తృష్ణా ముష్ణాతి నిష్ణాతం ఫలలోభాశ్రయాత్పునః। స్త్రీణాం హి పరమం జన్మ కులానాముభయాత్మనామ్
ఫలితాల ఆశ వల్ల తృష్ణా, ఎంత తెలివైనవారినైనా మోసం చేస్తుంది. స్త్రీలకు, మంచి కుటుంబంలో పుట్టడం రెండు విధాలుగా గొప్పదిగా భావిస్తారు.
ఇహాముత్ర సుఖాయోక్తం సత్పతిప్రాప్తిసంజ్ఞితమ్। దుర్లభత్వాత్సతః స్త్రీణాం విగుణోపి పతిః కిల
ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ, మంచి భర్తను పొందడమే స్త్రీలకు సుఖంగా చెప్పబడింది. కానీ అది దుర్లభమైనది కాబట్టి, స్త్రీలకు గుణహీనుడైన భర్త కూడా అదృష్టంగా భావిస్తారు.
న ప్రాప్యతే వినా పుణ్యైః పతిర్నార్యాః కదాచన। యతో నిస్సాధనో ధర్మః పరిణామోత్థితా రతిః
ఒక మహిళకు పుణ్యాలు లేకుండా భర్త లభించదు. ఎందుకంటే ధర్మానికి ఏ సాధనాలు ఉండవు, ప్రేమ కూడా దాని ఫలితంగా కలుగుతుంది.
ధనం జీవితపర్యంతం పత్యౌ నార్యాః ప్రతిష్ఠితమ్। నిర్ద్ధనో దుర్ముఖో మూర్ఖః సర్వలక్షణవర్జితః
ధనం భార్యకు భర్త ఉన్నంతవరకే ఉంటుంది. కానీ దరిద్రుడు, ముఖం చిట్లినవాడు, మూర్ఖుడు, అన్ని లక్షణాలు లేనివాడు—
దైవతం పరమం నార్యాః పతిరుక్తః సదైవ హి। త్వయా దేవర్షిణా ప్రోక్తం న జాతోఽస్యాః పతిః కిల
భర్తే మహిళకు పరమ దైవం అని ఎప్పుడూ చెప్పబడింది. కానీ దేవర్షీ, మీరు చెప్పినట్లుగా, ఆమెకు ఇంకా భర్త లభించలేదు.
ఏతద్దౌర్భాగ్యమతులమసంఖ్యం చ దురుద్వహమ్। చరాచరే భూతసర్గే చింతా సా వ్యాపినీ మునే
ఈ దురదృష్టం అపరిమితమైనది, లెక్కలేనిది, భరించలేనిది. జంతువులూ, చెట్లూ పుట్టిన సృష్టిలో ఈ ఆందోళన ఎక్కడికైనా వ్యాపించింది, మునీశ్వరా.
స న జాత ఇతి శ్రుత్వా మమేదం వ్యాకులం మనః। మనుష్యదేవజాతీనాం శుభాశుభనివేదకమ్
ఆయన ఇంకా జన్మించలేదని విని నా మనస్సు కలవరపడింది. ఇది మనుషులకైనా, దేవతలకైనా శుభాశుభాలను తెలియజేస్తుంది.
లక్షణం హస్తపాదాభ్యాం లక్షణం విహితం కిల। సేయముత్తానహస్తేతి త్వయోక్తా మునిపుంగవ
చేతులు, కాళ్లలో లక్షణం ఉండాలని చెప్పారు. మునిశ్రేష్ఠా, మీరు చెప్పినదాని ప్రకారం ఇది 'ఎత్తిన చేతులు' అని అంటారు.
ఉత్తానహస్తతా ప్రోక్తా యాచతామేవ నిత్యకా। శుభోదయానాం ధన్యానాం న కదాచిత్ప్రయచ్ఛతామ్
'ఎత్తిన చేతులు' అన్న లక్షణం ఎప్పుడూ అడిగేవారికే ఉంటుంది. శుభప్రభావం కలిగి, ధన్యులై, ఎప్పుడూ ఇవ్వని వారికి అది ఉండదు.
సుచ్ఛాయయాస్యాశ్చరణౌ త్వయోక్తౌ వ్యభిచారిణౌ। తత్రాపి శ్రేయసీ హ్యాశా మునే న ప్రతిభాతి నః
మీరు చెప్పినట్లుగా ఆమె పాదాలకు మంచి నీడ ఉన్నా, అవి విశ్వాసం లేనివిగా ఉన్నాయి. అందులో కూడా మాకు మంచి ఆశ కనిపించదు, మునీశ్వరా.
