యదయం కాలకల్పస్తే కాలనేమిర్నిపాతితః। తదాగచ్ఛస్వ భద్రం తే గచ్ఛామ దివముత్తమామ్1.41.
'ఇప్పుడు కాలనేమి అనే శత్రువు సంహరించబడి, నీకు మంగళం కలగాలి. మనం ఉత్తమమైన స్వర్గానికి వెళ్ళుదాం.'
బ్రహ్మర్షయస్త్వాం తత్రస్థాః ప్రతీక్షంతే సదో గతాః। కం చాహం తవ దాస్యామి వరం వరభృతాం వర
'అక్కడ ఉన్న బ్రహ్మర్షులు నీ రాక కోసం ఎదురు చూస్తున్నారు. వరాలందించే వారిలో నీవు శ్రేష్ఠుడవు కాబట్టి, నేను నీకు ఒక వరం ఇస్తాను.'
స్వస్థానస్థేషు దేవేషు తేషాం చ వరదో భవాన్। నిర్యాతమేతత్త్రైలోక్యం స్ఫీతం నిహతకంటకమ్
'దేవతలు తమ స్థానాల్లో స్థిరంగా ఉండగా, వారికి నీవు వరదాతవు. ఇప్పుడు ఈ మూడు లోకాలు కష్టాల నుంచి విముక్తమై, సంపన్నంగా ఉండాలి.'
అస్మిన్నేవ మృధే విష్ణో శక్రాయ సుమహాత్మనే। ఏవముక్తో భగవతా బ్రహ్మణా హరిరవ్యయః
'ఈ యుద్ధంలో, ఓ విష్ణూ, మహాత్ముడైన ఇంద్రునికోసం—' ఇలా భగవంతుడైన బ్రహ్మ చెప్పగా, అవినాశి అయిన హరి సమాధానం ఇచ్చాడు.
దేవాన్శక్రముఖాన్సర్వానువాచ శుభయా గిరా। విష్ణురువాచ। శ్రూయతాం త్రిదశాస్సర్వే యావంతోఽత్ర సమాగతాః
విష్ణువు శక్రుని ముందుగా ఉంచుకొని, అక్కడ కూడిన అన్ని దేవతలతో మధురమైన మాటలతో ఇలా అన్నాడు: 'ఇక్కడ ఉన్న అందరూ దేవతలు వినండి.'
సుపర్ణసహితైస్తత్ర పురస్కృత్య పురందరం। అస్మాభిః సమరే సర్వైః కాలనేమిముఖా హతాః
అక్కడ సుపర్ణుడు మరియు ఇతరులతో కలిసి, పురందరుని ముందుగా ఉంచుకొని, మనమంతా కలిసి యుద్ధంలో కాలనేమి మరియు అతని అనుచరులను సంహరించాము.
దానవా విక్రమోపేతాః శక్రాదపి మహత్తరాః। అస్మిన్మహతి సంగ్రామే ద్వావేవ తు వినిస్సృతౌ
ఆ దానవులు గొప్ప పరాక్రమంతో, శక్రునికంటే కూడ ఎక్కువ శక్తివంతులై, ఈ మహా సంగ్రామంలో ఇద్దరే బయటపడ్డారు.
విరోచనస్తు దైతేయః స్వర్భానుశ్చ మహాబలః। స్వాం దిశం భజతాం శక్రో దిశం వరుణ ఏవ చ
దైత్యుడైన విరోచనుడు, మహాబలుడు అయిన స్వర్భాను తమ తమ దిక్కులకు వెళ్లారు; అలాగే శక్రుడు, వరుణుడు కూడా తమ దిక్కులను ఆశ్రయించారు.
యామ్యాం యమః పాలయతాముత్తరాం చ ధనాధిపః। ౠక్షైః సహ సదా యోగం గచ్ఛతాం చంద్రమాస్తథా
దక్షిణ దిక్కును యముడు రక్షించాలి, ఉత్తర దిక్కును ధనాధిపతి రక్షించాలి; చంద్రుడు ఋక్షులతో కలిసి ఎప్పుడూ సంయోగాన్ని కోరుతూ ప్రయాణించాలి.
అయమృతుముఖం సూర్యో భజతామయనైః సహ। ఆజ్యభాగాః ప్రవర్తంతాం సదస్యైరభిపూజితాః
సూర్యుడు ఋతువులతో పాటు, అయనాలతో కలిసి తన దారిలో సాగాలి; clarified butter తో చేసే హోమాలు సభలో గౌరవంతో ప్రారంభించాలి.
