ప్రాహ దేవం చతుర్వక్త్రం భవాన్వేత్తి చరాచరం। పురహూతముఖాః సబలా నిమిషా విజితాః ప్రసభం కిల దైత్యశతైః
వాయువు నాలుగు ముఖాలున్న దేవునితో ఇలా అన్నాడు: 'భగవంతుడా! నీవు చరాచరమంతా తెలుసు. ఇంద్రుడు మరియు అతని సైన్యం, ఒక్క క్షణంలోనే, వందలాది దైత్యుల చేత బలవంతంగా ఓడించబడ్డారు.'
క్రతవో విహితా భవతా స్థితయే జగతాం చ మహాద్భుతచిత్రగుణాః। అపి యజ్ఞకృతః శ్రుతకామఫలా విహితా ౠషయస్తత ఏవ పురః
అద్భుతమైన గుణాలున్న వాడా! నీవు నిర్వహించిన యజ్ఞాలు లోకాలకు స్థిరత్వం కోసం. వేదాల్లో చెప్పిన ఫలితాలు కోరి, ఋషులు కూడా నీవు చెప్పినట్టే యజ్ఞాలు చేశారు.
అపి నాకమభూత్కిల యజ్ఞభుజాం భవతో వినియోగవశాత్సతతమ్। అపహృత్యవిమానగణం సకృతో దనుజేన మహాకరభూమిసమః
యజ్ఞఫలాలు అనుభవించే వారికి స్వర్గం ఎప్పుడూ నీ నియంత్రణలో ఉండేది. అయినా, ఒకసారి, భూమిలా విస్తారమైన మహా దైత్యుడు, విమానాల సమూహాన్ని ఒక్కసారిగా ఆక్రమించాడు.
కృతవానసి సర్వగుణాతిశయం యమశేషమహీధరరాజతయా। మఖభూషితమంశుమతామవధిం సురధామగిరిం గగనేపి సదా
నీవు అన్ని గుణాల్లో అత్యుత్తమతను సాధించావు. యజ్ఞాలతో అలంకరించబడిన, కాంతివంతమైన పర్వతాధిపతిని, దేవతల నివాసంగా, ఎప్పుడూ ఆకాశంలో ప్రకాశించేలా చేసావు.
అధివాసవిహారవిధానుచితో దనుజేన పరిష్కృతశృంగతటః। ప్రవిలమ్బితరత్నగుహానివహో బహుదైత్యసమాశ్రయతాం గమితః
దేవతలకు సరైనవిగా, శిఖరాలతో అలంకరించబడిన ఆ పర్వతాన్ని, దైత్యుడు ఆక్రమించాడు. రత్నాల గుహలు వేలాడుతూ, అనేక దైత్యులకు ఆశ్రయంగా మారింది.
అసురస్య చ తస్య భయేన గతం సవిషాద శరీరనిమిత్తతయా। ఉపభోగ్యతయాధికృతం సుచిరం విమలద్యుతిపూరితదిగ్వదనం
ఆ అసురుని భయంతో, దేవతలు శరీరాలు మురిసిపోయి అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు. చాలా కాలం పాటు, ఆ పర్వతం, నిర్మలమైన కాంతితో దిశలు నిండిపోయి, అతని అధీనంలో ఆనందంగా ఉండింది.
భవతైవ వినిర్మితమాదియుగే సురహేతిసమూహవరం కులిశం। దితిజస్య శరీరమవాప్యగతం శతధా మతిభేదమివాల్పవిదః
మొదటి యుగంలో మీరు తయారు చేసిన ఆ ఘనమైన వజ్రాయుధం, దేవతల ఆయుధాలలో శ్రేష్ఠమైనది. అది దానవుని శరీరాన్ని తాకి, చిన్న జ్ఞానం ఉన్నవాడి మనసు చీలినట్లు, వంద ముక్కలుగా చేసి వేసింది.
బాణైశ్చ యుధి విద్ధాంగా ద్వారి ద్వాస్థైర్నిదర్శితాః। లబ్ధప్రవేశాః కృచ్ఛ్రేణ వయం తస్యామరద్విషః
యుద్ధంలో మేము బాణాలతో గాయపడ్డాము. ద్వారాల వద్ద రక్షకులు మమ్మల్ని చూపించారు. మేము ఆ అమరద్వేషి దగ్గరకు చాలా కష్టపడి మాత్రమే లోపలికి వెళ్లగలిగాము.
సభాయామమరాదేవ ప్రకృష్యోపనివేశితాః। వేత్రహస్తైరజల్పంతస్తథోపహసితాః పరైః
దానవుని సభలో మమ్మల్ని లాగి తీసుకెళ్లి కూర్చోబెట్టారు. చేతుల్లో దండలు పట్టుకున్న వారు మాటలేకుండా మనల్ని అపహాస్యం చేశారు. మరికొందరు మనల్ని నవ్వారు.
