విశేషం కాంక్షతాం శక్ర సామాన్యాద్భ్రంశనం ఫలాత్। శ్రుత్వైతద్వచనం శక్రస్తమువాచామరైర్యుతః
ప్రత్యేకత కోరేవారికి, శక్రా, సాధారణ ఫలితాన్ని కోల్పోవడం జరుగుతుంది. ఈ మాటలు విని, అమరులతో కూడిన శక్రుడు అతడితో మాట్లాడాడు.
శక్ర ఉవాచ-। వయం ప్రమాణం తే తత్ర రతికాంత న సంశయః। సందంశేన వినా శక్తిరయస్కారస్య నేష్యతే
శక్రుడు ఇలా అన్నాడు— రతికాంతా, అక్కడ మేమే నీకు ఆధారం, సందేహం లేదు. కటకటాలవాడికి కరవడం లేకపోతే, అతని శక్తి బయటపడదు.
కస్యచిచ్చ క్వచిద్దృష్టం సామర్థ్యం న తు సర్వతః। ఇత్యుక్తః ప్రయయౌ కామః సఖాయం మధుమాశ్రితః
కొంతమందికి, కొన్ని చోట్లే సామర్థ్యం కనిపిస్తుంది, కానీ ప్రతిచోటా కాదు. ఇలా చెప్పబడిన కాముడు, మధువును స్నేహితుడిగా తీసుకుని వెళ్లిపోయాడు.
రతియుక్తో జగామాశు ప్రస్థం తుహినభూభృతః। స తు ప్రాప్యాకరోచ్చింతాం కార్యస్యోపాయపూర్వికామ్
రతితో కలిసి, అతడు వెంటనే హిమవంతుని నివాసానికి వెళ్లాడు. అక్కడికి చేరుకుని, పని సాధించేందుకు ముందుగా ఆలోచించి ఒక యుక్తిని రచించాడు.
మహాత్మానో హి నిష్కంపా మనస్తేషాం సుదుర్జయమ్। తదాదావేవ సంక్షోభ్య నేత్థం తస్య జయో భవేత్
మహాత్ములు స్థిరమైనవారు; వారి మనస్సు జయించడం చాలా కష్టం. అందుకే, ముందుగా వారి మనస్సును కలవరపెట్టి, విజయం సాధించవచ్చు.
సంసిద్ధిః ప్రాయశశ్చైవ పూర్వం సంశోధ్య మానసమ్। కథమేవంవిధైర్భావైర్ద్వేషానుగమనం వినా
సాధారణంగా, ముందుగా మనస్సును శుద్ధి చేసిన తర్వాతే విజయాన్ని పొందుతారు. ఇలాంటి మార్గాలతో, ద్వేషాన్ని అనుసరించకుండా ఎలా ముందుకు పోవచ్చు?
క్రోధః క్రూరతరాత్సంగాద్భీషణేర్ష్యా మహాసఖీ। చాపల్యాన్మూర్ధ్ని విధ్వస్త ధైర్యాధారమహాబలా
కోపం అనేది దుర్మార్గులతో కలిసినదానికంటే ఇంకా భయంకరమైనది, అసూయ అనే మహా మిత్రితో కలిసినప్పుడు, అవివేకంతో ధైర్యానికి పునాది తలపై పడి విరిగిపోతుంది.
తామస్య వినియోక్ష్యామి మనసో వికృతిం పురః। పిధాయ ధైర్యద్వారాణి సంతోషమపకృష్య చ
ఇప్పుడు నేను మనసు తామసికత వైపు తిప్పుతాను, ధైర్యానికి తలుపులు మూసి, సంతృప్తిని దూరం చేస్తాను.
అవగంతుం హి మాం తత్ర న కశ్చిదిహ పండితః। వికల్పమాత్రసంస్థానం విరూపాక్షమనోభవమ్
ఇక్కడ ఎవ్వరూ కూడా నన్ను అక్కడ గుర్తించలేరు; నేను కేవలం ఊహలోనే ఉండే, వక్రంగా కనిపించే కళ్లతో ఉన్న మనోభవుడిని.
ప్రవిశ్యాథ క్రియారంభీ గంభీరావర్తదుస్తరః। భవిష్యామి హరస్యాహం తపఃస్థస్య స్థిరాత్మనః
తర్వాత, నేను కార్యంలోకి ప్రవేశించి, లోతుగా, దాటి వెళ్లలేని విధంగా మారిపోతాను; అప్పుడు హరిదేవుడైన స్థిరమైన మనస్సున్న తపస్వికి అడ్డంకిగా ఉంటాను.
