కపాలమాలాం విపులాం చాముండా మూర్ధ్ని బధ్నతీ। ఉవాచ గిరిశం కాలీ పుత్రం జనయ శంకర
చాముండా తన తలపై పెద్ద కపాలమాల కట్టి, గిరీశునితో ఇలా చెప్పింది: 'శంకరా! నీవు కుమారుణ్ని కనాలి.'
యో దైత్యేంద్రకులం హత్వా మాం రక్తైస్తర్పయిష్యతి। శౌరిర్వతంసికారత్నం కంఠాభరణముజ్వలమ్
'దైత్యేంద్రుల వంశాన్ని సంహరించి, వారి రక్తంతో నన్ను తృప్తిపరిచే వాడు, వటంసంగా కౌస్తుభ రత్నాన్ని, మెడలో ప్రకాశించే హారాన్ని ధరించాలి.'
భుజంగాభరణం గృహ్య సజ్జశ్శంభోః పురోఽభవత్। శక్రో గజాజినం తస్య వసాభ్యక్తాగ్రపల్లవమ్
ఒకడు పాము అలంకారంగా ధరించి, శంభువుకు ముందు సిద్ధంగా నిలిచాడు. ఇంద్రుడు, అతనికి కొమ్మల చివర కొవ్వుతో, కొత్త కురులతో అలంకరించిన ఏనుగు చర్మాన్ని తీసుకొచ్చాడు.
దధ్రే సరభసం స్విద్యద్విస్తీర్ణ ముఖపంకజమ్। వాయవశ్చ వవుస్తీక్ష్ణాస్తీక్ష్ణం హిమగిరిప్రభమ్
అతడు దాన్ని ఉత్సాహంగా ధరించి, తన విశాలమైన కమల ముఖం చెమటతో తడిసిపోయింది. ఆ సమయంలో హిమపర్వత కాంతితో మెరిసే గాలులు బలంగా వీశాయి.
వృషం విభూషయామాసుర్హరయానం మనోజవమ్। విరేజుర్నయనాన్తస్థాః శంభోః సూర్యానలేందవః
మనోజవంతో ఉన్న హరుడి వాహనమైన వృషభాన్ని వారు అలంకరించారు. శంభుని కళ్లలో నివసించే సూర్య చంద్రుల కాంతిరశ్ములు ప్రకాశించాయి.
స్వాం ద్యుతిం లోకనాథస్య జగతః కర్మసాక్షిణః। చితాభస్మసమాధత్త కపాలే రజతప్రభమ్
ప్రపంచానికి అధిపతిగా, అన్ని కార్యాలకు సాక్షిగా ఉన్న ఆయన తన స్వంత తేజస్సును, చితాభస్మంలా నుదిటిపై రజతవర్ణంగా అలంకరించుకున్నాడు.
మనుజాస్థిమయీం మాలాం నిబంబంధ చ పాణినా। ప్రేతాధిపః పురే దూరే సభయః సమవర్తత
మనుషుల ఎముకలతో చేసిన హారాన్ని తన చేతితో కట్టుకున్నాడు. మృతుల అధిపతి తన నగరంలో దూరంగా భయంతో నిలిచిపోయాడు.
నానాకారమహారత్నభూషణం ధనదాహృతమ్। విహాయోదీప్తసర్పేంద్ర కటకేన స్వపాణినా
ధనదుడు తెచ్చిన ఎన్నో ఆకారాల గొప్ప రత్నాల ఆభరణాలను పక్కన పెట్టి, తన చేతికి ప్రకాశించే పెద్ద పాము కంకణంగా ధరించాడు.
కర్ణోత్తంసం చకారేశో హ్యమలం తక్షకం స్వయమ్। నిష్పన్నాభరణం చైవ ప్రసాధ్యేశం ప్రసాధనైః
ఈశ్వరుడు తానే స్వయంగా పవిత్రమైన తక్షకుని చెవి అలంకారంగా చేసుకున్నాడు. అలా తయారైన ఆభరణాలతో తనను తానే అలంకరించుకున్నాడు.
తత్రాప్యేషా నియమతో హ్యభవన్వ్యగ్రమూర్తయః। ముమోచాభినవాన్సర్వరమ్యశాలిరసౌషధీన్
అక్కడ కూడా ఆ రూపాలు నియమంగా శ్రద్ధగా వ్యవహరించాయి. ఆయన కొత్తగా అందమైన మొక్కలు, ఔషధాలను విడుదల చేశాడు.
