స తాడ్యమానోఽతిబలైర్దైత్యైః సర్వాయుధోద్యతైః। న చచాల తతో యుద్ధే కంప్యమాన ఇవాచలః
బలవంతమైన దైత్యులు అన్నిరకాల ఆయుధాలతో దాడి చేసినా, ఆయన యుద్ధంలో కొంచెం కూడా కదలకుండా, కదిలించినా కదలని పర్వతంలా నిలిచాడు.
సంయుక్తశ్చ సుపర్ణేన కాలనేమిర్మహాసురః। సర్వప్రాణేన మహతీం గదాముద్యమ్య బాహుభిః
అప్పుడు మహాశక్తిమంతుడైన కాలనేమి, సుపర్ణుడితో కలిసి, తన బలాన్ని మొత్తం కూడగట్టి, గొప్ప గదను చేతులతో పైకి ఎత్తాడు.
ఘోరాం జ్వలంతీం ముముచే సంరబ్ధో గరుడోపరి। కర్మణా తేన దైత్యస్య విష్ణుర్విస్మయమాగమత్
అతడు భయంకరంగా మండుతున్న ఆ గదను కోపంతో గరుడునిపైకి విసిరాడు. దానవుని ఆ చర్యను చూసి విష్ణువు ఆశ్చర్యపోయాడు.
తదా తేన సుపర్ణస్య పాతితా మూర్ధ్ని సా గదా। సుపర్ణం వ్యథితం దృష్ట్వా క్షతం చ వపురాత్మనః
ఆ గద సుపర్ణుడు విసిరినదే కావడంతో, అది అతని తలపై పడింది. సుపర్ణుడు బాధపడుతూ, తన శరీరం గాయపడినదాన్ని చూసి—
క్రోధసంరక్తనయనో వైకుంఠశ్చక్రమాదదే। వ్యవర్ద్ధత చ వేగేన సుపర్ణేన సమం విభుః
వైకుంఠుడు కోపంతో కళ్లకు ఎర్రదనం వచ్చి, చక్రాన్ని ఎత్తుకున్నాడు. సుపర్ణుడితో కలిసి ఆయన వేగాన్ని పెంచాడు.
భుజాశ్చాస్య వ్యవర్ధంత వ్యాప్తవంతో దిశో దశ। విదిశశ్చైవ ఖం చాపి గాం చైవ ప్రతిపూరయన్
ఆయన చేతులు పెరిగి, పది దిశలను వ్యాపించి, మధ్య దిశలు, ఆకాశం, భూమిని కూడా నింపాయి.
వవృధే స పునర్లోకాన్క్రాంతుకామ ఇవౌజసా। తం జయాయ సురేంద్రాణాం వర్ద్ధమానం నభస్తలే
ఆయన బలంతో మరింత పెరిగి, లోకాలను దాటి వెళ్లాలనుకున్నట్టు కనిపించాడు. దేవేంద్రుల విజయానికి, ఆకాశంలో ఆయన పెరుగుతున్నప్పుడు—
ౠషయః సహ గంధర్వాస్తుష్టువుర్మధుసూదనమ్। సద్యాం కిరీటేన లిఖన్శిరసా భాస్వరేణ చ
ఋషులు, గంధర్వులతో కలిసి, మధుసూదనుడిని స్తుతించారు. ఆయన తలపై ప్రకాశించే కిరీటంతో ఆకాశాన్ని రాసినట్టుగా కనిపించాడు.
పద్భ్యామాక్రమ్యవసుధాం దిశః ప్రచ్ఛాద్య బాహుభిః। సహస్రకరతుల్యాభం సహస్రారమరిక్షయమ్
తన పాదాలతో భూమిని నొక్కి, చేతులతో దిశలను కప్పి, వంద చేతులు, వంద కళ్ళతో ఉన్నవాడిలా, శత్రువులకు అజేయుడిగా కనిపించాడు.
దీప్తాగ్నిసదృశం ఘోరందర్శనేన సుదర్శనమ్। సువర్ణరేణుపర్యంతం వజ్రనాభం భయావహం
సుదర్శన చక్రం అగ్నిలా మండుతూ, భయంకరంగా, బంగారు ధూళితో కప్పబడి, వజ్రంలాంటి మధ్య భాగంతో, భయాన్ని కలిగించేలా మెరిసింది.
