరాగవినిర్మితాః। భిత్తయో జాతిసంభ్రాంత్యా ప్రతిబింబితమౌక్తికాః1.43.
అక్కడ, పద్మరాగ మణులతో నిర్మించిన గోడలపై, సీతాకోకచిలుకలు కనిపిస్తాయి. ఆ గోడల్లో ముత్యాల ప్రతిబింబాలు మెరిసిపోతూ, వేర్వేరు జాతులవిగా కనిపిస్తాయి.
తత్రాక్షైః ప్రియయా దేవో విహర్తుముపచక్రమే। స్వఛేంద్రనీలభూభాగే క్రీడంతౌ యత్ర సంస్థితౌ
అక్కడ, దేవుడు తన ప్రియతో కలసి, నీలమణిలా మెరిసే నేలపై నిలబడి, ఆనందంగా క్రీడించసాగాడు.
వపుః సహాయతాం ప్రాప్తౌ వినోదరసనిర్వృతౌ। ఏవం ప్రక్రీడతోస్తత్ర దేవీశంకరయోస్తదా
ఆ ఇద్దరి రూపాలు స్నేహంతో కలిసిపోయి, వినోదంలో ఆనందాన్ని పొందుతూ, అప్పుడు అక్కడ దేవి, శంకరులు కలసి సంతోషంగా ఆడుకున్నారు.
ప్రాదుర్భూతో మహాశబ్దః పతితాంబరగోచరః। తచ్ఛ్రుత్వా కౌతుకాద్దేవీ కిమేతదితి శంకరమ్
ఆ సమయంలో, పెద్ద శబ్దం ఉద్భవించి, ఆకాశంలో వస్త్రాలు పడిపోతున్నట్లు కనబడింది. ఆ శబ్దాన్ని విని, దేవి ఆశ్చర్యంతో 'ఇది ఏమిటి?' అని శంకరుని అడిగింది.
పర్యపృచ్ఛత్సురవరం హరం విస్మితపూర్వకం। ఉవాచ దేవో నైతత్తే దృష్టపూర్వం శుచిస్మితే
ఆమె ఆశ్చర్యంతో దేవతలలో శ్రేష్ఠుడైన హరుణ్ని అడిగింది. అప్పుడు దేవుడు, 'ఓ పవిత్రమైన నవ్వుతో ఉన్నవాడా, నీవు ఇదివరకు దీనిని చూడలేదు' అని చెప్పాడు.
ఏతే గణేశాః క్రీడంతే శైలేస్మిన్మత్ప్రియాః సదా। తపసా బ్రహ్మచర్యేణ నామభిః క్షేత్రసేవనైః
'ఇవాళ నా ప్రియమైన గణేశులు ఎప్పుడూ ఈ పర్వతంపై క్రీడిస్తారు. వారు తపస్సు, బ్రహ్మచర్యం, నామస్మరణ, క్షేత్రసేవ ద్వారా ఇక్కడికి వచ్చారు.'
యైరహం తోషితః పూర్వం త ఏతే మనుజోత్తమాః। మత్సమీపమనుప్రాప్తా మమ హృద్యాః శుభాననే
'వారు గతంలో నన్ను సంతృప్తిపరిచినవారు. వీరే మానవులలో ఉత్తములు, నా దగ్గరికి వచ్చి, నా హృదయానికి ఎంతో ప్రియమైనవారు, ఓ మంగళముఖి.'
కామరూపా మహోత్సాహా మహారూపగుణాన్వితాః। కర్మభిర్విస్మయం తేషాం ప్రయామి బలశాలినామ్
'వారు కావలసిన రూపాలు ధరించి, గొప్ప ఉత్సాహంతో, అద్భుతమైన లక్షణాలతో ఉంటారు. వారి కార్యాలను చూసి వారి బలాన్ని నేను ఆశ్చర్యపోతాను.'
సామరస్యాస్య జగతః సృష్టిసంహరణక్షమాః। బ్రహ్మచన్ద్రేంద్ర గంధర్వైస్సకిన్నరమహోరగైః
'ఈ జగత్తులో సమతా, సృష్టి, లయలకు వీరు సమర్థులు. బ్రహ్మ, చంద్రుడు, ఇంద్రుడు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, మహానాగులతో కలిసి వీరు వ్యవహరిస్తారు.'
వివర్జితోప్యహం నిత్యం నైభిర్విరహితో రమే। హృద్యా మే చారుసర్వాఙ్గి త ఏతే క్రీడితా గిరౌ
'నేను ఎప్పుడూ వీరి నుండి దూరంగా ఉన్నా, ఓ సుందరాంగి, వీరు నాకు ఎంతో ప్రియమైనవారు. ఈ పర్వతంపై వీరు సంతోషంగా ఆడుకుంటారు.'