హూయంతామగ్నయో విప్రైర్వేదదృష్టేన కర్మణా। దేవాశ్చ బలిహోమేన స్వాధ్యాయేన మహర్షయః
బ్రాహ్మణులు వేదంలో చెప్పిన విధంగా అగ్నిని ఆహ్వానించాలి; దేవతలు బలితో, మహర్షులు స్వాధ్యాయంతో తృప్తిపొందాలి.
శ్రాద్ధేన పితరశ్చైవ తుష్టిం యాంతు యథాసుఖమ్। వాయుశ్చరతు మార్గస్థస్త్రిధా దీప్యతు పావకః
పితృదేవతలు శ్రాద్ధంతో తృప్తిపొందాలి, వారికి ఇష్టమైన విధంగా; వాయువు తన మార్గంలో సంచరించాలి, పవకుడు మూడు రూపాల్లో ప్రకాశించాలి.
త్రయోవర్ణాశ్చ లోకాంస్త్రీస్తపర్పయంత్వాత్మజైర్గుణైః। క్రతవః సంప్రవర్తంతాం దీక్షణీయైర్ద్విజాతిభిః
మూడు వర్ణాలు తమ సంతానంతో, తమ స్వభావాలతో మూడు లోకాలను పవిత్రం చేయాలి; యజ్ఞాలు దీక్ష పొందిన ద్విజులు నిర్వహించాలి.
దక్షిణాశ్చోపపద్యంతాం యాజ్ఞికైశ్చ పృథక్పృథక్। గాశ్చ సూర్యో రసాన్సోమో వాయుః ప్రాణాంశ్చ ప్రాణిషు
యజ్ఞంలో పాల్గొనేవారు వేర్వేరుగా దక్షిణలు సమర్పించాలి; సూర్యుడు ఆవులకు పోషణ ఇవ్వాలి, సోముడు రసాలను, వాయువు ప్రాణులను జీవులకు అందించాలి.
తర్పయన్తః ప్రవర్తంతామేతే సోమ్యైః స్వకర్మభిః। యథావదనుపూర్వేణ మహేంద్రమలయోద్భవాః
మహేంద్రుడు, మలయ పర్వతం నుండి పుట్టిన వీరందరూ, తమ తమ సోమయాగ కార్యాలతో తృప్తిపరచుకుంటూ, క్రమంగా ముందుకు సాగాలి.
త్రైలోక్యమాతరః సర్వాః సముద్రం యాంతు సింధవః। దైత్యేభ్యస్త్యజ్యతాం భీశ్చ శాంతిం వ్రజత దేవతాః
మూడు లోకాల తల్లులు అన్నీ, నదులు సముద్రాన్ని చేరాలి; దానవులు భయాన్ని విడిచిపెట్టాలి, దేవతలు శాంతిని పొందాలి.
స్వస్తి వోఽస్తు గమిష్యామి బ్రహ్మలోకం సనాతనం। స్వగృహే స్వర్గలోకే వా సంగ్రామే వా విశేషతః
మీకు శుభం కలగాలి; నేను బ్రహ్మలోకానికి వెళ్తాను — నా ఇంటిలోనైనా, స్వర్గంలోనైనా, ముఖ్యంగా యుద్ధంలోనైనా.
విశ్వస్తైశ్చ న గంతవ్యం నిత్యం క్షుద్రా హి దానవాః। ఛిద్రేషు ప్రహరంత్యేతే న తేషాం సంస్థితిర్ధ్రువా
వారిని నమ్మకండి; దానవులు ఎప్పుడూ చిన్న మనసుతో ఉంటారు. వారు బలహీనతలు చూసి దాడి చేస్తారు, వారికి స్థిరత ఉండదు.
సౌమ్యానాం నిజభావానాం భవతామార్జవే మనః। ఏవముక్త్వా సురగణాన్విష్ణుస్సత్యపరాక్రమః
మీరు మృదువుగా, మీ స్వభావానికి అనుగుణంగా ఉండాలి. ఇలా దేవతలకు చెప్పి, అపార పరాక్రమశాలి అయిన విష్ణువు,
జగామ బ్రహ్మణా సార్ద్ధం బ్రహ్మలోకం మహాయశాః। దేవానాం మహతీం ప్రీతిముత్పాద్య భగవాన్ప్రభుః
బ్రహ్మతో కలిసి బ్రహ్మలోకానికి వెళ్లాడు. భగవంతుడు దేవతల్లో గొప్ప ఆనందాన్ని కలిగించాడు.
