ప్రతస్థేఽమరయుద్ధాయ బహుపత్తిపతాకికమ్। ఏతస్మిన్నంతరే వాయుర్దేవదూతోఽసురాలయే
అది అమరులతో యుద్ధానికి బయలుదేరింది. అనేక pěదాళ్లు, జెండాలతో కూడి ఉంది. ఆ సమయంలో వాయువు అనే దేవదూత, అసురుల ఇంట్లోకి ప్రవేశించాడు.
దృష్ట్వా తద్దానవబలం జగామేంద్రస్య శంసితుం। స గత్వా తు సభాం దివ్యాం మహేంద్రస్య మహాత్మనః
ఆ దానవ సైన్యాన్ని చూసి, వాయువు ఇంద్రునికి తెలియజేయడానికి వెళ్లాడు. ఆయన, మహాత్ముడైన మహేంద్రుని దివ్య సభలోకి చేరాడు.
శశంస మధ్యే దేవానాం తత్కార్యం సముపస్థితమ్। తచ్ఛ్రుత్వా దేవరాజస్తు నిమీలితవిలోచనః
అక్కడ దేవతల మధ్య ఆ విషయం చెప్పాడు. అది విని దేవేంద్రుడు కన్నులు మూశాడు.
బృహస్పతిమువాచేదం వాక్యం కాలే మహాభుజః। ఇంద్ర ఉవాచ। సంప్రాప్నోతి విమర్దోయం దేవానాం దానవైః సహ
అప్పుడు మహాబాహువు అయిన ఇంద్రుడు బ్రహస్పతిని చూస్తూ ఇలా అన్నాడు: 'ఇప్పుడు దేవతలు, దానవుల మధ్య ఘర్షణ సమీపిస్తోంది.'
కార్యం కిమత్ర తద్బ్రూహి నీత్యుపాయోపబృంహితమ్। ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వచనం మహేంద్రస్య గిరాం పతిః
'ఈ విషయంలో ఏమి చేయాలి? నీవు ధర్మబద్ధంగా, నైపుణ్యంతో చెప్పు.' అని మహేంద్రుని మాటలు విని,
ఇత్యువాచ మహాభాగో బృహస్పతిరుదారధీః। బృహస్పతిరువాచ। సామపూర్వా శ్రుతా నీతిశ్చతురంగా పతాకినీ
బ్రహస్పతి మహాపండితుడు ఇలా అన్నాడు: 'సామం మొదలైన నైతి విధానాలు వినిపించబడ్డాయి. నాలుగు రకాల సైన్యంతో, జెండాలతో కూడినది.'
జిగీషతాం సురశ్రేష్ఠ స్థితిరేషా సనాతనీ। సామభేదస్తథా దానం దండశ్చాంగచతుష్టయమ్
'విజయం కోరేవారికి ఇది శాశ్వతమైన విధానం, ఓ దేవతలలో శ్రేష్ఠుడా! సామం, భేదం, దానం, దండం — ఇవే నాలుగు మార్గాలు.'
న సాంత్వగోచరే లుబ్ధానభేద్యాస్త్వేకధర్మిణః। న దానమత్త్ర సంసిద్ధ్యై ప్రసహ్యైవాపహారిణామ్
'కానీ, లోభులు, ఒకే లక్ష్యంతో ఉన్నవారికి సామం, భేదం పనికిరావు. బలవంతంగా తీసుకునేవారికి దానం ఫలించదు.'
ఏకోభ్యుపాయో దండోఽత్ర భవతాం యది రోచతే। ఏవముక్తః సహస్రాక్ష ఏవమేతదువాచ హ
'ఈ సందర్భంలో మీకు నచ్చితే దండమే ఒకే మార్గం.' అని బ్రహస్పతి చెప్పగా, సహస్రాక్షుడు ఇలా అన్నాడు.
కర్త్తవ్యతాం చ సంచింత్య ప్రోవాచామరసంసది। ఇంద్ర ఉవాచ। అవధానేన మే వాచం శృణుధ్వం నాకవాసినః
ఏం చేయాలో ఆలోచించి, అమరుల సభలో ఇంద్రుడు ఇలా అన్నాడు: 'స్వర్గంలో నివసించేవారూ, నా మాటను జాగ్రత్తగా వినండి.'
