వ్యక్తీనాం త్వామాదిభూతం మహిమ్నా చాస్మాదస్మానభిధానాద్విచింత్య। ద్యావాపృథ్వ్యోరూర్ద్ధ్వలోకాంస్తథాధశ్చాండాదస్మాత్త్వం విభాగం చకర్థ
ప్రపంచంలో కనిపించే అన్నిటికీ నీవే మొదటి మూలము. నీ మహిమ వల్ల నీవు పేర్లకు, భావనలకు అతీతుడవు. ఆండం నుండి పైలోకాలు, భూమి, క్రింది లోకాలు అన్నీ నీవే విడగొట్టావు.
వ్యక్తం మేరుర్యజ్జరాయుస్తవాభూదేవం విద్మస్త్వత్ప్రణీతోవకాశః। వ్యక్తం దేవా జజ్ఞిరే యస్య దేహాద్దేహస్యాంతశ్చారిణో దేహభాజః
ప్రాచీనమైన మెరు పర్వతం నీవు కన్పించే రూపమే. అంతరిక్షం కూడా నీవు సృష్టించావని మేము తెలుసు. దేవతలు నీ శరీరంలో పుట్టారు. జీవులు నీ శరీరంలోనే ఉంటారు.
ద్యౌస్తే మూర్ద్ధా లోచనే చంద్రసూర్యౌ వ్యాలాః కేశాః శ్రోత్రరంధ్రే దిశస్తే। గాత్రం యజ్ఞః సింధవః సంధయో వై పాదౌ భూమిస్తూదరం తే సముద్రాః
ఆకాశం నీ తల, చంద్రుడు సూర్యుడు నీ కన్నులు, పాములు నీ జుట్టు, దిక్కులు నీ చెవుల రంధ్రాలు. యజ్ఞం నీ శరీరం, నదులు నీ మోకాళ్లు, భూమి నీ పాదాలు, సముద్రాలు నీ కడుపు.
మాయాకారః కారణం త్వం ప్రసిద్ధో వేదైః శాంతో జ్యోతిరర్కస్త్వముక్తః। వేదార్థేన త్వాం వివృణ్వంతి బుద్ధ్యా హృత్పద్మాంతః సంనివిష్టం పురాణమ్
వేదాలలో నిన్ను మాయాకారుడిగా, కారణంగా, శాంతమైన వెలుగుగా, సూర్యుడిగా, నశించని వాడిగా చెప్పారు. వేదార్థాన్ని గ్రహించిన జ్ఞానులు, హృదయ పద్మంలో ఉన్న పురాతనునిగా నిన్ను వివరించారు.
త్వాం చాత్మానం లబ్ధయోగా గృణంతి సాంఖ్యైర్యాః స్తాః సప్తసూక్ష్మాః ప్రణీతాః। తాసాం హేతుర్యాష్టమీ చాపి గీతా తాస్వంతస్థో జీవభూతస్త్వమేవ
యోగాన్ని పొందినవారు నిన్ను ఆత్మగా స్తుతిస్తారు. సాంక్యులు చెప్పిన ఏడు సూక్ష్మ తత్త్వాలకూ నీవే కారణం. ఎనిమిదవ కారణంగా నిన్ను పాడుతారు. నీవే అందులో అంతరంగా ఉండే జీవాత్మ.
దృష్ట్వా మూర్త్తిం స్థూలసూక్ష్మాంచకార యే వై భావాః కారణే కేచిదుక్తాః। సంభూతాస్తే త్వత్త ఏవాదిసర్గే భూయస్తాస్త్వాం వాసనాం తేభ్యుపేయాః
నీ స్థూల, సూక్ష్మ రూపాలను చూసినవారు, కారణమని చెప్పిన అన్ని భావాలు మొదట నీవలనే పుట్టాయని తెలుసారు. వాటికన్నా నీపై మాకు మరింత భక్తి కలగాలని కోరుకుంటున్నాం.