మేదోస్థిమజ్జరుధిరైః సిక్తం దానవసంభవైః। అద్వితీయం ప్రహరణం క్షురపర్యంతమండలమ్
దానవుల నుండి వచ్చిన మజ్జ, ఎముక, కొవ్వు, రక్తంతో తడిసిన, అపూర్వమైన, కత్తిలాంటి అంచుతో వలయాకారంగా ఉన్న ఆ ఆయుధం—
స్రగ్దామమాలానిచితం కామగం కామరూపిణం। స్వయం స్వయంభువా సృష్టం భయదం సర్వవిద్విషామ్
పుష్పమాలలు, హారాలతో అలంకరించబడి, కావలసిన రూపాన్ని ధరించేవారికి ఆకాంక్షనీయంగా, స్వయంభువుడు సృష్టించినదిగా, శత్రువులకు భయాన్ని కలిగించేలా ఉంది.
దధార రోషేణావిష్టం నిత్యమాహవదర్పితం। క్షేపణాద్యస్య ముహ్యంతి లోకాః సస్థాణుజంగమాః
ఆయన కోపంతో ఆ ఆయుధాన్ని పట్టుకుని, ఎప్పుడూ యుద్ధానికి సిద్ధంగా ఉండేవాడు. దాన్ని విసిరినప్పుడు, స్థావరజంగమమయిన ప్రాణులు అన్నీ మోహించిపోతాయి.
క్రవ్యాదాని చ భూతాని తృప్తిం యాంతి మహామృధే। తమప్రతిమకర్మాణం సమానం సూర్యవర్చసా
మహాయుద్ధంలో మాంసాహార జీవులు సంతృప్తి పొందాయి. అపూర్వమైన కార్యాలు చేసే ఆయన, సూర్యుడి తేజస్సుతో సమానంగా మెరిసాడు.
చక్రముద్యమ్య సమరే కోపదీప్తో గదాధరః। ప్రణష్టం దానవం తేజః కుర్వాణం స్వేన తేజసా
యుద్ధంలో చక్రాన్ని పైకి ఎత్తి, కోపంతో మండుతూ, గదను ధరించినవాడు తన తేజంతో దానవుని తేజస్సును తగ్గించాడు.
చిచ్ఛేద బాహూంస్తేనైవ సమరే కాలనేమినః। తచ్చ వక్త్రశతం ఘోరం సాగ్నిచూర్ణాట్టహాసి వై
అదే చక్రంతో యుద్ధంలో కాలనేమి చేతులను నరికేశాడు. అగ్నిలా మెరిసే, వంద ముఖాలతో ఉన్న భయంకరమైన ఆ తల—
తస్య దైత్యస్య చక్రేణ ప్రమమాథ బలాద్ధరిః। సచ్ఛిన్నబాహుర్విశిరానప్రాకంపత దానవః
ఆ దానవుడిని హరి తన చక్రంతో బలవంతంగా కొట్టి పడగొట్టాడు. అతని చేయి తెగిపోయింది, తల కూడా కోసిపడింది. ఆ దానవుడు వణికిపోయాడు.
కబంధావస్థితః సంఖ్యే విశాఖఇవ పాదపః। తంవితత్య మహాపక్షౌ వాయోః కృత్వా సమం జవమ్
ఆ యుద్ధంలో అతడు తలరహిత శరీరంగా, మెరుపు తగిలిన చెట్టు లాగా నిలిచిపోయాడు. ఆ సమయంలో గరుత్మంతుడు తన పెద్ద రెక్కలు విస్తరించి, గాలికి సమానమైన వేగంతో పరిగెత్తాడు.
ఉరసా తాడయామాస గరుడః కాలనేమినం। స తస్య దేహోభిముఖో విబాహుః ఖాత్పరిభ్రమన్
గరుత్మంతుడు కాలనేమిని ఛాతీపై బలంగా కొట్టాడు. ఆ దానవుడు చేతులు ఊపుకుంటూ, తన శరీరాన్ని ఎదురుగా పెట్టుకుని ఆకాశంలో తిరిగాడు.