వ్యగ్రా తు పృథివీ దేవీ సర్వభావాత్మనోరమా। గృహీత్వా వరుణః సాక్షాద్రత్నాఢ్యాభరణాని చ
భూమిదేవి తన అంతరాత్మతో శ్రద్ధగా ఉండగా, వరుణుడు స్వయంగా రత్నాలతో నిండిన ఆభరణాలను తీసుకొచ్చాడు.
పుష్పాణి చ విచిత్రాణి నానారత్నమయాని తు। తస్థౌ సాభరణో దేవః సర్వజ్ఞః సర్వదేహినామ్
అలాగే ఎన్నో రకాల రత్నాలతో చేసిన విచిత్రమైన పువ్వులు కూడా వచ్చాయి. అన్ని ప్రాణులకు అధిపతైన సర్వజ్ఞుడు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి అక్కడ నిలిచాడు.
జ్వలనశ్చాపి దివ్యాని హైమాన్యాభరణాని చ। జాతరూపపవిత్రాణి ప్రయతః సముపస్థితః
అగ్ని దేవుడు కూడా దివ్యమైన బంగారు ఆభరణాలు, శుద్ధమైన స్వర్ణపు అలంకారాలు భక్తితో సమర్పించాడు.
వాయుర్వవౌ చ సురభిః సుఖసంస్పర్శనో విభుమ్। ఛత్రం చంద్రకరోద్దామం హాసితం చ శతక్రతుః
వాయువు పరమేశ్వరుడికి సుగంధంగా, మృదువుగా తాకేలా తేలికగా వీచింది. శతక్రతువు అయిన ఇంద్రుడు చంద్రకాంతి వంటి ప్రకాశవంతమైన గొడుగు పట్టి, చిరునవ్వుతో నిలిచాడు.
జగ్రాహ ముదితః శ్రీమాన్బాహుభిర్వజ్రభూషణః। జగుర్గంధర్వముఖ్యాశ్చ ననృతుశ్చాప్సరోగణాః
ఆనందంతో, వైభవంతో, వజ్రాభరణాలతో అలంకరించబడిన ఇంద్రుడు తన చేతులతో దానిని స్వీకరించాడు. గంధర్వులలో ముఖ్యులు పాడగా, అప్సరసలు నాట్యం చేశాయి.
వాదయంతోతిమధురం జగుర్గంధర్వకిన్నరాః। ముహూర్తాదృతవస్తత్ర జగుశ్చ ననృతుశ్చ వై
గంధర్వులు, కిన్నరులు ఎంతో మధురంగా వాయిద్యాలు వాయించి, పాటలు పాడారు. అక్కడ క్షణకాలం ఋతువులే స్వయంగా పాడి, నాట్యం చేశాయి.
చపలాశ్చ గణాస్తస్థుర్లోడయంతో హిమాచలమ్। ఉపవిష్టః క్రమాద్ధాతా విశ్వకృద్భగనేత్రహా
చంచలమైన గణాలు హిమాచలాన్ని కదిలిస్తూ నిలిచిపోయాయి. తరువాత క్రమంగా సృష్టికర్త, విశ్వకర్త, భగచక్షువు హరణుడు అక్కడ కూర్చున్నాడు.
చకారౌద్వాహికం కృత్యం పత్న్యా సహ యథోదితమ్। దత్తార్ఘ్యో గిరిరాజేన సురవృందైర్వినోదితః
తన భార్యతో కలిసి విధిగా వివాహకార్యక్రమాన్ని నిర్వహించాడు. గిరిరాజు ఇచ్చిన అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించి, దేవతల వినోదంతో ఆ వేడుక సాగింది.
అవసత్తాం క్షపాం తత్ర పత్న్యా సహ పురాంతకః। తతో గంధర్వగీతేన నృత్యేనాప్సరసామపి
అక్కడ పురాంతకుడు తన భార్యతో కలిసి ఆ రాత్రిని గడిపాడు. తరువాత గంధర్వుల గానం, అప్సరసల నాట్యంతో ఆ రాత్రి సాగింది.
స్తుతిభిర్దేవదైత్యానాం విబుద్ధో విబుధాధిపః। ఆమంత్ర్య హిమశైలేంద్రం ప్రభాతే జాయయా సహ
దేవతలు, దైత్యుల స్తుతులతో మేల్కొన్న దేవతాధిపతి, ఉదయాన్నే తన భార్యతో కలిసి హిమపర్వతాధిపతిని సంభాషించాడు.
