హూయంతామగ్నయో విప్రైర్వేదదృష్టేన కర్మణా। దేవాశ్చ బలిహోమేన స్వాధ్యాయేన మహర్షయః
బ్రాహ్మణులు వేదంలో చెప్పిన విధంగా అగ్నిని ఆహ్వానించాలి; దేవతలు బలితో, మహర్షులు స్వాధ్యాయంతో తృప్తిపొందాలి.
శ్రాద్ధేన పితరశ్చైవ తుష్టిం యాంతు యథాసుఖమ్। వాయుశ్చరతు మార్గస్థస్త్రిధా దీప్యతు పావకః
పితృదేవతలు శ్రాద్ధంతో తృప్తిపొందాలి, వారికి ఇష్టమైన విధంగా; వాయువు తన మార్గంలో సంచరించాలి, పవకుడు మూడు రూపాల్లో ప్రకాశించాలి.
త్రయోవర్ణాశ్చ లోకాంస్త్రీస్తపర్పయంత్వాత్మజైర్గుణైః। క్రతవః సంప్రవర్తంతాం దీక్షణీయైర్ద్విజాతిభిః
మూడు వర్ణాలు తమ సంతానంతో, తమ స్వభావాలతో మూడు లోకాలను పవిత్రం చేయాలి; యజ్ఞాలు దీక్ష పొందిన ద్విజులు నిర్వహించాలి.
దక్షిణాశ్చోపపద్యంతాం యాజ్ఞికైశ్చ పృథక్పృథక్। గాశ్చ సూర్యో రసాన్సోమో వాయుః ప్రాణాంశ్చ ప్రాణిషు
యజ్ఞంలో పాల్గొనేవారు వేర్వేరుగా దక్షిణలు సమర్పించాలి; సూర్యుడు ఆవులకు పోషణ ఇవ్వాలి, సోముడు రసాలను, వాయువు ప్రాణులను జీవులకు అందించాలి.
తర్పయన్తః ప్రవర్తంతామేతే సోమ్యైః స్వకర్మభిః। యథావదనుపూర్వేణ మహేంద్రమలయోద్భవాః
మహేంద్రుడు, మలయ పర్వతం నుండి పుట్టిన వీరందరూ, తమ తమ సోమయాగ కార్యాలతో తృప్తిపరచుకుంటూ, క్రమంగా ముందుకు సాగాలి.
త్రైలోక్యమాతరః సర్వాః సముద్రం యాంతు సింధవః। దైత్యేభ్యస్త్యజ్యతాం భీశ్చ శాంతిం వ్రజత దేవతాః
మూడు లోకాల తల్లులు అన్నీ, నదులు సముద్రాన్ని చేరాలి; దానవులు భయాన్ని విడిచిపెట్టాలి, దేవతలు శాంతిని పొందాలి.
స్వస్తి వోఽస్తు గమిష్యామి బ్రహ్మలోకం సనాతనం। స్వగృహే స్వర్గలోకే వా సంగ్రామే వా విశేషతః
మీకు శుభం కలగాలి; నేను బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తాను — నా ఇంటిలోనైనా, స్వర్గంలోనైనా, ముఖ్యంగా యుద్ధంలోనైనా.
విశ్వస్తైశ్చ న గంతవ్యం నిత్యం క్షుద్రా హి దానవాః। ఛిద్రేషు ప్రహరంత్యేతే న తేషాం సంస్థితిర్ధ్రువా
వారిని నమ్మకండి; దానవులు ఎప్పుడూ చిన్న మనసుతో ఉంటారు. వారు బలహీనతలు చూసి దాడి చేస్తారు, వారికి స్థిరత ఉండదు.
సౌమ్యానాం నిజభావానాం భవతామార్జవే మనః। ఏవముక్త్వా సురగణాన్విష్ణుస్సత్యపరాక్రమః
మీరు మృదువుగా, మీ స్వభావానికి అనుగుణంగా ఉండాలి. ఇలా దేవతలకు చెప్పి, అపార పరాక్రమశాలి అయిన విష్ణువు,
జగామ బ్రహ్మణా సార్ద్ధం బ్రహ్మలోకం మహాయశాః। దేవానాం మహతీం ప్రీతిముత్పాద్య భగవాన్ప్రభుః
బ్రహ్మతో కలిసి బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు. భగవంతుడు దేవతల్లో గొప్ప ఆనందాన్ని కలిగించాడు.