ఇంద్రియగ్రామమావృత్య రమ్యసాధనసంవిధిః। చింతయిత్వేతి మదనో భూతభర్తుస్తదాశ్రమమ్
ఇంద్రియాలను ఆహ్లాదకరమైన మార్గాలతో చుట్టుముట్టి, ఇలా ఆలోచిస్తూ మదనుడు భూతభర్త యొక్క ఆశ్రమాన్ని చేరాడు.
జగామ జగతీసారం సరలద్రుమ వేదికమ్। శాంతసత్వసమాకీర్ణమచలం ప్రాణిసంకులమ్
అతడు భూమి సారాన్ని, నేరుగా పెరిగిన చెట్ల వేదికను, శాంతంగా ఉన్న జీవులతో నిండిన, కదలని ప్రదేశాన్ని చేరాడు.
నానాపుష్పలతాజాలం సానుసంస్థగణేశ్వరమ్। నిర్వ్యగ్రవృషభోద్ఘుష్టం నీలశాద్వలసానుకమ్
అక్కడ వివిధ రకాల పూలు, లతలతో అలంకరించబడినది, కొండపై గోపాలుడు ఉన్నాడు, ఎద్దుల గర్జనతో కలవరపడని, నీలిరంగు మైదానాలతో ఉంది.
తత్రాపశ్యత్త్రినేత్రస్య రమ్యంకం చిద్ద్వితీయకమ్। వీరకం వీరలోకేశమీశానసదృశద్యుతిమ్
అక్కడ అతడు త్రినేత్రుడి అందమైన ఆసనాన్ని చూశాడు; అది రెండవ చైతన్యంలా, వీరుడిగా, వీర లోకాలకు అధిపతిగా, ఈశానుడి వంటి తేజస్సుతో మెరిసిపోతున్నది.
పక్వం కుంకుమకింజల్కపుంజపింగజటాసటమ్। వేత్రపాణితమవ్యగ్రముగ్రం చాభద్రభూషణమ్
పండిన కుంకుమ పుష్పపు రేణువుల వర్ణంలో జటలు, చేతిలో దండ, అశాంతి లేకుండా, ఉగ్రంగా, శుభకరమైన అలంకారాలతో ఉన్నాడు.
తతో నిమీలితోన్నిద్ర పద్మపత్రాంతలోచనమ్। ప్రేక్షమాణమృజుస్థానం నాసావంశాగ్రగోచరమ్
తర్వాత, పద్మదళాల క్రింద నిద్రలో మూసిన కళ్లతో, నేరుగా కూర్చుని, ముక్కు అంచున దృష్టిని కేంద్రీకరించి ఉన్నాడు.
అతీవరమ్యసింహేంద్ర చర్మలంబోత్తరీయకమ్। శ్రవణాహిఫణోన్ముక్త నిశ్వాసానలపింగలం
అత్యంత అందమైన సింహచర్మం పై వస్త్రంగా ధరించి, చెవి వద్ద పాము ఫణాలతో అలంకరించబడి, పసుపు వర్ణపు ఊపిరిని విడిచాడు.
ప్రేంఖత్కపోలపర్యంత చుంబిలంబిజటాచయమ్। కృతవాసుకిపర్యంత నాభిమూలనివేశితమ్
చెంపల వరకు ఊగుతూ తాకే జటలు, వాసుకితో నాభి వరకు చక్కగా అమర్చబడి ఉన్నాయి.
బ్రహ్మాంజలిస్థనాసాగ్ర నిబద్ధోరగభూషణమ్। దదర్శ శంకరం కామః క్రమప్రాప్తాంతికః శనైః
బ్రహ్మాంజలి నుండి ముక్కు అంచువరకు పాము అలంకారాన్ని ధరించి, మదనుడు శివుడిని నెమ్మదిగా దగ్గరగా చేరి చూశాడు.
తతో భ్రమరఝంకారమాలంబ్య ద్రుమసానుగమ్। ప్రవిష్టః కర్ణరంధ్రేణ భవస్య మదనో మనః
తర్వాత, చెట్ల మధ్య తేనెటీగల గుంజు ధ్వనిని ఆధారంగా తీసుకుని, మదనుడు శివుని చెవి మార్గంగా మనస్సులోకి ప్రవేశించాడు.