ఏతదాశ్చర్యమభవత్సంగ్రామే తారకామయే। దానవానాం చ విష్ణోశ్చ యన్మాం త్వం పరిపృచ్ఛసి
తారకామయ యుద్ధంలో ఇది అద్భుతంగా జరిగింది — దానవులు మరియు విష్ణువు గురించి నీవు అడిగినదానికి ఇదే సమాధానం.
భీష్మ ఉవాచ। శ్రుతః పద్మోద్భవో బ్రహ్మన్విస్తరేణ త్వయేరితః। సమాసాద్భవమాహాత్మ్యముత్పత్తిం చ గుహస్య చ
భీష్ముడు అన్నాడు: 'బ్రాహ్మణా! పద్మంలో పుట్టినవారి కథను నీవు విస్తృతంగా వివరించావు. అలాగే గుహుని మహిమ, జననం గురించి కూడా వినిపించావు.'
శ్రోతుమిచ్ఛామి తే బ్రహ్మన్యథాభూతః కృతం చ యత్। తారకశ్చ కథం భూతో దానవో బలవత్తరః
బ్రహ్మన్, నీవు నిజంగా ఏం జరిగిందో, తారకుడు ఎలా అంత బలమైన దానవుడిగా మారాడో నాకు వినాలని ఉంది.
కార్త్తికేయేన స బ్రహ్మన్కథం ధ్వస్తో మహాసురః। కథం రుద్రేణ మునయః ప్రేషితా మందరం గిరిమ్
బ్రహ్మన్, ఆ మహాసురుడు కార్తికేయుని చేత ఎలా సంహరించబడ్డాడు? రుద్రుడు మునులను మందర పర్వతానికి ఎలా పంపించాడు?
కథం లబ్ధా ఉమా తత్ర రుద్రేణ పరమేష్ఠినా। ఏతదాఖ్యాహి మే సర్వం యథాభూతం మహామునే
పరమేశ్వరుడైన రుద్రుడు అక్కడ ఉమాను ఎలా పొందాడు? మహామునివర, ఇవన్నీ నిజంగా ఎలా జరిగాయో నాకు చెప్పు.
పులస్త్య ఉవాచ। కశ్యపేన పురా ప్రోక్తా దితిర్దైత్యారణిః శుభా। వజ్రసారమయైశ్చాంగైః పుత్రో దేవి భవిష్యతి
పులస్త్యుడు ఇలా చెప్పాడు: ఒకప్పుడు కశ్యపుడు, దైత్యుల తల్లి అయిన దితికి ఇలా అన్నాడు — "దేవీ, నీకు వజ్రంలా దృఢమైన అవయవాలు కలిగిన కుమారుడు పుట్టుతాడు."
వజ్రాంగో నామ పుత్రస్తు భవితా ధర్మవత్సలః। సా చ లబ్ధవరా దేవీ సుషువే వజ్రదుశ్ఛిదమ్
ఆ కుమారునికి వజ్రాంగుడు అనే పేరు, ధర్మాన్ని ప్రేమించే వాడవుగా ఉంటాడు. వరం పొందిన ఆ దేవీ, వజ్రంతో కూడా చీలనివాడైన వజ్రాంగుడిని ప్రసవించింది.
స జాతమాత్ర ఏవాభూత్సర్వశాస్త్రార్థపారగః। ఉవాచ మాతరం భక్త్యా మాతః కిం కరవాణ్యహమ్
అతను పుట్టిన వెంటనే అన్ని శాస్త్రాల అర్థాన్ని గ్రహించాడు. భక్తితో తల్లి దగ్గరికి వచ్చి, "తల్లీ, నేను ఏం చేయాలి?" అని అడిగాడు.
తస్యోవాచ తతో హృష్టా దితిర్దైత్యాధిపస్య తు। బహవో మే హతాః పుత్రాః సహస్రాక్షేణ పుత్రక
అప్పుడు దితి ఆనందంతో తన కుమారుడైన దైత్యాధిపతిని చూసి, "నా బిడ్డా, నా కొంతమంది కుమారులు సహస్రాక్షుడి చేత చంపబడ్డారు" అని చెప్పింది.
తేషామపచితిం కర్తుం గచ్ఛ శక్రవధాయ తు। బాఢమిత్యేవ తాం చోక్త్వా జగామ త్రిదివం బలాత్
"వాళ్లకు శ్రద్ధ చేయడానికి, ఇంద్రుడిని సంహరించడానికి వెళ్ళు" అని చెప్పింది. "అలాగె" అని సమ్మతించి, అతడు బలవంతంగా దేవలోకానికి వెళ్లాడు.