భవంతో యజ్ఞభోక్తారో దివ్యాత్మానో హి సాన్వయాః। స్వే మహిమ్ని స్థితా నిత్యం జగతః పాలనే రతాః
మీరు యజ్ఞఫలాలను అనుభవించే వారు, దివ్యాత్మలు, మీ సంతానంతో కూడి ఉన్నారు. ఎప్పుడూ మీ మహిమలో నిలిచి, లోకాన్ని కాపాడడంలో నిమగ్నంగా ఉన్నారు.
క్రియతాం సమరోద్యోగః సైన్యం సంయోజ్యతాం మమ। ఆహ్రియంతాం చ శస్త్రాణి పూజ్యంతాం శస్త్రదేవతాః
యుద్ధానికి ఏర్పాట్లు చేయండి. నా సైన్యాన్ని కూడగట్టండి. ఆయుధాలను తీసుకురండి. ఆయుధ దేవతలను పూజించండి.
వాహనాని విమానాని యోజయద్ధ్వం మమేశ్వరాః। యమం సేనాపతిం కృత్వా శీఘ్రమేవ దివౌకసః
ఓ దేవతలారా, నా కోసం వాహనాలు, విమానాలు సిద్ధం చేయండి. యముణ్ని సేనాధిపతిగా నియమించండి. దేవతలందరూ త్వరగా కూడిపోవాలి.
ఇత్యుక్తాస్సమనహ్యంత దేవానాం యే ప్రధానతః। వాజినామయుతేనాజౌ హేమఘంటా పరిష్కృతమ్
ఇలా చెప్పగానే, ప్రధాన దేవతలు పది వేల గుర్రాలతో కూడిన, బంగారు గంటలతో అలంకరించిన రథాన్ని యుద్ధానికి సిద్ధం చేశారు.
నానాశ్చర్యగుణోపేతం సంప్రాప్తం దేవదానవైః। రథం మాతలినా యుక్తం దేవరాజస్య దుర్జయమ్
ఆ రథం మాతలి తయారు చేసినది, దేవతలకు, దానవులకు కూడా జయించలేని అద్భుత లక్షణాలతో కూడినది.
యమో మహిషమాస్థాయ సేనాగ్రే సమవర్త్తత। చండకింకరవృందేన సర్వతః పరివారితః
యముడు మహిషంపై కూర్చొని సేన ముందుగా నడిపించాడు. చుట్టూ భయంకరమైన సేవకులతో ఉన్నాడు.
కల్పకాలోద్గతజ్వాలా పూరితోమ్బరగోచరః। హుతాశనస్త్వజారూఢః శక్తిహస్తో వ్యవస్థితః
కాలాంతంలో వచ్చే అగ్ని జ్వాలలతో ఆకాశమంతా నిండిపోయింది. అగ్ని ఒక మేకపై కూర్చొని, చేతిలో శక్తిని పట్టుకుని సిద్ధంగా ఉన్నాడు.
పవనోఽఙకుశహస్తశ్చ విస్తారిత మహాజవః। భుజగేంద్రసమారూఢో జలేశో భగవాన్స్వయమ్
వాయుదేవుడు అంకుశాన్ని పట్టుకుని, అపార వేగంతో, పాముల రాజుపై కూర్చొని ఉన్నాడు. జలదేవుడు కూడా అక్కడే ఉన్నాడు.
నరయుక్తే రథే దేవో రాక్షసేశో వియచ్చరః। తీక్ష్ణఖడ్గయుతో భీమః సమరే సమవస్థితః
రాక్షసాధిపతి, మనుషుల రథంపై, గగనంలో సంచరిస్తూ, భయంకరంగా, పదునైన ఖడ్గంతో యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉన్నాడు.
మహాసింహరథే దేవో ధనాధ్యక్షో గదాయుధః। చంద్రాదిత్యావశ్వినౌ చ చతురంగబలాన్వితాః
కుబేరుడు సింహరథంపై, చేతిలో గదతో ఉన్నాడు. చంద్రుడు, సూర్యుడు, అశ్వినులు నలుపు రకాల సేనలతో కూడి ఉన్నారు.
సేనాన్యో దేవరాజస్య దుర్జయా భువనత్రయే। కోటయస్తాస్త్రయస్త్రింశద్దేవదేవనికాయినామ్1.42.
