విరహేణ హరస్తస్యా మత్వా శూన్యం జగత్త్రయం। స తస్య హిమశైలస్య కందరే సిద్ధసేవితే
ఆమె వేరు అయిన తరువాత, హరుడు మూడు లోకాలు ఖాళీగా ఉన్నట్టు భావించి, కొంతకాలం హిమవంతుని కొండలోని ఒక గుహలో, సిద్ధులు సేవించే చోట నివసిస్తాడు.
ప్రతీక్షమాణస్తజ్జన్మ కించిత్కాలం నివత్స్యతి। తయోః సుతప్తతపసోర్భవితా యో మహాన్సుతః
ఆమె జన్మ కోసం ఎదురు చూస్తూ, కొంతకాలం అక్కడే ఉంటాడు. వారి ఇద్దరి ఘనమైన తపస్సు వల్ల ఒక గొప్ప కుమారుడు జన్మిస్తాడు.
భవిష్యతి స దైత్యస్య తారకస్య వినాశకః। జాతమాత్రా చ సా దేవీ స్వల్పసంజ్ఞేవ భామినీ
ఆ కుమారుడు తారకుడనే దైత్యుడిని సంహరించేవాడవుతాడు. ఆ దేవత, జన్మించిన వెంటనే, కేవలం కొద్దిగా స్పృహతో ఉండేలా కనిపిస్తుంది, ఓ ప్రకాశవతీ!
విరహోత్కంఠితా గాఢం హరసంగమలాలసా। తయోః సుతప్తతపసోః సంయోగః స్యాచ్ఛుభావహః
విడిపోవడం వల్ల కలిగిన తప్తమైన కోరికతో, హరునితో కలవాలని ఆరాటపడుతూ, వారి ఇద్దరి తపస్సు వల్ల కలిగే కలయిక శుభాన్ని తీసుకొస్తుంది.
తతస్తాభ్యాం తు జనితః స్వల్పో వాక్కలహో భవేత్। తతస్తు సంశయో భూయస్తారకస్య చ దృశ్యతే
వారి ఇద్దరికి కుమారుడు పుట్టినప్పుడు, చిన్న మాటల గొడవైనా కలగవచ్చు. అప్పుడు తారకుని విషయంలో మరింత అనుమానం కలుగుతుంది.
తయోః సంయుక్తయోస్తస్మాత్సురతాసక్తికారణే। విఘ్నం త్వయా విధాతవ్యం యథా తాభ్యాం తథా శృణు
అందువల్ల, ఆ ఇద్దరు కలిసినప్పుడు, సుఖాసక్తి కారణంగా, నీవు ఒక అడ్డంకిని సృష్టించాలి. అది ఎలా చేయాలో విను.
గర్భస్థమేవతన్మాతుః స్వేన రూపేణ సంజ్ఞయా। తతో విహస్య శర్వస్తాం విషణ్ణో నర్మపూర్వకం
ఆమె గర్భవతిగా ఉన్నప్పుడు, నీవు నీ స్వరూపంతో ఆమెలో ప్రవేశించి, ఆమెకు స్పృహ పోయేలా చేయాలి. అప్పుడు శర్వుడు, చిరునవ్వుతో, బాధతో కూడిన సరదాగా ఆమెను పలకరిస్తాడు.
భర్త్సయిష్యతి తాం దేవీం తతః సా కుపితా సతీ। ప్రయాస్యతి తపశ్చర్తుం తతః సా తపసా యుతా
అప్పుడు శర్వుడు ఆ దేవిని మందలిస్తాడు. దాంతో సతీ కోపంతో, తపస్సు చేయడానికి వెళ్లిపోతుంది. అలా తపస్సుతో కూడినదిగా అవుతుంది.
జనయిష్యతి తం శర్వాదమితద్యుతిమండలం। సంభవిష్యతి హంతాసౌ సురారీణామసంశయమ్
ఆమె శర్వునికి కుమారుడిని ప్రసవిస్తుంది. అతడు అపారమైన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తాడు. అతడు నిస్సందేహంగా దేవతల శత్రువులను సంహరించేవాడవుతాడు.
