యదుక్తం చ మయా దేవీ లక్షణైర్వర్జితా తవ। శృణు తస్యాపి వాక్యస్య సమ్యక్త్వేన విచారణమ్
దేవీ, నేను చెప్పినది — ఆమెకు లక్షణాలు లేవని — దాని అసలు అర్థాన్ని ఇప్పుడు నీవు జాగ్రత్తగా విను.
లక్షణం దైవికో హ్యంకః శరీరావయవాశ్రయః। స చాయుర్ధనసౌభాగ్యపరిణామప్రకాశకః
లక్షణం అంటే దైవికమైన గుర్తు, అది శరీర భాగాల్లో కనిపిస్తుంది. అది ఆయుషు, ధనం, అదృష్టం ఎలా ఉంటాయో తెలియజేస్తుంది.
అనంతస్యాప్రమేయస్య సౌభాగ్యస్య తు భూధర। నైవాంకో లక్షణాకారః శరీరే సంవిధీయతే
అయితే, పరిమితి లేని, కొలవలేని అదృష్టానికి, ఓ పర్వతమా, అలాంటి లక్షణాలు శరీరంలో ఉండవు.
అతోఽస్యా లక్షణం గాత్రే శైల నాస్తి మహామతే। యచ్చాహముక్తవానస్యా ఉత్తానకరతా సదా
కాబట్టి, ఓ జ్ఞానవంతుడా, ఆమె శరీరంలో లక్షణాలు లేవు. నేను చెప్పిన ఆమె చేతి ఎప్పుడూ పైకి ఉన్న విషయాన్ని కూడా విను.
ఉత్తానో వరదః పాణిరేష దేవ్యాః సదైవ తు। సురాసురమునివ్రాతవరదాత్రీ భవిష్యతి
దేవికి ఎప్పుడూ పైకి ఉన్న ఈ చేయి వరాలిచ్చే చేయి. ఆమె దేవతలకు, అసురులకు, మునులకు వరాలిచ్చే తల్లి అవుతుంది.
యచ్చ ప్రోక్తం మయా పాదౌ సుచ్ఛాయౌ వ్యభిచారిణౌ। మత్తః శృణు త్వమస్యాపి వ్యాఖ్యోక్తిం శైలసత్తమ
నేను చెప్పిన ఆమె పాదాలు ప్రకాశవంతంగా, మారుతూ ఉంటాయని విషయాన్ని కూడా విను, ఓ ఉత్తమ పర్వతమా.
చరణౌ పద్మసంకాశౌ స్వచ్ఛావస్యా నఖోజ్వలౌ। సురాసురాణాం నమతాం కిరీటమణికాంతిభిః
ఆమె పాదాలు పద్మపువ్వుల్లా, మెరిసే నఖాలతో, దేవతలు, అసురులు నమస్కరించేటప్పుడు వారి కిరీటాల రత్నాల కాంతి వాటిపై ప్రతిబింబిస్తుంది.
విచిత్రవర్ణైః పశ్యద్భిః సుచ్ఛాయౌ ప్రతిబింబితౌ। ఏషా భార్యా జగద్భర్తుర్వృషాంకస్య మహీధర
వారు తమ రంగురంగుల కిరీటాలతో ఆమెను చూస్తూ, ఆమె ప్రకాశవంతమైన పాదాలను ప్రతిబింబంగా చూస్తారు. ఆమె జగత్తుకు అధిపతి అయిన వృషధ్వజుని భార్య, ఓ పర్వతమా.
జననీ సర్వలోకస్య సంభూతాభూతభావినీ। శివేయం పావనాయైవ త్వత్క్షేత్రే పావనద్యుతిః
ఆమె అన్ని లోకాల తల్లి, గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు అన్నిటికీ మూలం. ఈ శివా నీ భూమిలో పవిత్రత కోసం ప్రత్యక్షమైంది, ఓ పవిత్రుడా.
తద్యథాశీఘ్రమేవైషా యోగం యాయాత్పినాకినః। తథా విధేయం విధివత్త్వయా శైలేంద్రసత్తమ
కాబట్టి, ఆమెను త్వరగా పినాకిని తో సమ్మిళితం చేయాలి. అది యథావిధిగా జరగాలి, ఓ ఉత్తమ పర్వతమా.