ఏతదాశ్చర్యమభవత్సంగ్రామే తారకామయే। దానవానాం చ విష్ణోశ్చ యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి
తారకామయ యుద్ధంలో ఇది అద్భుతంగా జరిగింది — దానవులు మరియు విష్ణువు గురించి నీవు అడిగినదానికి ఇదే సమాధానం.
భీష్మ ఉవాచ। శ్రుతః పద్మోద్భవో బ్రహ్మన్విస్తరేణ త్వయేరితః। సమాసాద్భవమాహాత్మ్యముత్పత్తిం చ గుహస్య చ
భీష్ముడు అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణా! పద్మంలో పుట్టినవారి కథను నీవు విస్తృతంగా వివరించావు. అలాగే గుహుని మహిమ, జననం గురించి కూడా వినిపించావు.'
శ్రోతుమిచ్ఛామి తే బ్రహ్మన్యథాభూతః కృతం చ యత్। తారకశ్చ కథం భూతో దానవో బలవత్తరః
బ్రహ్మన్, నీవు నిజంగా ఏం జరిగిందో, తారకుడు ఎలా అంత బలమైన దానవుడిగా మారాడో నాకు వినాలని ఉంది.
కార్త్తికేయేన స బ్రహ్మన్కథం ధ్వస్తో మహాసురః। కథం రుద్రేణ మునయః ప్రేషితా మందరం గిరిమ్
బ్రహ్మన్, ఆ మహాసురుడు కార్తికేయుని చేత ఎలా సంహరించబడ్డాడు? రుద్రుడు మునులను మందర పర్వతానికి ఎలా పంపించాడు?
కథం లబ్ధా ఉమా తత్ర రుద్రేణ పరమేష్ఠినా। ఏతదాఖ్యాహి మే సర్వం యథాభూతం మహామునే
పరమేశ్వరుడైన రుద్రుడు అక్కడ ఉమాను ఎలా పొందాడు? మహామునివర, ఇవన్నీ నిజంగా ఎలా జరిగాయో నాకు చెప్పు.
పులస్త్య ఉవాచ। కశ్యపేన పురా ప్రోక్తా దితిర్దైత్యారణిః శుభా। వజ్రసారమయైశ్చాంగైః పుత్రో దేవి భవిష్యతి
పులస్త్యుడు ఇలా చెప్పాడు: ఒకప్పుడు కశ్యపుడు, దైత్యుల తల్లి అయిన దితికి ఇలా అన్నాడు — "దేవీ, నీకు వజ్రంలా దృఢమైన అవయవాలు కలిగిన కుమారుడు పుట్టుతాడు."
వజ్రాంగో నామ పుత్రస్తు భవితా ధర్మవత్సలః। సా చ లబ్ధవరా దేవీ సుషువే వజ్రదుశ్ఛిదమ్
ఆ కుమారునికి వజ్రాంగుడు అనే పేరు, ధర్మాన్ని ప్రేమించే వాడవుగా ఉంటాడు. వరం పొందిన ఆ దేవీ, వజ్రంతో కూడా చీలనివాడైన వజ్రాంగుడిని ప్రసవించింది.
స జాతమాత్ర ఏవాభూత్సర్వశాస్త్రార్థపారగః। ఉవాచ మాతరం భక్త్యా మాతః కిం కరవాణ్యహమ్
అతను పుట్టిన వెంటనే అన్ని శాస్త్రాల అర్థాన్ని గ్రహించాడు. భక్తితో తల్లి దగ్గరికి వచ్చి, "తల్లీ, నేను ఏం చేయాలి?" అని అడిగాడు.
తస్యోవాచ తతో హృష్టా దితిర్దైత్యాధిపస్య తు। బహవో మే హతాః పుత్రాః సహస్రాక్షేణ పుత్రక
అప్పుడు దితి ఆనందంతో తన కుమారుడైన దైత్యాధిపతిని చూసి, "నా బిడ్డా, నా కొంతమంది కుమారులు సహస్రాక్షుడి చేత చంపబడ్డారు" అని చెప్పింది.
తేషామపచితిం కర్తుం గచ్ఛ శక్రవధాయ తు। బాఢమిత్యేవ తాం చోక్త్వా జగామ త్రిదివం బలాత్
"వాళ్లకు శ్రద్ధ చేయడానికి, ఇంద్రుడిని సంహరించడానికి వెళ్ళు" అని చెప్పింది. "అలాగె" అని సమ్మతించి, అతడు బలవంతంగా దేవలోకానికి వెళ్లాడు.
