సా ప్రదీప్తాగ్నిపవనా నారాయణపరాయణా। సాసముద్రౌఘసదృశీ దీప్యమానా మహాచమూః1.41.
ఆ మహాసైన్యం అగ్ని, వాయువుల తేజంతో దహించుతూ, నారాయణుని భక్తిగా, సముద్రాల ప్రవాహంలా ఉప్పొంగుతూ ప్రకాశించింది.
రరాజాస్త్రవతీ భీమా యక్షగంధర్వశాలినీ। తయోశ్చమ్వోస్తదానీం తు బభూవ స సమాగమః
ఆ భయంకరమైన, ఆయుధాలతో అలంకరించబడిన, యక్షులు గంధర్వులతో కూడిన సైన్యం, అప్పటికి మరో సైన్యాన్ని ఎదుర్కొంది.
ద్యావాపృథివ్యోస్సంయోగో యథా స్యాద్యుగపర్యయే। తద్యుద్ధమభవద్ఘోరం దేవదానవసంకులం
యుగాంతంలో భూమి ఆకాశాలు కలిసిపోతున్నట్టు, ఆ యుద్ధం దేవతలు, దానవులతో నిండిపోయి, భయంకరంగా మారింది.
క్షమాపరాక్రమపరం సదర్పవినయస్యదం। నిశ్చక్రముర్బలాభ్యాం తు భీమాభ్యాం చ సురాఽసురాః
ధైర్యం, పరాక్రమం కలిగి, గర్వాన్ని, అహంకారాన్ని నశింపజేసేలా, భయంకరమైన శక్తితో దేవతలు, అసురులు యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చారు.
పూర్వాపరాభ్యాం సంరబ్ధాః సాగరాభ్యామివాంబుదాః। తాభ్యాం బలాభ్యాం సంహృష్టాశ్చేరుస్తే దేవదానవాః
పూర్వ, పశ్చిమ సముద్రాల వలన మేఘాలు ఎలా ఉల్లాసంగా కదులుతాయో, అలాగే తమ బలంతో ఉత్సాహంగా దేవతలు, దానవులు ముందుకు సాగారు.
వనాభ్యాం పార్వతీయాభ్యాం పుష్పితాభ్యాం యథా నగాః। సమాజఘ్నుస్తథా భేరీః శంఖాన్దధ్మురనేకశః
పర్వతాల్లో అడవుల్లో చెట్లు పుష్పించునట్లు, వారు ఎన్నో సార్లు బేరీలు మోగించారు, శంఖాలు ఊదారు.
బ్రహ్మాండం చ భువం చైవ దిశశ్చ సమపూరయన్। జ్యాఘాతతలనిర్ఘోష ధనుషాం కూజితాని చ
వారు బ్రహ్మాండాన్ని, భూమిని, దిక్కులను ధ్వనితో నింపారు—వీలుల తాడులు మోగిన శబ్దం, విల్లు ఊదిన అరుపులతో.
దుందుభీనాం చ నిర్హ్రాదో దైత్యమంతర్దధుః స్వనమ్। తేఽన్యోన్యమభిసంపేతుర్యాతయంతః పరస్పరమ్
డుండుభి మ్రోగిన శబ్దం దైత్యుల స్వరాన్ని మింగేసింది; వారు ఒకరిపై ఒకరు దాడి చేస్తూ పరస్పరం ఎదురెదురుగా పరిగెత్తారు.
బభంజుర్బాహుభిర్బాహు యుద్ధమన్యే యుయుత్సవః। దేవానామశనీర్ఘోరాః పరిఘాంశ్చోత్తమాయుధాన్
కొంతమంది చేతులతో చేతులు విరిచారు, సమీప యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా; దేవతలు భయంకరమైన వజ్రాలు, గొప్ప గదలు విసిరారు.
నిస్త్రింశాన్ససృజుః సంఖ్యే గదాగుర్వీశ్చ దానవాః। గదానిపాతైర్భగ్నాంగా బాణైశ్చ శకలీకృతాః
దానవులు యుద్ధంలో కత్తులు, బరువైన గదలు విసిరారు; గదల దెబ్బలకు శరీరాలు విరిగిపోయాయి, బాణాలతో ముక్కలు అయ్యాయి.
పరిపేతుర్భృశం కేచిత్పునః కేచిత్తు జఘ్నిరే। తతో రథైశ్చ తురగైర్విమానైశ్చ పదాతిభిః
కొంతమంది బలంగా పడిపోయారు, మరికొందరు హతమయ్యారు; ఆ తర్వాత రథాలు, కుదిరాలు, విమానాలు, కాలాళ్లు కలిసి యుద్ధానికి వచ్చారు.
సమీయుస్తేతిసంరబ్ధా రోషాదన్యోన్యమాహవే। సంవర్త్తమానాస్సమరే సందష్టౌష్టపుటాననాః
వారు కోపంతో పరస్పరం ఎదురెదురుగా దూకారు, నోళ్ళు కరచుకుని, యుద్ధంలో ముఖాలు కోపంతో వంకరగా మారాయి.
రథా రథైర్నియుధ్యంతే పాదాతాశ్చ పదాతిభిః। తేషాం రథానాం తుములః సశబ్దః శబ్దవాహినామ్
రథాలు రథాలతో, కాలాళ్లు కాలాళ్లతో యుద్ధం చేశారు; ఆ రథాల గోల, శబ్దవాహినుల అరుపులతో పెద్ద శబ్దం వినిపించింది.
నభో నిదద్ధ్వానయథా నభస్యే జలదస్వనైః। బభంజిరే రథాన్కేచిత్కేచిత్సంమృదితా రథైః
ఆకాశం మేఘాల గర్జనలతో నిండినట్టు మోగింది; కొంతమంది రథాలు విరిగిపోయాయి, మరికొంతమంది రథాల చేత నలిగిపోయారు.
సంబాధమన్యే సంప్రాప్తా న శేకుశ్చలితుం రథాః। అన్యోన్య మధ్యే సమరే దోర్భ్యాముత్క్షిప్య దంశితాః
రథాలు ఒకదానికొకటి గుద్దుకుని, ఎక్కడికీ కదలలేక పోయాయి. యుద్ధమధ్యంలో యోధులు ఒకరినొకరు చేతులతో పట్టుకుని, పళ్లను బిగించి, పరస్పరం పోరాడారు.
సంహ్రాదమాణాస్సబలా జఘ్నుస్తత్రాసి చర్మిణః। అస్త్రైరన్యే వినిర్భిన్నా రక్తం వేముర్హతాయుధి
కొంతమంది ఖడ్గాలు, కవచాలతో గర్జిస్తూ కొట్టారు. మరికొందరు ఆయుధాలతో గాయపడి, రక్తం కార్చుకుంటూ యుద్ధంలో పడిపోయారు.
క్షరజ్జలానాం సదృశా జలదానాం సమాగతాః। అన్యోన్యబాణవర్షేణ యుద్ధదుర్దినమాబభౌ
నీటితో నిండిన మేఘాల్లా వారు గుమికూడి, ఒకరిపై ