క్రమేణాశ్రమసంప్రాప్తిర్బ్రహ్మచారివ్రతాదను। తస్య కర్తుర్నియోగేన సంసారో యేన వర్ధితః
క్రమంగా బ్రహ్మచర్య వ్రతంతో మొదలై, జీవితాశ్రమాలు వస్తాయి. సృష్టికర్త ఆజ్ఞ వల్లే ఈ Samsāramu కొనసాగుతుంది.
సంసారస్య హి నోత్పత్తిః సర్వే స్యుర్యది నిర్గృహాః। కర్త్రా తు శాస్త్రేషు సదా సుతలాభః ప్రశంసితః1.43.
ప్రతి ఒక్కరూ గృహస్థాశ్రమం లేకుండా ఉంటే, Samsāramu కి ఆది ఉండదు. కానీ సృష్టికర్త శాస్త్రాలలో కుమారులను పొందడాన్ని ఎప్పుడూ ప్రశంసిస్తాడు.
ప్రాణినాం మోహనార్థాయ నరకత్రాణకారణాత్। స్త్రియా విరహితా సృష్టిర్జంతూనాం నోపపద్యతే
ప్రాణులకు మోహం కలిగించేందుకు, నరకం నుంచి రక్షించేందుకు, స్త్రీలు లేకుండా జీవుల సృష్టి సాధ్యపడదు.
స్త్రీజాతిస్తు ప్రకృత్యైవ కృపణా దైన్యభాగినీ। శాస్త్రాలోచనసామర్థ్యాద్దూషితం తాసు కర్తృణా
స్త్రీ జాతి సహజంగా దయనీయమైనది, దురదృష్టాన్ని అనుభవించేది. శాస్త్రాలలో చూపిన పరిమితుల వల్ల, సృష్టికర్తలు వారిని తప్పుపడతారు.
తస్యాం నోపరిభావజ్ఞా భవేదేతి చ వేధసా। శాస్త్రేషూక్తమసందిగ్ధం బహువారం మహాఫలం
ఆమెను తక్కువగా చూడరాదు అని సృష్టికర్త చెప్పాడు. ఇది శాస్త్రాలలో అనేకసార్లు, సందేహం లేకుండా, గొప్ప ఫలితాన్ని ఇస్తుందని చెప్పబడింది.
దశపుత్రసమా కన్యా యాపి స్యాచ్ఛీలవర్జితా। వాక్యమేతత్ఫలభ్రష్టం పుంసాం గ్లానికరం ఫలం
శీలహీనురాలైనా కుమార్తె పదిమంది కుమారుల సమానమని అంటారు. కానీ ఈ మాట ఫలితం లేకుండా ఉంటే, పురుషులకు దుఃఖం, నష్టమే మిగిలిపోతుంది.
కన్యా హి కృపణా శోచ్యా పితుర్దుఃఖవివర్ద్ధినీ। యాపి స్యాత్పూర్ణసర్వార్థా పతిపుత్రసమన్వితా
కుమార్తె నిజంగా దయనీయురాలు, శోకించదగినది; ఆమె తండ్రికి బాధను పెంచుతుంది. ఆమె భర్త, కుమారులు ఉన్నా, అన్ని విధాలా సంపూర్ణురాలైనా ఇదే.
కిం పునర్దుర్భగా హీనా పతిపుత్రధనాదిభిః। త్వం చోక్తవాన్సుతా యా మే శరీరే దోషసంగ్రహమ్
భర్త, కుమారులు, ధనం లాంటి వాటిల్లో ఏదీ లేకుండా దురదృష్టురాలైతే మరింత ఎలా ఉంటుంది? నీవు నా కుమార్తె నా శరీరంలో లోపాల సమాహారమని అన్నావు.
అహో ముహ్యామి శుష్యామి గ్లామి సీదామి నారద। అయుక్తమపి వక్తవ్యమప్రాప్యమపి సాంప్రతమ్
అయ్యో! నారదా, నేను మూర్ఛవుతున్నాను, వాడిపోతున్నాను, అలసిపోతున్నాను, దిగజారిపోతున్నాను. ఇప్పుడు అనుచితమైనదైనా, సాధ్యపడని మాటయినా చెప్పాల్సిన పరిస్థితి వచ్చింది.
అనుగ్రహాయ మే ఛిన్ధి దుఃఖం కన్యాశ్రయం మునే। పరిచ్ఛిన్నేప్యసందిగ్ధే మనః పరిభవాశ్రయాత్
ఓ మునీశ్వరా! నా దుఃఖాన్ని, కుమార్తె వల్ల కలిగిన బాధను తొలగించు. మనసు స్థిరంగా, సందేహం లేకపోయినా, అవమానానికి లోనవుతుంది.