ఇత్యుక్తా తు తదా దేవీ త్యక్త్వా తం విస్మయాకులా। గవాక్షాంతరమాసాద్య ప్రేక్షతే చకితాననా
దేవి ఇలా విని, ఆశ్చర్యంతో అక్కడినుంచి వెళ్లి, ఒక కిటికీ దగ్గరకు చేరి, భయభ్రాంతి ముఖంతో బయటను చూసింది.
యావంతస్తే కృశా దీర్ఘా హ్రస్వాః స్థూలా మహోదరాః। వ్యాఘ్రేభవదనాః కేచిత్కేచిన్మేషాజరూపిణః
ఆమె వారిని చూశింది—కొంతమంది ఒద్దికగా, కొంతమంది పొడవుగా, మరికొందరు చిన్నగా, కొంతమంది బరువుగా, కొంతమంది పెద్ద పొట్టతో, కొంతమంది పులి ముఖాలతో, ఇంకొందరు గొర్రె, మేక రూపాల్లో ఉన్నారు.
అనేకప్రాణిరూపాశ్చ జ్వాలాస్యాః కృష్ణపింగలాః। సౌమ్యా భీమాః స్మితముఖాః కృష్ణపింగజటాస్సదా
వారు అనేక జంతు రూపాలలో, అగ్నిముఖాలతో, నల్లగా, పసుపు రంగులో, కొంతమంది మృదువుగా, మరికొందరు భయంకరంగా, నవ్వు ముఖాలతో, ఎప్పుడూ నల్లపసుపు జటాలతో కనిపించారు.
నానావిహంగవదనా నానావిధసురాననాః। కౌశేయచర్మవసనా నగ్నాశ్చాన్యో విరూపిణః
వారు色色 పక్షి ముఖాలతో,色色 దేవత ముఖాలతో, కొంతమంది పట్టు వస్త్రాలు, మరికొందరు జంతు చర్మాలు ధరించి, ఇంకొందరు నగ్నంగా, విచిత్రంగా కనిపించారు.
గోకర్ణా గజకర్ణాశ్చ బహువక్త్రేక్షణోదరాః। బహుపాదా బహుభుజా దివ్యనానాస్త్రపాణయః
వారిలో కొంతమందికి ఆవు చెవులు, కొంతమందికి ఏనుగు చెవులు, చాలాముఖాలు, కన్నులు, పొట్టలు, అనేక కాలులు, చేతులు,色色 దివ్య ఆయుధాలు చేతుల్లో ఉన్నాయి.
అనేకకుసుమాపీడా నానావ్యాకులభీషణాః। కృతనానాయుధధరా నానాకవచభూషణాః
వారు色色 పువ్వులతో అలంకరించబడి,色色 భయంకరంగా, భయానకంగా,色色 ఆయుధాలు ధరించి,色色 కవచాలతో అలంకరించబడి ఉన్నారు.
విచిత్రవాహనారూఢా దివ్యరూపా వియచ్చరాః। వీణావాద్యరవోద్ఘుష్టా నానాస్థానకనర్తకాః
వారు విచిత్రమైన వాహనాలపై కూర్చొని, దివ్యరూపాలతో, ఆకాశంలో సంచరిస్తూ, వీణా సంగీతంతో మార్మోగుతూ,色色 నాట్య భంగిమల్లో నర్తిస్తున్నారు.
గణేశాంస్తాంస్తథా దృష్ట్వా దేవీ ప్రోవాచ శంకరమ్। దేవ్యువాచ-। గణేశాః కతిసంఖ్యాతాః కింనామానః కిమాత్మకాః
ఆ గణసేనలను చూసిన దేవి శంకరునితో ఇలా అడిగింది: "ఈ గణేశులు ఎంతమంది ఉన్నారు? వారి పేర్లు ఏమిటి? వారి స్వభావం ఎలా ఉంటుంది?"
ఏకైకశో మమ బ్రూహి నిష్ఠితా యే పృథక్పృథక్। శంకర ఉవాచ-। కోటికోటిశ్చ సంఖ్యాతా నానావిఖ్యాతపౌరుషాః
ప్రతి ఒక్కరినీ వేరుగా నాకు చెప్పు అని అడిగింది. శంకరుడు ఇలా చెప్పాడు: "వారు కోట్ల కోట్ల మంది, ఒక్కోరు ఒక్కో విధంగా ప్రసిద్ధి గాంచినవారు, విభిన్నమైన శౌర్యాలు కలవారు."