త్వయాపి దానవా దేవి హంతవ్యా లోకదుర్జయాః। యావత్సురేశ్వరీ దేహసంక్రాంతగుణసంచయా
ఓ దేవీ! నీవు కూడా లోకంలో ఎవరూ జయించలేని భయంకరమైన దానవులను సంహరించాలి. దేవతల దేవత అయిన ఆమె, అన్ని గుణాలతో కూడినదిగా, శరీరం ధరించేవరకు నీవు ఈ పని చేయాలి.
తత్సంగమేన తావత్త్వం దైత్యాన్హంతుం న శక్యసే। ఏవం కృతే తపస్తప్త్వా త్వయా సర్వం కరిష్యతి
ఆ కలయిక జరిగే వరకు నీవు దానవులను సంహరించలేవు. ఇది జరిగిన తరువాత, నీవు తపస్సు చేసి, అన్నీ సాధించగలవు.
సమాప్తనియమా దేవి యదా చోమా భవిష్యతి। తదా స్వమేవ సా రూపం శైలజా ప్రతిపత్స్యతే
ఓ దేవీ! నీవు నియమాలు పూర్తిచేసినప్పుడు, ఉమా ప్రగటించే సమయానికి, శైలజా తన స్వరూపాన్ని తిరిగి పొందుతుంది.
తదా త్వయాపి సహితా భవానీ సా భవిష్యతి। రూపాంశేన తు సంయుక్తా ఉమాయాస్త్వం భవిష్యసి
అప్పుడు భవానీ కూడా నీతో కలిసిపోతుంది. ఉమాదేవి రూపంలో భాగంగా నీవు ఆమె అవుతావు.
ఏకానంశేతి లోకస్త్వాం వరదే పూజయిష్యతి। భేదైర్బహువిధాకారైః సర్వగాం కామసాధినీమ్
అయ్యో వరదాయిని! ప్రపంచం నిన్ను 'ఏకాంశ' అని పిలిచి, ఎన్నో రూపాలతో, అనేక విధాలుగా, అన్ని కోరికలు తీరుస్తూ పూజిస్తుంది.
ఓంకారవక్త్రా గాయత్రీ త్వమితి బ్రహ్మవాదిభిః। ఆక్రాంతైరూర్జితాకారా రాజభిశ్చ మహాభుజైః
బ్రహ్మజ్ఞులు నిన్ను 'ఓంకారవదన గాయత్రీ' అని పిలుస్తారు. గొప్ప బలమున్న రాజులు నిన్ను గౌరవిస్తారు.
త్వం భూరితి విశాం మాతా శూద్రైశ్శైవేతి పూజితా। క్షాంతిర్మునీనామక్షోభ్యా దయా నియమినామపి
ప్రజలందరికీ నీవే భూమాత. శూద్రులు నిన్ను 'శైవీ'గా పూజిస్తారు. మునులకు నీవే సహనం, కదలని స్థిరత; నియమంగా ఉండేవారికి నీవే దయ.
త్వం మహోపాయసందేహో నీతిర్నయవిసర్పిణామ్। పరిచిత్తిస్త్వమర్థానాం త్వమీహా ప్రాణిహృచ్ఛయా
ఉపాయాలు వెతుకువారికి నీవే గొప్ప మార్గం, సందేహం. ధర్మాధర్మాలు తేల్చేవారికి నీవే నైతి. వస్తువులలో నీవే వివేచన, జీవుల మనసులో నీవే కోరిక.
త్వం ముక్తిస్సర్వభూతానాం త్వం గతిః సర్వదేహినామ్। రతిస్త్వం రతచిత్తానాం ప్రీతిస్త్వం హృది దేహినామ్
ప్రాణులందరికీ నీవే మోక్షం, శరీరధారులకు నీవే మార్గం. ఆనందం కోరేవారికి నీవే ఆనందం, హృదయంలో నీవే ప్రేమ.
త్వం కీర్తిః సత్యభూతానాం త్వం శాంతిర్దుష్టకర్మణామ్। త్వం భ్రాంతిః సర్వభూతానాం త్వం గతిః క్రతుయాజినామ్
సత్యవంతులకు నీవే కీర్తి, దుష్టులకు నీవే శాంతి. సమస్త ప్రాణులకు నీవే మాయ, యజ్ఞాలు చేసే వారికి నీవే గమ్యం.
జలధీనాం మహావేలా త్వం చ లీలావిలాసినీ। ప్రియకంఠగ్రహానందదాయినీ త్వం విభావరీ
సముద్రాలకు నీవే గొప్ప తీరము; ఆటలలో ఆనందించే నీవే. ప్రియుల మెడలు ఆలింగనం చేసే రాత్రి నీవే.