తృష్ణా ముష్ణాతి నిష్ణాతం ఫలలోభాశ్రయాత్పునః। స్త్రీణాం హి పరమం జన్మ కులానాముభయాత్మనామ్
ఫలితాల ఆశ వల్ల తృష్ణా, ఎంత తెలివైనవారినైనా మోసం చేస్తుంది. స్త్రీలకు, మంచి కుటుంబంలో పుట్టడం రెండు విధాలుగా గొప్పదిగా భావిస్తారు.
ఇహాముత్ర సుఖాయోక్తం సత్పతిప్రాప్తిసంజ్ఞితమ్। దుర్లభత్వాత్సతః స్త్రీణాం విగుణోపి పతిః కిల
ఈ లోకంలోనూ పరలోకంలోనూ, మంచి భర్తను పొందడమే స్త్రీలకు సుఖంగా చెప్పబడింది. కానీ అది దుర్లభమైనది కాబట్టి, స్త్రీలకు గుణహీనుడైన భర్త కూడా అదృష్టంగా భావిస్తారు.
న ప్రాప్యతే వినా పుణ్యైః పతిర్నార్యాః కదాచన। యతో నిస్సాధనో ధర్మః పరిణామోత్థితా రతిః
ఒక మహిళకు పుణ్యాలు లేకుండా భర్త లభించదు. ఎందుకంటే ధర్మానికి ఏ సాధనాలు ఉండవు, ప్రేమ కూడా దాని ఫలితంగా కలుగుతుంది.
ధనం జీవితపర్యంతం పత్యౌ నార్యాః ప్రతిష్ఠితమ్। నిర్ద్ధనో దుర్ముఖో మూర్ఖః సర్వలక్షణవర్జితః
ధనం భార్యకు భర్త ఉన్నంతవరకే ఉంటుంది. కానీ దరిద్రుడు, ముఖం చిట్లినవాడు, మూర్ఖుడు, అన్ని లక్షణాలు లేనివాడు—
దైవతం పరమం నార్యాః పతిరుక్తః సదైవ హి। త్వయా దేవర్షిణా ప్రోక్తం న జాతోఽస్యాః పతిః కిల
భర్తే మహిళకు పరమ దైవం అని ఎప్పుడూ చెప్పబడింది. కానీ దేవర్షీ, మీరు చెప్పినట్లుగా, ఆమెకు ఇంకా భర్త లభించలేదు.
ఏతద్దౌర్భాగ్యమతులమసంఖ్యం చ దురుద్వహమ్। చరాచరే భూతసర్గే చింతా సా వ్యాపినీ మునే
ఈ దురదృష్టం అపరిమితమైనది, లెక్కలేనిది, భరించలేనిది. జంతువులూ, చెట్లూ పుట్టిన సృష్టిలో ఈ ఆందోళన ఎక్కడికైనా వ్యాపించింది, మునీశ్వరా.
స న జాత ఇతి శ్రుత్వా మమేదం వ్యాకులం మనః। మనుష్యదేవజాతీనాం శుభాశుభనివేదకమ్
ఆయన ఇంకా జన్మించలేదని విని నా మనస్సు కలవరపడింది. ఇది మనుషులకైనా, దేవతలకైనా శుభాశుభాలను తెలియజేస్తుంది.
లక్షణం హస్తపాదాభ్యాం లక్షణం విహితం కిల। సేయముత్తానహస్తేతి త్వయోక్తా మునిపుంగవ
చేతులు, కాళ్లలో లక్షణం ఉండాలని చెప్పారు. మునిశ్రేష్ఠా, మీరు చెప్పినదాని ప్రకారం ఇది 'ఎత్తిన చేతులు' అని అంటారు.
ఉత్తానహస్తతా ప్రోక్తా యాచతామేవ నిత్యకా। శుభోదయానాం ధన్యానాం న కదాచిత్ప్రయచ్ఛతామ్
'ఎత్తిన చేతులు' అన్న లక్షణం ఎప్పుడూ అడిగేవారికే ఉంటుంది. శుభప్రభావం కలిగి, ధన్యులై, ఎప్పుడూ ఇవ్వని వారికి అది ఉండదు.
సుచ్ఛాయయాస్యాశ్చరణౌ త్వయోక్తౌ వ్యభిచారిణౌ। తత్రాపి శ్రేయసీ హ్యాశా మునే న ప్రతిభాతి నః
మీరు చెప్పినట్లుగా ఆమె పాదాలకు మంచి నీడ ఉన్నా, అవి విశ్వాసం లేనివిగా ఉన్నాయి. అందులో కూడా మాకు మంచి ఆశ కనిపించదు, మునీశ్వరా.