త్వత్సంకేతస్త్వంతరాయో నిగూఢః కాలోఽమేయో ధ్వస్తసంఖ్యావికల్పః। భావాభావావ్యక్తిసంహారహేతుః సోఽనంతస్త్వం తస్య కర్తా నిధానమ్
నీ సంకేతం అంతరంగా, కనిపించని కాలంగా, లెక్కలన్నీ చెదరగొట్టే శక్తిగా ఉంటుంది. ఉనికి, లేనిపోవడం, అవయక్తి, లయానికి నీవే కారణం. నీవు అనంతుడు, వాటికి కర్త, నిలయం.
స్థూలస్సర్వోఽనర్థభూతస్తతోన్యస్సోఽర్థస్సూక్ష్మో యో హి తేభ్యోపిగీతః। స్థూలా భావాశ్చావృతా యైశ్చ తేషాం తేభ్యః స్థూలస్త్వం పురాణే ప్రణీతః
స్థూలమైనది అన్నీ వ్యర్థమే. సూక్ష్మమైనది మాత్రం విలువైనది, దానిని కూడా గొప్పదిగా పాడుతారు. స్థూల భావాలు వాటి వల్ల మరుగున పడతాయి. వాటిలో నీవే పురాణాలలో చెప్పిన పరమ స్థూల తత్త్వం.
భూతంభూతం భూతిమద్భూతభావం భావేభావే భావితం త్వం యునక్షి। యుక్తంయుక్తం వ్యక్తిభావాన్నిరస్య స్థానేస్థానే వ్యక్తివృత్తిం కరోషి
ప్రతి ప్రాణికి ప్రాణాన్ని కలిపి, ప్రతిభావానికి భవితను కలిపి, ప్రతి స్థితిలో కలిపే దాన్ని కలిపి, మళ్ళీ మళ్ళీ ప్రబలమైన రూపాలను తొలగించి, ప్రతి చోట ప్రబలమైన స్వరూపాన్ని స్థాపిస్తావు.
ఇత్థం దేవో వ్యక్తిభాజాం శరణ్యస్త్రాతా గోప్తా భావితోఽనంతమూర్తిః। విరేమురమరాస్తు త్వా బ్రహ్మాణమితి కారణమ్
ఇలా రూపమున్నవారికి ఆశ్రయమైన దేవుడు, రక్షకుడు, అనేక రూపాలతో ఉన్నవాడు, అమరులు నిన్ను కారణమైన బ్రహ్మ అని స్తుతించారు.
తస్థుర్మనోభిరిష్టార్థసంప్రాప్తి ప్రార్థనాస్తతః। ఏవం స్తుతో విరించిస్తు ప్రసాదం పరమం గతః
తమ కోరికలు నెరవేరాలని మనసులో ఆశించి, ప్రార్థిస్తూ నిలబడ్డారు. అలా స్తుతించబడిన బ్రహ్మ చాలా సంతోషపడ్డాడు.
అమరాన్వరదోప్యాహ వామహస్తేన నిర్దిశన్। బ్రహ్మోవాచ-। నారీ వా భర్తృకా కస్మాద్ధస్తసంత్యక్తభూషణా
అనంతరంగా వరదాత అయిన బ్రహ్మ, ఎడమ చేతితో చూపిస్తూ అమరులను అడిగాడు: 'ఒక మహిళ భర్తను విడిచి, ఆభరణాలు వేసుకోకుండా ఎందుకు ఉంది?
న రాజసే కుతశ్శక్రా మ్లానవక్త్రసరోరుహః। హుతాశనవియుక్తోపి ధూమేన న విరాజసే
ఇంద్రా! నీ ముఖం వాడిపోయిన పద్మంలా ఉంది, అందుకే నీవు ప్రకాశించటం లేదు. ఇంధనం లేకుండా, పొగతో కప్పబడిన అగ్ని కూడా వెలిగదు.
తృణౌఘేన ప్రతిచ్ఛన్నో దగ్ధదావశ్చిరోషితః। యమామయశరీరేణ క్లిష్టో నాద్య విరాజసే
గడ్డి మడుగుతో కప్పబడి, కాలిన అరణ్యాగ్ని వల్ల కాలిపోయి, మరణం, వ్యాధి వల్ల బాధపడే శరీరంతో నీవు ఈ రోజు ప్రకాశించటం లేదు.
