తతో విలప్య బహుశో మధునా పరిసాంత్వితా। జగామ శరణం దేవమిందుమౌలిత్రిలోచనం
తర్వాత, రతి ఎన్నోసార్లు విలపించి, మధు ఆమెను ఓదార్చగా, చంద్రుడిని కిరీటంగా ధరించిన త్రినేత్రుడైన దేవుని ఆశ్రయానికి వెళ్లింది.
భృంగానుయాతాం సంగృహ్య పుష్పితాం సహకారజాం। లతాం పత్రద్రుమచ్ఛన్నాం జాతాం పరభృతాం సఖీం 1.43.
తేనెటీగలు వెంటాడుతున్న పువ్వులతో కూడిన మామిడి వల్లి, ఆకులు, చెట్లతో కప్పబడి ఉండగా, రతి ఆ వల్లిని తీసుకుని, కోకిలకు సఖిగా మారింది.
నిబధ్య తు జటాజూటం కుటిలైరలకై రతిః। ఉద్వర్త్య గాత్రం శుభ్రేణ హృద్యేన స్మరభస్మనా
రతి తన జటలను వంకర జుట్టుతో బిగించి, శుభ్రమైన, సువాసన గల మనోభావపు బస్మంతో తన శరీరాన్ని పూసుకుంది.
జానుభ్యామవనిం గత్వా ప్రోవాచేన్దువిభూషణమ్। రతిరువాచ। నమః శివాయాస్తు మనోమయాయ జగన్మయాయాద్భుతవర్త్మనే నమః
ఆమె మోకాళ్లపై నేలపైకి వంగి, చంద్రుడిని అలంకరించిన పరమేశ్వరుడిని ఇలా సంభోదించింది: "శివుడికి నమస్కారం, మనస్సుతో కూడినవాడికి, జగత్తును ఆవరించినవాడికి, అద్భుతమైన మార్గాన్ని కలిగినవాడికి నమస్కారం."
నమః శివాయాస్తు సురార్చితాయ తుభ్యం సదా భక్తకృపాపరాయ। నమో భవాయాస్తు భవోద్భవాయ నమోస్తు తే ధ్వస్తమనోభవాయ
దేవతలందరూ ఎప్పుడూ పూజించే శివుడికి నమస్కారం. భక్తులపై ఎప్పుడూ దయ చూపే వాడివి. భవుడివి, సృష్టికి మూలమైనవాడివి, మనోభావాన్ని నాశనం చేసినవాడివి, నీకెప్పుడూ నమస్కారం.
నమోస్తు మాయామదనాశ్రయాయ నమో నిసర్గామలభూషితాయ। నమోస్త్వమేయాయ గుణాయనాయ నమోస్తు సిద్ధాయ పురాతనాయ
మాయకు, మదనుడికి ఆశ్రయమైనవాడివి, సహజమైన పవిత్రతతో అలంకరించబడినవాడివి, కొలవలేని, గుణాల నిలయమైనవాడివి, సిద్ధుడివి, పురాతనుడివి, నీకు నమస్కారం.
నమః శరణ్యాయ నమో గుణాయ నమోస్తు తే భీమగణానుగాయ। నమోస్తు నానాభువనర్ద్ధికర్త్రే నమోస్తు భక్తాభిమతప్రదాయ
శరణ్యుడవైన నీకు నమస్కారం, గుణానికి నమస్కారం, భయంకరమైన గణాలతో కూడినవాడివి, అనేక లోకాల అభివృద్ధికి కారణమైనవాడివి, భక్తుల కోరికలను నెరవేర్చేవాడివి, నీకు నమస్కారం.
నమోథ కర్మప్రసవే నమః సదా అనంతరూపాయ సదైవ తుభ్యమ్। అసహ్యకోపాయ సదైవ తుభ్యం శశాంకచిహ్నాయ నమోస్తు తుభ్యమ్
కర్మలకు మూలమైనవాడివి, అనంతరూపుడివి, సహించలేని కోపాన్ని కలిగినవాడివి, చంద్రచిహ్నంతో అలంకరించబడినవాడివి, నీకు ఎప్పుడూ నమస్కారం.
అసీమలీలాపరమస్తుతాయ వృషేంద్రయానాయ పురాంతకాయ। నమః ప్రసిద్ధాయ మహౌషధాయ నమోస్తు నానావిధరూపకాయ
అపారమైన లీలలకు ప్రసిద్ధుడివి, వృషభాన్ని ఎక్కినవాడివి, పురాలను ధ్వంసించినవాడివి, ఖ్యాతిగాంచినవాడివి, మహౌషధుడివి, అనేక రూపాలవాడివి, నీకు నమస్కారం.