బధ్వా తతః సహస్రాక్షం పాశేనామోఘవర్చసా। మాతురంతికమాగచ్ఛద్వ్యాధః క్షుద్రమృగం యథా
అప్పుడతడు సహస్రాక్షుడిని అపరాజిత తేజస్సుతో కూడిన పాశంతో కట్టేసి, వేటగాడు చిన్న జంతువును తల్లి దగ్గరకు తీసుకెళ్లినట్టు, తల్లి దగ్గరకు తీసుకొచ్చాడు.
ఏతస్మిన్నంతరే బ్రహ్మా కశ్యపశ్చ మహాతపాః। ఆగతౌ తత్ర యత్రాస్తాం మాతాపుత్రావభీతకౌ
అంతలో బ్రహ్మా, మహాతపస్వి కశ్యపుడు అక్కడికి వచ్చారు. అక్కడ తల్లి-కుమారులు భయమేమీ లేకుండా నిలబడి ఉన్నారు.
దృష్ట్వా తు తావువాచేదం బ్రహ్మా కశ్యప ఏవ చ। ముంచైనం పుత్ర దేవేంద్రం కిమనేన ప్రయోజనమ్
వారిని చూసి బ్రహ్మా, కశ్యపుడు ఇలా అన్నారు: "కుమారా, ఈ దేవేంద్రుణ్ణి విడిచిపెట్టు. నీకు ఇతనితో ఏమి అవసరం?"
అవమానో వధః ప్రోక్తః పుత్ర సంభావితస్య తు। అస్మద్వాక్యేన యో ముక్తస్త్వద్ధస్తాన్మృత ఏవ సః
"గౌరవించబడినవారికి అవమానం చావుతో సమానం, కుమారా. మా మాటకు వదిలినవాడు, నీ చేతుల్లో చనిపోయినట్టే."
పరస్య గౌరవాన్ముక్తః శత్రూణాం శత్రురాహవే। సజీవన్నేవ హి మృతో దివసే దివసే పునః
"వేరొకరిని గౌరవించి శత్రువును విడిచిపెట్టినప్పుడు, యుద్ధంలో అతడు బ్రతికున్నా, ప్రతి రోజూ చనిపోయినట్టే."
ఏతచ్ఛ్రుత్వా తు వజ్రాంగః ప్రణతో వాక్యమబ్రవీత్। న మే కృత్యమనేనాస్తి మాతురాజ్ఞా కృతా హి మే
ఇది విన్న వజ్రాంగుడు నమస్కరించి ఇలా అన్నాడు: "ఇతనితో నాకు ఇక పని లేదు. తల్లి ఆజ్ఞను నేను నెరవేర్చాను."
త్వం సురాసురనాథో వై మాన్యశ్చ ప్రపితామహః। కరిష్యే త్వద్వచో దేవ ఏష ముక్తః శతక్రతుః
"మీరు దేవతలూ, అసురులూ అందరికీ అధిపతి, పెద్దవారు. నేను మీ మాటను పాటిస్తాను ప్రభూ. ఈ శతక్రతువు విడిపోతాడు."
తపసేమేరతిర్దేవనిర్విఘ్నంతచ్చమేభవేత్। త్వత్ప్రసాదేన భగవన్నిత్యుక్త్వా విరరామ హ
"నా తపస్సు నిరవధిగా, అంతరాయం లేకుండా సాగిపోవాలని కోరుకుంటున్నాను ప్రభూ. మీ కృపతో అలా జరగాలి." అని చెప్పి వజ్రాంగుడు మౌనంగా నిలిచాడు.
తస్మింస్తూష్ణీం స్థితే దైత్యే ప్రోవాచేదం పితామహః। బ్రహ్మోవాచ। తపస్త్వం కురు మాపన్నః సోస్మచ్ఛాసనసంస్థితః
ఆ దైత్యుడు మౌనంగా నిలిచినప్పుడు, పితామహుడు ఇలా అన్నాడు: బ్రహ్మా చెప్పాడు — "నీవు తపస్సు చేయు, నిరుత్సాహపడవద్దు, నా ఆజ్ఞను పాటిస్తూ ఉండు."
అనయా చిత్తశుద్ధ్యా హి పర్యాప్తం జన్మనః ఫలమ్। ఇత్యుక్త్వా పద్మజః కన్యాం ససర్జాయతలోచనామ్
"ఇలాంటి మనశుద్ధితో, మానవ జన్మ ఫలితం సంపూర్ణంగా లభిస్తుంది." అని పద్మజుడు చెప్పి, పెద్ద కళ్ళు కలిగిన ఒక కన్యను సృష్టించాడు.