దండేనాలంబనేనేవ కృష్టో యేన పదేపదే। రజనీచరనాథ త్వం కిం భీత ఇవ భాషసే
ఒక దండతో నడవడానికి తగిలించుకున్నట్టు, అడుగడుగునా లాగబడుతూ, రాత్రిపూట సంచరించే వారి అధిపతివైన నీవు, ఎందుకు భయపడినవాడిలా మాట్లాడుతున్నావు?
రాక్షసేంన్ద్రకృతాదానే త్వమరాతిక్షతో యథా। తనుస్తే వరుణోచ్ఛుష్కాపరీతస్యేవ వహ్నినా
రాక్షసేంద్రుడు కలిగించిన యుద్ధంలో శత్రువు గాయపరిచినప్పుడు, నీ శరీరం వాహ్నినీ వలె ఎండిపోయింది. అది వరుణుని శరీరం అగ్నితో ఎండినట్టు ఉంది.
విముక్తరుధిరం చాథ పదం త్వం ప్రవిలోకయ। వాయో భవాన్విచేతస్కః ఖడ్గాగ్రైరివ నిష్కృతః
ఇప్పుడు నీ శరీరాన్ని చూడు, రక్తం లేకుండా పడిపోయింది. వాయువూ! నీవు అయోమయంగా, ఖడ్గపు అంచులతో గాయపడినవాడిలా ఉన్నావు.
కిం త్వం నతోసి ధనద సంత్యజ్యేవ కుబేరతాం। రుద్రాస్త్రిశూలినః సంతోఽవిదధ్వం బహుశూరతాం
ధనాన్ని ఇచ్చేవాడా! నీవు కుబేరుని పదవిని వదిలిపెడుతున్నట్టు ఎందుకు వంగుతున్నావు? త్రిశూలధారి రుద్రులు కూడా తమ పరాక్రమాన్ని కోల్పోయారు.
భవతాం కేన చాక్షిప్తా తీవ్రతా నస్తదుచ్యతాం। ఏవముక్తాః సురాస్తేన బ్రహ్మణా బ్రహ్మవర్తినా
మీదే మన బలాన్ని ఎవరు తగ్గించారు? అది చెప్పండి. అలా బ్రహ్మ అడిగినప్పుడు, బ్రహ్మను అనుసరించే దేవతలు సమాధానం చెప్పారు.
వాచాం ప్రధానభూతత్వాత్తే మారుతమచోదయన్। అథ శక్రముఖైర్దేవైః పవనః ప్రతిచోదితః
మాటలు ప్రధానమైనవిగా ఉండటంతో, ఆయన వాయువును ప్రేరేపించాడు. తరువాత, ఇంద్రుడు మరియు ఇతర దేవతలు వాయువును ప్రేరేపించారు.
ప్రాహ దేవం చతుర్వక్త్రం భవాన్వేత్తి చరాచరం। పురహూతముఖాః సబలా నిమిషా విజితాః ప్రసభం కిల దైత్యశతైః
వాయువు నాలుగు ముఖాలున్న దేవునితో ఇలా అన్నాడు: 'భగవంతుడా! నీవు చరాచరమంతా తెలుసు. ఇంద్రుడు మరియు అతని సైన్యం, ఒక్క క్షణంలోనే, వందలాది దైత్యుల చేత బలవంతంగా ఓడించబడ్డారు.'
క్రతవో విహితా భవతా స్థితయే జగతాం చ మహాద్భుతచిత్రగుణాః। అపి యజ్ఞకృతః శ్రుతకామఫలా విహితా ౠషయస్తత ఏవ పురః
అద్భుతమైన గుణాలున్న వాడా! నీవు నిర్వహించిన యజ్ఞాలు లోకాలకు స్థిరత్వం కోసం. వేదాల్లో చెప్పిన ఫలితాలు కోరి, ఋషులు కూడా నీవు చెప్పినట్టే యజ్ఞాలు చేశారు.