ఇత్యనేకవిధైర్దేవీ రూపైర్లోకే త్వమర్చితా। యే త్వాం స్తోష్యంతి వరదే పూజయిష్యంతి చాపి యే
ఇలా ఎన్నో రూపాలతో, ఓ దేవీ! నిన్ను లోకంలో పూజిస్తారు. నిన్ను స్తుతించే వారు, పూజించే వారు—
తే సర్వకామానాప్స్యంతి నియతా నాత్ర సంశయః। ఇత్యుక్తా తు నిశా దేవీ తథేత్యుక్త్వా కృతాఞ్జలి
వారు అన్నీ కోరికలు నెరవేర్చుకుంటారు, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు. ఇలా చెప్పినప్పుడు, రాత్రిదేవి చేతులు జోడించి 'అలా జరగాలి' అని సమాధానం చెప్పింది.
జగామ త్వరితా తూర్ణం గృహం హిమగిరేర్మహత్। తత్రాసీనాం మహాహర్మ్యే రత్నభిత్తిసమాశ్రయామ్
ఆమె వెంటనే హిమవంతుని గొప్ప ఇంటికి వేగంగా వెళ్లింది. అక్కడ రత్నాల గోడలతో అలంకరించబడిన మహా ప్రాసాదంలో—
దదర్శ మేనామాపాణ్డుచ్ఛవివక్త్రసరోరుహామ్। కించిత్క్షామాం ముఖోదగ్రస్తనభారావనామితామ్
పసుపు రంగు కమలంలా ముఖం ఉన్న, కొంత బలహీనంగా, పెద్దవైన వక్షోజాల భారంతో వంగిపోయిన మేనాను చూసింది.
మహౌషధిగణాబద్ధ మంత్రరాజనిషేవితామ్। ఉదూఢకనకోన్నద్ధ జీవరక్షా మనోరమామ్
పెద్ద ఔషధ మొక్కలతో చుట్టుముట్టబడి, మంత్రరాజు సేవలో ఉండి, బంగారు తాళి ధరించి, ప్రాణరక్షణ కోసం అలంకరించబడి, ఆకర్షణీయంగా కనిపించింది.
మణిదీపగణజ్యోతిర్మహాలోకప్రకాశితే। ప్రకీర్ణబహుసిద్ధార్థమనోజ్ఞపరిచారకే
అనేక మణిదీపాల వెలుతురుతో ప్రకాశించి, గొప్ప వెలుగుతో మెరిసిపోతూ, ఎన్నో కళల్లో నైపుణ్యం ఉన్న అందమైన సేవకులతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది.
శుద్ధచీనాంశుకచ్ఛత్ర భూశయ్యాస్తరణోజ్జ్వలే। ధూపామోదమనోరమ్యే సజ్జ సర్వోపయోగికే
శుభ్రమైన చైనా పట్టు గొడుగులు, మెరిసే మంచాలు, మృదువైన దిండు పరుపులు, సువాసనతో పరిమళించే ధూపాల సుగంధం, అవసరమైన ప్రతిదీ సిద్ధంగా ఉంది.
తతః క్రమేణ దివసే గతే దూరం విభావరీ। విజృంభితసుఖోదర్కే తతో మేనా మహాగృహే
అలా రోజు క్రమంగా గడిచిపోయి, రాత్రి దూరంగా వెళ్లిన తర్వాత, మేనా తన మహా గృహంలో విశ్రాంతి పొందింది.
ప్రసుప్తప్రాయపురుషే నిద్రాభూతోపచారకే। స్ఫుటాలోకే శశభృతి భ్రాన్తరాత్రివిహంగమే
చాలామంది నిద్రలో ఉన్నప్పుడు, నిద్రే సేవకురాలిగా ఉండగా, చంద్రుని వెలుతురులో, రాత్రి పక్షులు సంచరిస్తున్న సమయంలో—
రజనీచర సంచారభూతైరావృత చత్వరే। గాఢకంఠగ్రహాలగ్నే శుభగోష్టజనే తతః
రాత్రిపూట సంచరించే జీవులతో కూడిన ప్రాంగణంలో, మంచి మనుషులు ఒకరినొకరు గాఢంగా ఆలింగనం చేసుకుంటూ ఉన్నారు.