అస్త్యత్ర హి మహత్కార్యం దేవానాం హిమభూధర। ఏవం శ్రుత్వా తు శైలేంద్రో నారదాత్సర్వమేవ హి
ఇక్కడ దేవతలకు గొప్ప పని ఉంది, ఓ హిమవంతా. ఇలా నారదుని మాటలు వినిన పర్వతాధిపతి—
స్వమాత్మానం పునర్జాతం మేనే మేనాపతిస్తదా। ఉవాచ చాపి సంహృష్టో నారదం తు హిమాచలః
ఆ సమయంలో మేనాదేవి భర్త తనను తాను మళ్లీ పుట్టినవాడిగా భావించాడు. ఆనందంతో హిమాచలుడు నారదునితో ఇలా అన్నాడు.
దుస్తరాన్నరకాద్ఘోరాదుద్ధృతోస్మి త్వయా విభో। పాతాలాదహముద్ధృత్య సప్తలోకాధిపః కృతః
ప్రభూ, నీవు నన్ను భయంకరమైన నరకం నుండి రక్షించావు. పాతాళం నుండి పైకి తీయగా, నన్ను ఏడు లోకాల అధిపతిని చేసావు.
హిమాచలోస్మి విఖ్యాతస్త్వయా మునివరాధునా। హిమాచలాచ్ఛతగుణాం ప్రాపితోస్మి సమున్నతిం
మహామునీ, నీవల్లనే ఇప్పుడు నేను హిమాచలుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాను. నీవల్లనే హిమాచలుడికంటే నూరు రెట్లు గొప్ప స్థాయికి చేరుకున్నాను.
ఆనందాదేవ చాహారి హృదయం మే మహామునే। నాధ్యవస్యతి కృత్యానాం విభాగప్రవిచారణమ్
మహామునీ, ఆనందంతో నా హృదయం ఉప్పొంగిపోయింది. ఇప్పుడు నేను ఏ పనిని ఎలా చేయాలో కూడా గుర్తించలేకపోతున్నాను.
భవద్విధానాం నియతమమోఘం దర్శనం మునే। భవద్భిరేవ హి ప్రోక్తం నివాసాయాత్మరూపిణామ్
మునీశ్వరా, మీలాంటి గొప్పవారిని చూడటం ఎప్పుడూ ఫలదాయకం. ఆత్మరూపులైన వారు మీతోనే నివసిస్తారని మీరు చెప్పారు.
మునీనాం దేవతానాం చ స్వయం కర్తాస్మి కల్మషమ్। తథాపి వస్తున్యేకస్మిన్నాజ్ఞా మే సంప్రదీయతామ్
మునులకైనా, దేవతలకైనా, పాపం చేసే వాడిని నేనే. అయినా, ఈ ఒక్క విషయమై మీ ఆజ్ఞను నాకు చెప్పండి.
ఇత్యుక్తవతి శైలేంద్రే స తదా హర్షనిర్భరః। ఉవాచ నారదో వాక్యం కృతం సర్వమితి ప్రభో
ఇలా పర్వతాధిపతి చెప్పినపుడు, ఆనందంతో నిండిన నారదుడు, 'ప్రభూ, అన్నీ పూర్తయ్యాయి,' అని సమాధానం ఇచ్చాడు.
సురకార్యే స ఏవార్థస్తవాపి సుమహత్తరః। ఇత్యుక్త్వా నారదః శీఘ్రం జగామ త్రిదివం తతః
దేవతల పనిలో, అదే ఉద్దేశ్యం నీకూ ఇంకా గొప్పదిగా ఉంది. ఇలా చెప్పి నారదుడు వెంటనే స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు.
స గత్వా దేవభవనం మహేంద్రం సందదర్శ హ। తతోనురూపే స మునిరుపవిష్టో మహాసనే
అతడు దేవతల గృహానికి వెళ్లి మహేంద్రుడిని దర్శించాడు. ఆ తర్వాత ఆ ముని తన స్థాయికి తగిన గొప్ప ఆసనంపై కూర్చున్నాడు.