మహార్థాః సిద్ధసర్వార్థా భవంతః స్వల్పభాషిణః। శాస్త్రయుక్తమథ బ్రూత మామరా బహుభాషిణః
మీరు మహా జ్ఞానులు, అన్ని విషయాల్లో నిపుణులు, కానీ తక్కువగా మాట్లాడేవారు. ఇప్పుడు శాస్త్రబద్ధంగా మీరు మాట్లాడండి, ఎందుకంటే దానవులు ఎక్కువగా మాట్లాడుతారు.
సభేయం దైత్యసింహస్య న శక్రస్య విశృంఖలా। వదద్భిరితి దైత్యస్య ప్రేష్యైర్విహసితా బహు
ఇది దానవసింహుడైన తారకుని సభ, ఇంద్రునిది కాదు; ఇక్కడ నియమాలు లేవు. దానవుని మాటలు విన్న అతని సేవకులు మమ్మల్ని మళ్లీ మళ్లీ నవ్వారు.
ౠతవో మూర్తిమంతశ్చాప్యహర్నిశముపాసతే। కృతాపరాధం సత్రాసం న త్యజంతి కథంచన
ఋతువులు రూపం ధరించి, రాత్రింబవళ్ళు అతన్ని సేవిస్తుంటాయి. తప్పు చేసినా, భయంతో ఉన్నా, ఎప్పుడూ అతన్ని వదిలిపెట్టరు.
తంత్రీలయనయోపేతం సిద్ధగంధర్వకిన్నరైః। సరాగముపధావిష్టం గీయతే తస్య వేశ్మసు
సంగీతంలో నైపుణ్యం కలిగిన గంధర్వులు, కిన్నరులు, ఇతర సంగీతకారులతో కలిసి, అతని రాజప్రాసాదాలలో రాగాలతో పాటలు పాడుతుంటారు.
కృతాకృతోపకరణైర్మిత్రాది గురులాఘవః। శరణాగతసంత్యాగీ త్యక్తసత్యప్రతిశ్రయః
సరైన, సరిపోని మార్గాలు ఉపయోగించి, స్నేహితులు ఇతరుల్ని తక్కువగా, ఎక్కువగా చూస్తాడు. ఆశ్రయం కోరినవారిని వదిలేస్తాడు. సత్యాన్ని, మాటను పట్టించుకోడు.
ఇతి నిశ్శేషమథవా నిశ్శేషం కేన శక్యతే। తస్యావినయమాఖ్యాతుం స్రష్టా తత్ర పరాయణమ్
ఇలా చెప్పినా, లేక పూర్తిగా చెప్పినా, అతని అహంకారాన్ని పూర్తిగా వివరించగలిగేది ఎవరు? అక్కడ సృష్టికర్తే అంతిమంగా తెలుసు.
ఇత్యుక్త్వా వ్యరమద్వాయుః శనైర్దేవవిచేష్టితం। సురానువాచ భగవాంస్తతః స్మితముఖాంబుజః
ఇలా చెప్పి, వాయుదేవుడు మౌనంగా ఆగిపోయాడు. దేవతల కార్యాలను నెమ్మదిగా వివరించాడు. అప్పుడు భగవంతుడు, చిరునవ్వుతో కూడిన ముఖంతో, దేవతలను ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
బ్రహ్మోవాచ। అవధ్యస్తారకో దైత్యః సర్వైరపి సురాసురైః। యస్య వధ్యస్స నాద్యాపి జాతస్త్రిభువనే పుమాన్
బ్రహ్మ చెప్పాడు: తారకుడు అనే దానవుడు దేవతలు, దానవులు ఎవ్వరూ చంపలేరు. ఈ మూడువెళ్లలో ఇప్పటివరకు అతన్ని చంపగలిగిన మనిషి పుట్టలేదు.
మయా స వరదానేన ఛందయిత్వా నివారితః। తపసః సాంప్రతం రాజా త్రైలోక్యదహనాత్మకః
నేను అతనికి వరమిచ్చి, ఒప్పించి, అతన్ని నియంత్రించాను. ఇప్పుడు అతడు తపస్సు వల్ల మూడువెళ్లను కాల్చే రాజుగా మారాడు.
స తు వవ్రే వధం దైత్యశ్శిశుతః సప్తవాసరాత్। స తు సప్తదినో బాలః శంకరాద్యో భవిష్యతి
అయితే ఆ దానవుడు, తన మరణం ఏడురోజుల తరువాత పుట్టే బాలుని చేతిలో జరగాలని కోరుకున్నాడు. కాబట్టి ఏడురోజుల తర్వాత శంకరుని నుండి ఒక బాలుడు జన్మిస్తాడు.