శరీరలక్షణాశ్చాన్యే పృథక్ఫలనివేదినః। ఇత్యుక్త్వా విరతే శైలే మహాదుఃఖవిచారిణి
ఇంకా ఇతర శరీర లక్షణాలు వేర్వేరు ఫలితాలను తెలియజేస్తాయి. ఇలా చెప్పి ఆ శైలుడు, మహా దుఃఖంలో, మౌనంగా ఉన్నాడు.
స్మితపూర్వమువాచేదం నారదో దేవపూజితః। నారద ఉవాచ-। హర్షస్థానే చ మహతి త్వయా దుఃఖం నిరుచ్యతే
అప్పుడు దేవతలందరి పూజకు పాత్రుడైన నారదుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఎంత ఆనందం ఉండాల్సిన చోట నీవు దుఃఖాన్ని చెప్పుతున్నావు.'
అపరిచ్ఛిన్నవాక్యార్థో మోహం యాసి మహాగిరే। ఇమాం శృణు గిరం మత్తో రహస్యపరినిష్ఠితామ్
పదాల అర్థం పరిమితం కాకపోవడం వల్ల నీవు మోహంలో పడుతున్నావు, మహాశైలా. నా నుండి ఈ రహస్యమైన ఉపదేశాన్ని విను.
సమాహితో మహాశైల మయోక్తస్య విచారణామ్। న జాతోస్యాః పతిర్దేవ్యా యన్మయోక్తం హిమాచల
మహాశైలా, నేను చెప్పినదాన్ని జాగ్రత్తగా ఆలోచించు. హిమాచలా, నేను చెప్పినట్లుగా ఆ దేవికి ఇంకా భర్త జన్మించలేదు.
స న జాతో మహాదేవో భూతభవ్యభవోద్భవః। శరణ్యః శాశ్వతః శాస్తా శంకరః పరమేశ్వరః
ఆయన ఇంకా జన్మించలేదు—అతనే గత, వర్తమాన, భవిష్యత్తు సృష్టికర్త, శరణ్యుడు, శాశ్వతుడు, ఉపదేశకుడు, శంకరుడు, పరమేశ్వరుడు.
బ్రహ్మరుద్రేన్ద్రమునయో గర్భజన్మజరార్దితాః। తస్య తే పరమేశస్య సర్వే క్రీడనకా గిరే
బ్రహ్మ, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, మునులు—పుట్టుక, గర్భధారణ, వృద్ధాప్యంతో బాధపడేవారు—అందరూ ఆ పరమేశ్వరుని ఆటపాటలు మాత్రమే, శైలేశ్వరా.
బ్రహ్మాండతస్తదిచ్ఛాతః సంభూతో భువనప్రభుః। ఆత్మనో న వినాశోస్తి స్థావరాంతేపి భూధర
బ్రహ్మాండం నుండి తన ఇష్టానుసారం ఉద్భవించిన జగత్పతి, భూధరా, స్థావరాల అంత్యానికీ ఆయనకు నాశనం ఉండదు.
సంసారే జాయమానస్య మ్రియమాణస్య దేహినః। నశ్యతే దేహ ఏవాత్ర నాత్మనో నాశ ఉచ్యతే
ఈ లోకంలో పుట్టి, చనిపోతున్న జీవికి శరీరమే నశిస్తుంది. ఆత్మకు ఎప్పుడూ నాశనం ఉండదు.
బ్రహ్మాదిస్థావరాంతోఽయం సంసారో యః ప్రకీర్తితః। స జన్మమృత్యుదుఃఖార్తో హ్యనిశం పరివర్తతే
బ్రహ్మ మొదలుకొని స్థావరాల వరకు ఈ లోకం జనన మరణ బాధతో ఎప్పుడూ తిరుగుతూ ఉంటుంది.
మహాదేవోఽచలఃస్థాణుర్న జాతో జనకోఽజరః। భవిష్యతి పతిః సోఽస్యా జగన్నాథో నిరామయః
మహాదేవుడు అచలుడు, స్థిరుడు, జన్మించని తండ్రి, వృద్ధాప్యం లేని వాడు. ఆయనే ఆమెకు భర్తగా, జగన్నాథుడిగా, రోగరహితుడిగా అవతరిస్తాడు.