శంకరస్తమథాకర్ణ్య మధురం మదనాశ్రయమ్। సస్మార దక్షతనయాం దయితాం రంతుమానసః
శివుడు ఆ మధురమైన మదనుని స్వరాన్ని విని, తన ప్రియమైన దక్ష కుమార్తెను స్మరించి, ఆనందాన్ని కోరాడు.
తతః శివస్య శనకైస్తిరోధా యాతి నిర్మలా। సమాధిభావనా తస్థౌ లక్ష్య ప్రత్యక్షరూపిణీ
అప్పటికి శివుని పవిత్రమైన ధ్యానం మెల్లగా తగ్గిపోయి, లక్ష్యంగా, ప్రత్యక్ష రూపంలో నిలిచింది.
తతస్తన్మయతాం యాతః ప్రత్యూహ పిహితాశయః। వివేశ విబుధాధీశో వికృతిం మదనాత్మికామ్
ఆ ధ్యానంలో లీనమై, అంతరాయాలు మనసును మూసివేసినప్పుడు, దేవతల అధిపతి మదనుని ప్రభావంలోకి ప్రవేశించాడు.
ఈషత్క్రోధసమావిష్టో ధైర్యమాలంబ్య ధూర్జటిః। నిరస్యమదనంస్థిత్వాయోగమాయాసమావృతః
కొంత కోపంతో, ధైర్యాన్ని ఆశ్రయించి, ధూర్జటి మదనుని తొలగించి, యోగ సాధనలో నిమగ్నుడై నిలిచాడు.
స తయా మాయయావిష్టో జజ్వాల మదనస్తతః। ఇచ్ఛాశరీరో దుర్జ్ఞేయో దోషావాసో మహాశయః
ఆ మాయలో మునిగి మనసు కోరికలతో మదనుడు అగ్నిలా మండిపోయాడు. అతని రూపం కోరికల వల్ల పుట్టింది, అర్థం చేసుకోడం కష్టం, లోపాలతో నిండినది, అతని సంకల్పం గొప్పది.
హృదయాన్నిర్గతః సోథ వాసనావ్యసనాత్మకః। బహిస్థలం సమాసాద్య ఉపతస్థే ఝషధ్వజః
అతడు హృదయం నుంచి బయటకు వచ్చి, ఆశల వ్యసనంతో కూడినవాడై, బయట నేలపైకి వచ్చి, మత్స్యధ్వజుడు నిలబడ్డాడు.
అనుయాతో హి సాహ్యేన మిత్రేణ మధునా సహ। సహకారతరోర్దృష్ట్వా మందమారుతనిర్ధుతం
అతనితో పాటు సాహ్యుడు, అతని మిత్రుడు, మధుతో కలిసి వెళ్ళారు. ఆ సమయంలో మృదువైన గాలి ఊదుతూ మామిడి పువ్వుల గుత్తిని ఊపుతున్నదాన్ని చూశారు.
స్తబకం మదనో రమ్యం హరవక్షసి సత్వరం। ముమోచ మోహనం నామ మార్గణం మకరధ్వజః
మకరధ్వజుడు అయిన మదనుడు, హరుడి వక్షస్పై అందమైన మామిడి పువ్వుల గుత్తిని, మోహనము అనే మాయబాణాన్ని వేగంగా వదిలాడు.
స తస్య హృదయే శుద్ధే నామశాలీ మహాశరః। పపాత పరుషః ప్రాంశుః పుష్పబాణో విమోహనః
విమోహనము అనే పేరుగల గొప్ప, ప్రసిద్ధి చెందిన, భయంకరమైన పుష్పబాణం, హరుడి పవిత్రమైన హృదయంలో కఠినంగా, ఎత్తుగా పడింది.
తతః కరణసందోహే విద్ధే తు హృదయే భవః। బభూవ భూతపో కంప్య ధైర్యోపి మదనోన్ముఖః
అప్పుడు, ఇంద్రియాల సమూహంలో హృదయం బాణంతో గాయపడినప్పుడు, భూతాల అధిపతి అయిన భవుడు, ఎంత ధైర్యంగా ఉన్నా, మదనుని వైపు ఆకర్షితుడై, కదిలిపోయాడు.