నమోస్తు కాలాయ నమః కలాయ నమోస్తు తే కాలకలాతిగాయ। చరాచరాచార్యవిచార్యవర్యమాచార్యముత్ప్రేక్షితభూతసర్గం
కాలుడివి, కళయైనవాడివి, కాలాన్ని, కళను మించిపోయినవాడివి, చరాచరాలకూ గురువైనవాడివి, సృష్టిని విచారించే వాడివి, నీకు నమస్కారం.
త్వామిందుమౌలిశరణం ప్రపన్నా ప్రియాప్తయేహం సహసా మహేశం। ప్రయచ్ఛ మే కామయశః సమృద్ధిం పతిం వినా తం భగవన్న జీవే
ఓ చంద్రకిరీటుడా, నా ప్రియుడి కోసం నీ శరణు పొందాను. నా కోరిక నెరవేర్చు, ఆయన్ని లేకుండా నేను బ్రతకలేను.
ప్రియః ప్రియాయాః పురుషేశ నిత్యస్తతో పరః కో భువనేష్విహాస్తి। ప్రభుః ప్రభావీ ప్రభవః ప్రియాణాం ప్రవీణపర్యాయ పరాపరం తపః
పురుషేశ్వరా! ప్రియుడికి కన్నా ప్రియమైనవాడు ఈ లోకంలో మరొకరు ఎవరున్నారు? ప్రభువివి, శక్తిమంతుడివి, ప్రియుల మూలమైనవాడివి, నిపుణుడివి, పరమతపస్సు కలవాడివి, నీకన్నా ఎవరూ లేరు.
త్వమేవ నాథో భువనస్య గోప్తాం దయాలురున్మూలితభక్తభీతిః। ఇత్థం స్తుతః శంకరఇంద్రమౌలిర్వృషాకపిర్మన్మథకాంతయా తు
ఈ జగత్తుకు నీవే రక్షకుడవు, దయామయుడవు, భక్తుల భయాన్ని తొలగించేవాడవు. ఇలా రతి, చంద్రుడిని కిరీటంగా ధరించిన వృషధ్వజుడైన శంకరుని స్తుతించింది.
తుతోష దోషాకరఖండధారీ ఉవాచ చైనాం మధురం నిరీక్ష్య। శంకర ఉవాచ। భవిష్యతి చ కామోయం కాలే కాంతే చిరాదథ
దోషాలను తొలగించే పరశుదారుడు సంతోషించి, ఆమెను మధురంగా చూచి ఇలా అన్నాడు: 'ఓ సుందరివి! కాలక్రమంలో కాముడు మళ్లీ వస్తాడు.'
అనంగ ఇతి లోకేషు స విఖ్యాతిం గమిష్యతి। ఇత్యుక్తా శిరసా వంద్య గిరీశం కామవల్లభా
అతడు లోకాల్లో 'అనంగుడు'గా ప్రసిద్ధి పొందుతాడు. ఇలా శంకరుడు చెప్పగానే, కాముని ప్రియురాలు గిరీశుడికి తలవంచి నమస్కరించింది.
జగామోపవనం చాన్యద్రతిస్తుహిన పర్వతే। రురోద చాపి బహుశో దీనా రమ్యే స్థలే స్థలే
రతి మరో ఉద్యానవనానికి, మంచు పర్వతంపైకి వెళ్లింది. ప్రతి అందమైన ప్రదేశంలో ఆమె బాధతో ఎన్నోసార్లు ఏడ్చింది.
మరణవ్యవసాయాపి నివృత్తా చ శివాజ్ఞయా। అథ నారదవాక్యేన చోదితో హిమభూధరః
ఆమె మరణించాలనే సంకల్పాన్ని శివుడు ఆపేశాడు. ఆ తర్వాత నారదుని మాటలతో, హిమపర్వతాధిపతి ప్రేరేపించబడ్డాడు.
కృతాభరణసంస్కారాం కృతకౌతుకమంగలాం। స్వర్గపుష్పకృతాపీడాం శుభ్రచీనాంశుకాంబరామ్
ఆమెకు ఆభరణాలు అలంకరించి, శుభకార్యాలు జరిపించి, స్వర్గపు పుష్పాలతో కిరీటం పెట్టి, తెల్లటి చైనా పట్టుచీర కప్పించాడు.
సఖీభ్యాం సంయుతాం శైలో గృహీత్వా స్వసుతాం తతః। జగామ సుభగే యోగే తదా సంపూర్ణమానసః
స్నేహితులతో కలిసి, శైలుడు తన కుమార్తెను తీసుకుని, శుభమైన సమయంలో, సంతోషంతో బయలుదేరాడు.