యదుక్తం చ మయా దేవీ లక్షణైర్వర్జితా తవ। శృణు తస్యాపి వాక్యస్య సమ్యక్త్వేన విచారణమ్
దేవీ, నేను చెప్పినది — ఆమెకు లక్షణాలు లేవని — దాని అసలు అర్థాన్ని ఇప్పుడు నీవు జాగ్రత్తగా విను.
లక్షణం దైవికో హ్యంకః శరీరావయవాశ్రయః। స చాయుర్ధనసౌభాగ్యపరిణామప్రకాశకః
లక్షణం అంటే దైవికమైన గుర్తు, అది శరీర భాగాల్లో కనిపిస్తుంది. అది ఆయుషు, ధనం, అదృష్టం ఎలా ఉంటాయో తెలియజేస్తుంది.
అనంతస్యాప్రమేయస్య సౌభాగ్యస్య తు భూధర। నైవాంకో లక్షణాకారః శరీరే సంవిధీయతే
అయితే, పరిమితి లేని, కొలవలేని అదృష్టానికి, ఓ పర్వతమా, అలాంటి లక్షణాలు శరీరంలో ఉండవు.
అతోఽస్యా లక్షణం గాత్రే శైల నాస్తి మహామతే। యచ్చాహముక్తవానస్యా ఉత్తానకరతా సదా
కాబట్టి, ఓ జ్ఞానవంతుడా, ఆమె శరీరంలో లక్షణాలు లేవు. నేను చెప్పిన ఆమె చేతి ఎప్పుడూ పైకి ఉన్న విషయాన్ని కూడా విను.
ఉత్తానో వరదః పాణిరేష దేవ్యాః సదైవ తు। సురాసురమునివ్రాతవరదాత్రీ భవిష్యతి
దేవికి ఎప్పుడూ పైకి ఉన్న ఈ చేయి వరాలిచ్చే చేయి. ఆమె దేవతలకు, అసురులకు, మునులకు వరాలిచ్చే తల్లి అవుతుంది.
యచ్చ ప్రోక్తం మయా పాదౌ సుచ్ఛాయౌ వ్యభిచారిణౌ। మత్తః శృణు త్వమస్యాపి వ్యాఖ్యోక్తిం శైలసత్తమ
నేను చెప్పిన ఆమె పాదాలు ప్రకాశవంతంగా, మారుతూ ఉంటాయని విషయాన్ని కూడా విను, ఓ ఉత్తమ పర్వతమా.
చరణౌ పద్మసంకాశౌ స్వచ్ఛావస్యా నఖోజ్వలౌ। సురాసురాణాం నమతాం కిరీటమణికాంతిభిః
ఆమె పాదాలు పద్మపువ్వుల్లా, మెరిసే నఖాలతో, దేవతలు, అసురులు నమస్కరించేటప్పుడు వారి కిరీటాల రత్నాల కాంతి వాటిపై ప్రతిబింబిస్తుంది.
విచిత్రవర్ణైః పశ్యద్భిః సుచ్ఛాయౌ ప్రతిబింబితౌ। ఏషా భార్యా జగద్భర్తుర్వృషాంకస్య మహీధర
వారు తమ రంగురంగుల కిరీటాలతో ఆమెను చూస్తూ, ఆమె ప్రకాశవంతమైన పాదాలను ప్రతిబింబంగా చూస్తారు. ఆమె జగత్తుకు అధిపతి అయిన వృషధ్వజుని భార్య, ఓ పర్వతమా.
జననీ సర్వలోకస్య సంభూతాభూతభావినీ। శివేయం పావనాయైవ త్వత్క్షేత్రే పావనద్యుతిః
ఆమె అన్ని లోకాల తల్లి, గతం, వర్తమానం, భవిష్యత్తు అన్నిటికీ మూలం. ఈ శివా నీ భూమిలో పవిత్రత కోసం ప్రత్యక్షమైంది, ఓ పవిత్రుడా.
తద్యథాశీఘ్రమేవైషా యోగం యాయాత్పినాకినః। తథా విధేయం విధివత్త్వయా శైలేంద్రసత్తమ
కాబట్టి, ఆమెను త్వరగా పినాకిని తో సమ్మిళితం చేయాలి. అది యథావిధిగా జరగాలి, ఓ ఉత్తమ పర్వతమా.