అపి నాకమభూత్కిల యజ్ఞభుజాం భవతో వినియోగవశాత్సతతమ్। అపహృత్యవిమానగణం సకృతో దనుజేన మహాకరభూమిసమః
యజ్ఞఫలాలు అనుభవించే వారికి స్వర్గం ఎప్పుడూ నీ నియంత్రణలో ఉండేది. అయినా, ఒకసారి, భూమిలా విస్తారమైన మహా దైత్యుడు, విమానాల సమూహాన్ని ఒక్కసారిగా ఆక్రమించాడు.
కృతవానసి సర్వగుణాతిశయం యమశేషమహీధరరాజతయా। మఖభూషితమంశుమతామవధిం సురధామగిరిం గగనేపి సదా
నీవు అన్ని గుణాల్లో అత్యుత్తమతను సాధించావు. యజ్ఞాలతో అలంకరించబడిన, కాంతివంతమైన పర్వతాధిపతిని, దేవతల నివాసంగా, ఎప్పుడూ ఆకాశంలో ప్రకాశించేలా చేసావు.
అధివాసవిహారవిధానుచితో దనుజేన పరిష్కృతశృంగతటః। ప్రవిలమ్బితరత్నగుహానివహో బహుదైత్యసమాశ్రయతాం గమితః
దేవతలకు సరైనవిగా, శిఖరాలతో అలంకరించబడిన ఆ పర్వతాన్ని, దైత్యుడు ఆక్రమించాడు. రత్నాల గుహలు వేలాడుతూ, అనేక దైత్యులకు ఆశ్రయంగా మారింది.
అసురస్య చ తస్య భయేన గతం సవిషాద శరీరనిమిత్తతయా। ఉపభోగ్యతయాధికృతం సుచిరం విమలద్యుతిపూరితదిగ్వదనం
ఆ అసురుని భయంతో, దేవతలు శరీరాలు మురిసిపోయి అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయారు. చాలా కాలం పాటు, ఆ పర్వతం, నిర్మలమైన కాంతితో దిశలు నిండిపోయి, అతని అధీనంలో ఆనందంగా ఉండింది.
భవతైవ వినిర్మితమాదియుగే సురహేతిసమూహవరం కులిశం। దితిజస్య శరీరమవాప్యగతం శతధా మతిభేదమివాల్పవిదః
మొదటి యుగంలో మీరు తయారు చేసిన ఆ ఘనమైన వజ్రాయుధం, దేవతల ఆయుధాలలో శ్రేష్ఠమైనది. అది దానవుని శరీరాన్ని తాకి, చిన్న జ్ఞానం ఉన్నవాడి మనసు చీలినట్లు, వంద ముక్కలుగా చేసి వేసింది.
బాణైశ్చ యుధి విద్ధాంగా ద్వారి ద్వాస్థైర్నిదర్శితాః। లబ్ధప్రవేశాః కృచ్ఛ్రేణ వయం తస్యామరద్విషః
యుద్ధంలో మేము బాణాలతో గాయపడ్డాము. ద్వారాల వద్ద రక్షకులు మమ్మల్ని చూపించారు. మేము ఆ అమరద్వేషి దగ్గరకు చాలా కష్టపడి మాత్రమే లోపలికి వెళ్లగలిగాము.
సభాయామమరాదేవ ప్రకృష్యోపనివేశితాః। వేత్రహస్తైరజల్పంతస్తథోపహసితాః పరైః
దానవుని సభలో మమ్మల్ని లాగి తీసుకెళ్లి కూర్చోబెట్టారు. చేతుల్లో దండలు పట్టుకున్న వారు మాటలేకుండా మనల్ని అపహాస్యం చేశారు. మరికొందరు మనల్ని నవ్వారు.
మహార్థాః సిద్ధసర్వార్థా భవంతః స్వల్పభాషిణః। శాస్త్రయుక్తమథ బ్రూత మామరా బహుభాషిణః
మీరు మహా జ్ఞానులు, అన్ని విషయాల్లో నిపుణులు, కానీ తక్కువగా మాట్లాడేవారు. ఇప్పుడు శాస్త్రబద్ధంగా మీరు మాట్లాడండి, ఎందుకంటే దానవులు ఎక్కువగా మాట్లాడుతారు.