దేవేంద్రుని సేన మూడు లోకాలలో ఎవ్వరూ జయించలేనిది. ఆ సేనలో ముప్పత్తుమూడు కోట్ల దేవతా దళాలు ఉన్నాయి.
హిమాచలాభే సితచారుచామరే సువర్ణపద్మామలసుందరస్రజి। కృతాభిరామో జ్వలకుంకుమాంకురే కపోలలీలాలికదంబసంకులే
హిమాలయంలా తెల్లగా మెరిసే చామరాలు, బంగారు పద్మాల హారాలు, ఎర్ర కుంకుమపు ముద్దలు, ముత్యాల కళ్లెరలు చెంపలపై ఆడుతూ, అతడు ఎంతో ఆకర్షణీయంగా కనిపించాడు.
స్థితస్తదైరావణనామ కుంజరే మహామనాశ్చిత్రవిభూషణాంబరః। విశాలవజ్రః సువితానభూషితః ప్రకీర్ణకేయూరభుజంగమండలః
అతడు ఐరావతము అనే గొప్ప ఏనుగుపై నిలబడి, అద్భుతమైన ఆభరణాలు, వస్త్రాలు ధరించి, వజ్రంలా విస్తారంగా, చేతులకు కంకణాలు, పాములతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
సహస్రదృగ్వందితపాదపల్లవస్త్రివిష్టపే శోభత పాకశాసనః। తురంగ మాతంగ కులౌఘసంకులా సితాతపత్త్రద్ధ్వజశాలినీ చ
వెయ్యి కళ్లతో పాదాలను వందించే దేవేంద్రుడు, స్వర్గంలో, గుర్రాలు, ఏనుగులు సమూహాల మధ్య, తెల్ల గొడుగులు, జెండాలతో ప్రకాశించాడు.
బభూవ సా దుర్జయపత్తిసంతతా విభాతి నానాయుధయోధదుస్తరా। తతోశ్వినౌ చ మరుతః ససాధ్యాః సపురందరాః
ఆ సేనను జయించటం అసాధ్యం. అనేక ఆయుధాలు, యోధులతో మెరిసిపోతూ, అశ్వినులు, మరుత్లు, సాధ్యులు, దేవేంద్రుడు కూడి వచ్చారు.
యక్షరాక్షసగంధర్వా దివ్య నానాస్త్రపాణయః। జఘ్నుర్దైత్యేశ్వరం సర్వే సంభూయ తు మహాబలాః
యక్షులు, రాక్షసులు, గంధర్వులు, అనేక దివ్యాయుధాలతో, అందరూ కలసి, మహా బలంతో, దైత్యాధిపతిని యుద్ధంలో ఎదుర్కొన్నారు.
న చైవాస్త్రాణ్యసజ్జంత గాత్రే వజ్రాచలోపమే। అథో రథాదవప్లుత్య తారకో దానవాధిపః
వజ్రపర్వతంలా గట్టి శరీరానికి ఆయుధాలు ఏమాత్రం తగలలేదు. వెంటనే తారకుడు తన రథం నుంచి దిగి వచ్చాడు.
జఘాన కోటిశో దేవాన్కరపార్ష్ణిభిరేవ చ। హతశేషాణి సైన్యాని దేవానాం విప్ర దుద్రువుః
తారకుడు తన చేతులు, కాళ్లతో కోట్లాది దేవతలను సంహరించాడు. మిగిలిన దేవతా సేనలు భయంతో పారిపోయాయి.
దిశో భీతాని సంత్యజ్య రణోపకరణాని చ। దృష్ట్వా తాన్విద్రుతాన్దేవాంస్తారకో వాక్యమబ్రవీత్
భయంతో ఆయుధాలు, దిక్కులు వదిలేసి దేవతలు చిదరిపోయారు. వారిని ఇలా పారిపోతూ చూసి తారకుడు ఇలా అన్నాడు.
మా వధిష్ఠ సురాన్దైత్యా వజ్రాంగాయ చ మందిరే। శీఘ్రమానీయ దర్శ్యంతాం బద్ధాన్పశ్యత్వయం సురాన్
దైత్యులారా, దేవతలను చంపవద్దు. వజ్రాంగుడిని నా మందిరానికి త్వరగా తీసుకొచ్చి, ఈ బంధించిన దేవతలను అతడికి చూపించండి.