జగామ మందరగిరిం వాయువేగేన శృంగిణా। తతో గతే భగవతి నీలలోహితే సహోమయా రతిమనుభూతభూధరః
ఆపై ఆయన వాయువేగంతో కొమ్ములున్న వృషభంపై మందరపర్వతానికి వెళ్లాడు. నీలలోహితుడు ఉమాతో కలిసి వెళ్లిపోయిన తరువాత, ఆ పర్వతుడు ఆనందాన్ని అనుభవిస్తూ అక్కడే నిలిచిపోయాడు.
సబాంధవో భవతి హి కస్య నో మనో విశృంఖలం జగతి హి కన్యకా పితుః। పురోద్యానేషు రమ్యేషు వివిక్తేషు వనేషు చ
ఈ లోకంలో ప్రియురాలు బంధువులతో కలిసి వెళ్లినప్పుడు, ఎవరి మనస్సు నియంత్రణ తప్పదో? కూతురు తన తండ్రి ఇంటి అందమైన తోటల్లో, ఏకాంత వనాల్లో ఉండగా మనస్సు చంచలమవడం సహజమే.
సురక్తహృదయో దేవ్యా విజహార భగాక్షిహా। తతో బహుతిథే కాలే పుత్రనామ్నా గిరేః సుతా
భగాక్షిని హరించినవాడు, తన మనసంతా దేవికి అర్పించి, ఆమెతో ఆనందంగా కాలం గడిపాడు. చాలా రోజుల తర్వాత, పుత్రణ అనే పేరుతో పర్వత కుమార్తె జన్మించింది.
సఖీభిః సహితా క్రీడాం చక్రే కృత్రిమ పుత్రకైః। కదాచిద్గంధతైలేన గాత్రమభ్యజ్య శైలజా
ఆమె తన సఖులతో కలిసి బొమ్మలతో ఆడుకుంటూ కాలం గడిపింది. ఒకసారి, శైలజ తన శరీరాన్ని సువాసన తైలంతో పూసుకుంది.
చూర్ణైరుద్వర్తయామాస మలేనాపూరితాం తనుమ్। తదుద్వర్త్తనకం గృహ్య నరం చక్రే గజాననమ్
ఆమె తన శరీరాన్ని పూతలతో మర్దనం చేసి, దుమ్ముతో నిండిన తన దేహాన్ని శుభ్రం చేసుకుంది. ఆ పూతను తీసుకుని, ఏనుగు తలతో కూడిన మనిషిని తయారు చేసింది.
పురుషం క్రీడతీ దేవీ తచ్చాప్యక్షిపదంభసి। జాహ్నవ్యా శివయా సఖ్యా తతః సోభూద్బృహత్తనుః
దేవి ఆడుకుంటూ ఆ మనిషిని చేసి, నీటిలో ఉంచింది. గంగా తీరంలో, శివతో కలిసి ఉన్నప్పుడు, అక్కడ ఒక గొప్ప శరీరంతో కూడిన ప్రాణి ఉద్భవించింది.
కాయేనాతివిశాలేన జగదాపూరయత్తదా। పుత్రేత్యువాచ తం దేవీ పుత్రేత్యూచే చ జాహ్నవీ
ఆ ప్రాణి విస్తారమైన శరీరంతో ప్రపంచాన్ని నింపేసాడు. దేవి అతనిని "మా కుమారుడా" అని పిలిచింది. అలాగే జాహ్నవీ కూడా అతనిని "కుమారుడా" అని సంబోధించింది.
గాంగేయ ఇతి దేవైస్తు పూజితోఽభూద్గజాననః। వినాయకాధిపత్యం చ దదావస్య పితామహః
దేవతలు అతనిని గాంగేయుడు, గజాననుడు అని పూజించారు. బ్రహ్మదేవుడు అతనికి విఘ్ననాయకుల అధిపత్యాన్ని ప్రసాదించాడు.
పునః సా క్రీడతీ చక్రే తరుం చ వరవర్ణినీ। మనోజ్ఞమంకురం రూఢమశోకస్య శుభాననా
మళ్ళీ ఆ అందమైన దేవి ఆడుకుంటూ ఒక చెట్టును సృష్టించింది. శుభమైన ముఖం కలిగిన ఆమె, ఆకర్షణీయమైన అశోక మొక్కను మొలిపించింది.
వర్ద్ధయామాస తం చాపి కృతసంస్కారమంగలమ్। బృహస్పతిముఖైర్విప్రైర్దివస్పతిపురోహితైః
ఆమె దానిని సంస్కారాలు చేసి, మంగళకరంగా పెంచింది. బ్రహస్పతి మొదలైన దేవతల పురోహితులు, బ్రాహ్మణులు ఆ కర్మలను నిర్వహించారు.