నిపపాత దివం త్యక్త్వా క్షోభయన్ధరణీతలమ్। తస్మిన్నిపతితే దైత్యే దేవాః సర్షిగణాస్తథా
ఆ దానవుడు ఆకాశాన్ని వదిలి భూమిపై పడిపోయాడు. భూమి కంపించిపోయింది. ఆ దానవుడు పడిపోతుండగా, దేవతలు, ఋషులు కూడా—
సాధుసాధ్వితి వైకుంఠం సమేతాః ప్రత్యపూజయన్। అపరే యే తు దైత్యా వై యుద్ధే దృష్టపరాక్రమాః
అందరూ కూడి 'బాగుంది, బాగుంది!' అని వైకుంఠుని స్తుతించారు. యుద్ధంలో పరాక్రమాన్ని చూసిన మిగతా దానవులు మాత్రం—
తే సర్వే బాహుభిర్వ్యాప్తా న శేకుశ్చలితుం రణే। కాంశ్చిత్కేశేషు జగ్రాహ కాంశ్చిత్కంఠేష్వపీడయత్
వారంతా చేతులు కలిపి, యుద్ధరంగంలో కదలలేకపోయారు. కొందరు ఒకరినొకరు జుట్టు పట్టుకున్నారు, మరికొందరు గొంతు పిసికారు.
చకర్త కస్యచిద్వక్త్రం మధ్యే గృహ్ణాత్తథాపరమ్। తే గదాచక్రనిర్దగ్ధా గతసత్వా గతాసవః
వారిలో ఒకరికి ముఖాన్ని కోసాడు, ఇంకొకరిని మధ్యలో పట్టుకున్నాడు. గద, చక్రాల తాకిడికి వారు కాలిపోయి, బలహీనంగా, ప్రాణాలు విడిచారు.
గగనాద్భ్రష్టసర్వాంగా నిపేతుర్ధరణీతలే। తేషు సర్వేషు దైత్యేషు హతేషు పురుషోత్తమః
వారి శరీరాలు ఆకాశం నుంచి కింద పడిపోయి భూమిని తాకాయి. ఆ దానవులందరూ చనిపోయినప్పుడు, పరమపురుషుడు—
శక్రప్రియం తతః కృత్వా కృతకర్మగదాధరః। తస్మిన్విమర్దే సంవృత్తే సంగ్రామే తారకామయే
ఇంద్రునికి ఇష్టమైన కార్యాన్ని పూర్తిచేసి, తన గదను చేతబట్టి, ఆ తారకాసురునితో జరిగిన ఘోరమైన యుద్ధంలో—
తం చ దేశం జగామాశు బ్రహ్మా లోకపితామహః। సర్వైర్బ్రహ్మర్షిభిః సార్ద్ధం గంధర్వాప్సరసాంగణైః
అప్పుడు బ్రహ్మ, లోకాల పితామహుడు, బ్రహ్మర్షులతో పాటు గంధర్వులు, అప్సరసల సమూహాలతో ఆ ప్రదేశానికి వేగంగా వచ్చాడు.
దేవదేవం హరిం దేవః పూజయన్వాక్యమబ్రవీత్। కృతం దేవ మహత్కర్మ సురాణాం శల్యముద్ధృతమ్
దేవతల దేవుడు హరిని బ్రహ్మ ఆరాధిస్తూ ఇలా అన్నాడు: 'దేవా, గొప్ప కార్యం జరిగింది. దేవతలకు బాధ కలిగించిన శత్రువు తొలగిపోయాడు.'
నిధనేన చ దైత్యానాం వయం చ పరితోషితాః। యోఽయం త్వయా హతో విష్ణో కాలనేమిర్మహాసురః
'దానవులు నశించడంతో మేమందరం సంతోషించాము. నీవు సంహరించిన ఈ కాలనేమి మహాసురుడు—'
త్వామేతస్య ౠతే హ్యస్మిన్శాస్తా కశ్చిన్న విద్యతే। ఏష దేవాన్పరిభవన్లోకాంశ్చ సచరాచరాన్
'ఈ లోకంలో నిన్ను తప్ప మరొకరు అతన్ని జయించలేరు. ఇతడు దేవతలను, చరాచర జగత్తును అవమానించాడు.'
ౠషీణాం కదనం కృత్వా మామపి ప్రతిగర్జతి। తదనేన త్వదీయేన పరితుష్టోస్మి కర్మణా
'ఋషులను సంహరించి, నన్ను కూడా ఎదిరించాడు. నీ ఈ కార్యానికి నేను ఎంతో సంతోషిస్తున్నాను.'