సకాననాన్యుపాక్రమ్య వనాన్యుపవనాని చ। దదర్శ రుదతీం నారీమప్రతర్క్యాం మహౌజసమ్
అటు ఇటు ఉద్యానవనాలు, అడవులు, తోటలు చుట్టి, అక్కడ గొప్ప తేజస్సుతో, ఎవ్వరూ ఊహించలేని ఒక మహిళ ఏడుస్తూ కనిపించింది.
న రూపేణేదృశీ లోకే రమ్యేషు వనసానుషు। కౌతుకేన పరామృష్టస్తాం దృష్ట్వా రుదతీం గిరిః
ఈ లోకంలో అందమైన అడవుల కొండదారుల్లో ఎప్పుడూ ఇంత ఆశ్చర్యంతో గిరి మనసు కదలలేదు. ఆమె ఏడుస్తూ ఉండటాన్ని చూసి అతడు విస్తుపోయాడు.
ఉపసృప్య తతస్తస్యా నికటం సోప్యపృచ్ఛత। హిమవానువాచ-। కాసి కస్యాసి కల్యాణి కిమర్థం చాపి రోదిషి
ఆమె దగ్గరకు వచ్చి, హిమవంతుడు అడిగాడు — 'అమ్మా, నువ్వెవరు? ఎవరి కుమార్తె? ఏ కారణంతో ఇలా ఏడుస్తున్నావు?'
నైతదల్పమహం మన్యే కారణం లోకసుందరి। సా తస్య వచనం శ్రుత్వా ఉవాచ మధునా సహ
'ఇది చిన్న విషయం కాదని నేను అనుకోవడం లేదు, లోకసుందరి!' అని అతడు అన్నాడు. అతని మాటలు విని, ఆమె తన దుఃఖంతో కలిపి సమాధానం చెప్పింది.
రుదంతీ శోకవచనం శ్వసంతీ దైన్యవర్ధనం। రతిరువాచ-। కామస్య దయితాం భార్యాం రతిం మాం విద్ధి సువ్రత
ఆమె ఏడుస్తూ, శ్వాసలు తీసుకుంటూ, తన దుఃఖాన్ని చెప్పింది. రతి ఇలా అనింది — 'ధర్మాత్ముడా! నన్ను కామదేవుని ప్రియ భార్య రతిగా తెలుసుకో.'
గిరావస్మింశ్చ భగవాన్గిరిశస్తపసి స్థితః। తేన ప్రత్యూహరుష్టేన క్రోధాద్విస్ఫార్య లోచనం
'ఈ కొండపై భగవంతుడు శివుడు తపస్సు చేస్తూ ఉన్నాడు. కోపంతో తన కన్ను తెరిచి —'
విముచ్యాగ్నిశిఖాజ్వాలాం కామో భస్మావశేషితః। అహం తు శరణం యాతా తం దేవం భయవిహ్వలా
'ఆ కన్ను నుండి అగ్ని జ్వాలలు వెలువడి, కామదేవుడు బూడిదగా మారిపోయాడు. భయంతో నేను ఆ దేవుని ఆశ్రయించాను.'
స్తుతవత్యథ సంతుష్టస్తతో మాం గిరిశోఽబ్రవీత్। తుష్టోహం కామదయితే కామోత్పత్తిర్భవిష్యతి
'ఆయనను స్తుతించాక, శివుడు సంతోషించి ఇలా అన్నాడు — "కాముని ప్రియమైనవాడా! నేను సంతోషించాను. కాముడు మళ్లీ జన్మిస్తాడు."'
త్వత్స్తుతిం చాప్యధీయానో నరో భక్త్యా మదాశ్రయః। లప్స్యతే కాంక్షితం కామం నివర్తమరణాదపి
'నీ స్తోత్రాన్ని భక్తితో చదువుతూ నన్ను శరణు ఆశ్రయించే ఎవ్వరైనా తాము కోరినది, మరణం నుండి విముక్తి కూడా పొందగలరు.'
ప్రతీక్షమాణా తద్వాక్యమాశావేశవశాదహం। శరీరం పరిరక్షిష్యే కించిత్కాలం మహాద్యుతే
'ఆ మాట నెరవేరే వరకు ఆశతో నిండిన నేను, ఓ మహాతేజస్వీ! కొంతకాలం నా శరీరాన్ని కాపాడుకుంటాను.'
ఇత్యుక్తస్తు తయా రత్యా శైలః సంభ్రమభీషణః। పాణావాదాయ తనయాం గంతుమైచ్ఛత్స్వకం పురం
రతి ఇలా చెప్పిన తరువాత, ఆ గిరి గంభీరంగా కలవరంతో తన కుమార్తెను చేతిపట్టి తన నగరానికి వెళ్లాలని కోరుకున్నాడు.