పృష్టః శక్రేణ ప్రోవాచ గిరిజాసంశ్రయాం కథామ్। నారద ఉవాచ-। యన్మహ్యముక్తం కర్తవ్యం తన్మయా కృతమేవ హి
ఇంద్రుడు అడిగినప్పుడు, గిరిజా సంబంధమైన కథను చెప్పాడు. నారదుడు ఇలా అన్నాడు— నాకు చేయమని చెప్పిన పని నేను పూర్తిగా చేసాను.
కింతు పంచశరస్యేషు గోచరత్వమపేక్షితమ్। ఇత్యుక్తో దేవరాజస్తు మునినా కార్యదర్శినా1.43.
కానీ, ఐదు బాణాలవాడి పరిధి అవసరం. ఇలా పని తత్వాన్ని తెలిసిన ముని చెప్పగా, దేవేంద్రుడు స్పందించాడు.
చూతాంకురాస్త్రం సస్మార భగవాన్పాకశాసనః। సస్మృతస్తు తదా క్షిప్రం సహస్రాక్షేణ ధీమతా
భగవాన్ పాకశాసనుడు మామిడి మొగ్గల ఆయుధాన్ని స్మరించాడు. సహస్రాక్షుడు ఆ ఆయుధాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకున్న వెంటనే అది ప్రత్యక్షమైంది.
ఉపతస్థే రతియుతః సవిలాసో ఝషధ్వజః। ప్రాదుర్భూతం చ తం దృష్ట్వా శక్రః ప్రోవాచ మన్మథమ్
రతితో కలిసి, ఆటపాటలతో కూడిన చేప జెండా ఉన్నవాడు సమీపించాడు. అతడిని ప్రత్యక్షంగా చూసి, శక్రుడు మన్మథుని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
శక్ర ఉవాచ-। ఉపదేశేన బహునా కిం త్వాం ప్రతి రతిప్రియ। మనోభవోసి తేన త్వం వేత్సి భూతమనోగతమ్
శక్రుడు ఇలా అన్నాడు— రతిప్రియుడా, నీకు ఎక్కువ ఉపదేశం అవసరమా? నీవు మనోభవుడవు కాబట్టి, గతంలో జరిగినదీ, ముందుగా జరిగేదీ నీకు తెలుసు.
తద్యథానుక్రమం తు త్వం కురు నాకసదాం ప్రియమ్। శంకరం యోజయ క్షిప్రం గిరిపుత్ర్యా మనోభవ
అందుచేత, క్రమంగా, స్వర్గవాసులకు ఇష్టమైనదాన్ని చేయు. మనోభవా, శంకరుడిని పర్వత కుమార్తెతో త్వరగా కలిపించు.
సంయుక్తో మధునానేన గచ్ఛ రత్యా సహాయవాన్। ఇత్యుక్తో మదనస్తేన శక్రేణ స్వార్థసిద్ధయే
మధుతో కలిసి, రతిని తోడుగా తీసుకుని వెళ్లు. ఇలా తన స్వార్థసిద్ధికై శక్రుడు చెప్పగా, మదనుడు—
ప్రోవాచ పంచబాణోథ వాక్యం భీతః శతక్రతుమ్। కామ ఉవాచ-। అనయా దేవ సామగ్ర్యా మునిదానవభీమయా
అప్పుడు ఐదు బాణాలవాడు భయంతో శతక్రతువుతో ఇలా అన్నాడు— కాముడు ఇలా అన్నాడు— ముని, దానవుడు ఇచ్చిన ఈ సమాగ్రితో, దేవా—
దుఃసాధ్యశ్శంకరో దేవః కిం న వేత్సి జగత్ప్రభో। తస్య దేవస్య వేత్థ త్వం కారణం పదమవ్యయమ్
శంకరుడు జయించలేనివాడు, లోకాధిపతీ, నీకు తెలియదా? ఆ దేవుని కారణమూ, శాశ్వత స్థానమూ నీకే తెలుసు.
ప్రాయః ప్రసాదే కోపేపి సర్వం హి మహతాం మహత్। సర్వోపభోగసారం హి సౌదర్యం స్వర్గసంభవమ్
పెద్దవాళ్లకు కోపమా, అనుగ్రహమా వచ్చినా, వారి పనులన్నీ గొప్పవే. అన్ని ఆనందాలు, అందాలు స్వర్గంలో నుంచే పుట్టుతాయి.