శరీరలక్షణాశ్చాన్యే పృథక్ఫలనివేదినః। ఇత్యుక్త్వా విరతే శైలే మహాదుఃఖవిచారిణి
ఇంకా ఇతర శరీర లక్షణాలు వేర్వేరు ఫలితాలను తెలియజేస్తాయి. ఇలా చెప్పి ఆ శైలుడు, మహా దుఃఖంలో, మౌనంగా ఉన్నాడు.
స్మితపూర్వమువాచేదం నారదో దేవపూజితః। నారద ఉవాచ-। హర్షస్థానే చ మహతి త్వయా దుఃఖం నిరుచ్యతే
అప్పుడు దేవతలందరి పూజకు పాత్రుడైన నారదుడు చిరునవ్వుతో ఇలా అన్నాడు: 'ఎంత ఆనందం ఉండాల్సిన చోట నీవు దుఃఖాన్ని చెప్పుతున్నావు.'
అపరిచ్ఛిన్నవాక్యార్థో మోహం యాసి మహాగిరే। ఇమాం శృణు గిరం మత్తో రహస్యపరినిష్ఠితామ్
పదాల అర్థం పరిమితం కాకపోవడం వల్ల నీవు మోహంలో పడుతున్నావు, మహాశైలా. నా నుండి ఈ రహస్యమైన ఉపదేశాన్ని విను.
సమాహితో మహాశైల మయోక్తస్య విచారణామ్। న జాతోస్యాః పతిర్దేవ్యా యన్మయోక్తం హిమాచల
మహాశైలా, నేను చెప్పినదాన్ని జాగ్రత్తగా ఆలోచించు. హిమాచలా, నేను చెప్పినట్లుగా ఆ దేవికి ఇంకా భర్త జన్మించలేదు.
స న జాతో మహాదేవో భూతభవ్యభవోద్భవః। శరణ్యః శాశ్వతః శాస్తా శంకరః పరమేశ్వరః
ఆయన ఇంకా జన్మించలేదు—అతనే గత, వర్తమాన, భవిష్యత్తు సృష్టికర్త, శరణ్యుడు, శాశ్వతుడు, ఉపదేశకుడు, శంకరుడు, పరమేశ్వరుడు.
బ్రహ్మరుద్రేన్ద్రమునయో గర్భజన్మజరార్దితాః। తస్య తే పరమేశస్య సర్వే క్రీడనకా గిరే
బ్రహ్మ, రుద్రుడు, ఇంద్రుడు, మునులు—పుట్టుక, గర్భధారణ, వృద్ధాప్యంతో బాధపడేవారు—అందరూ ఆ పరమేశ్వరుని ఆటపాటలు మాత్రమే, శైలేశ్వరా.
బ్రహ్మాండతస్తదిచ్ఛాతః సంభూతో భువనప్రభుః। ఆత్మనో న వినాశోస్తి స్థావరాంతేపి భూధర
బ్రహ్మాండం నుండి తన ఇష్టానుసారం ఉద్భవించిన జగత్పతి, భూధరా, స్థావరాల అంత్యానికీ ఆయనకు నాశనం ఉండదు.
సంసారే జాయమానస్య మ్రియమాణస్య దేహినః। నశ్యతే దేహ ఏవాత్ర నాత్మనో నాశ ఉచ్యతే
ఈ లోకంలో పుట్టి, చనిపోతున్న జీవికి శరీరమే నశిస్తుంది. ఆత్మకు ఎప్పుడూ నాశనం ఉండదు.
బ్రహ్మాదిస్థావరాంతోఽయం సంసారో యః ప్రకీర్తితః। స జన్మమృత్యుదుఃఖార్తో హ్యనిశం పరివర్తతే
బ్రహ్మ మొదలుకొని స్థావరాల వరకు ఈ లోకం జనన మరణ బాధతో ఎప్పుడూ తిరుగుతూ ఉంటుంది.
మహాదేవోఽచలఃస్థాణుర్న జాతో జనకోఽజరః। భవిష్యతి పతిః సోఽస్యా జగన్నాథో నిరామయః
మహాదేవుడు అచలుడు, స్థిరుడు, జన్మించని తండ్రి, వృద్ధాప్యం లేని వాడు. ఆయనే ఆమెకు భర్తగా, జగన్నాథుడిగా, రోగరహితుడిగా అవతరిస్తాడు.