తారకస్య నిహంతా స భాస్కరాభో భవిష్యతి। సాంప్రతం చాప్యపత్నీకః శంకరో భగవాన్ప్రభుః
అతనే తారకుని సంహారుడు, సూర్యుడిలా ప్రకాశించే వాడు. ప్రస్తుతం శంకరుడు, భగవంతుడు, భార్య లేని స్థితిలో ఉన్నాడు.
హిమాచలస్య దుహితా యా చ దేవీ భవిష్యతి। తస్యాః సకాశాద్యః సూనురరణ్యాః పావకో యథా
హిమాచలుని కుమార్తె దేవిగా అవుతుంది. ఆమె నుండి ఒక కుమారుడు జన్మిస్తాడు, అరణ్యంలో అగ్ని పుట్టినట్లు.
జనయిష్యతి తం ప్రాప్య తారకో న భవిష్యతి। మయాఽభ్యుపాయః కథితో యథైష హి భవిష్యతి1.43.
ఆమె ఆ కుమారుని కనుతుంది. అతడు పుట్టిన తర్వాత తారకుడు ఉండడు. ఇది ఎలా జరుగుతుందో నేను వివరించాను.
శేషం చాప్యస్య విభవం విభజధ్వమనంతరం। స్తోకకాలం ప్రతీక్షధ్వం నిర్విశంకేన చేతసా
ఇప్పుడు అతని శక్తిలో మిగిలిన భాగాన్ని మీలో మీరు పంచుకోండి. కొంత కాలం నిర్భయంగా, ఓర్పుతో ఉండండి.
ఇత్యుక్తాస్త్రిదశాస్తేన సాక్షాత్కమలయోనినా। జగ్ముస్తే ప్రణిపత్యేశం యథాయోగం దివౌకసః
కమలలోచనుడు ఇలా చెప్పిన తరువాత, దేవతలు భగవంతునికి నమస్కరించి, తమ స్థాయికి తగినట్లు వెళ్లిపోయారు.
తతో యాతేషు దేవేషు బ్రహ్మా లోకపితామహః। నిశాం సస్మార భగవాంస్తాం దేవీం పూర్వసంభవాం
అప్పుడా దేవతలు వెళ్లిపోయిన తరువాత, లోకపితామహుడు బ్రహ్మ దేవుడు ఆ రాత్రిదేవిని, ఆది కాలం నుండే ఉన్న దేవతను, మనసులో గుర్తు చేసుకున్నాడు.
తతో భగవతీ రాత్రిరుపతస్థే పితామహం। తాం వివిక్తే సమాలోక్య బ్రహ్మోవాచ విభావరీమ్
తర్వాత భగవతీ రాత్రి, పితామహుడైన బ్రహ్మను ఎదురుగా వచ్చి నిలిచింది. ఆమె ఒంటరిగా ఉన్నదాన్ని చూసి, బ్రహ్మ ఆ ప్రకాశవంతమైన దేవిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
బ్రహ్మోవాచ-। విభావరి మహత్కార్యం దేవానాం సముపస్థితం। తత్కర్తవ్యం త్వయా దేవి శృణు కార్యస్య నిశ్చయం
బ్రహ్మ ఇలా అన్నాడు — ఓ ప్రకాశమయురాలీ! దేవతలకు ఒక గొప్ప పని ఎదురైంది. ఆ పని నీవు చేయాలి. ఆ పనికి సంబంధించిన నిర్ణయాన్ని విను.
తారకోనామ దైత్యేంద్రః సురశత్రురనిర్జితః। తస్యా భవాయ భగవాన్జనయిష్యతి చేశ్వరః
తారకుడనే పేరు గల ఒక అసుర రాజు ఉన్నాడు. అతడు దేవతలకు శత్రువు, ఎవరూ జయించలేని వాడు. అతని నాశనం కోసం భగవంతుడు ఒక కుమారుడిని పుట్టించబోతున్నాడు.
సుతం స భవితా తస్య తారకస్యాంతకః కిల। శంకరస్యాభవత్పత్నీ సతీ దక్షసుతా తు యా
ఆ కుమారుడు తారకుడిని సంహరించే వాడవుతాడు. శంకరునికి భార్యగా ఉన్న సతీ, దక్షుని కుమార్తె,
సా పితుః కుపితా దేవీ కస్మింశ్చిత్కారణాంతరే। భవిత్రీ హిమశైలస్య దుహితా లోకభావినీ
ఆ దేవత, తన తండ్రి మీద కోపంతో, మరొక కారణంతో, హిమవంతుని కుమార్తెగా జన్మించి, లోకానికి మేలు చేసేవాడవుతుంది.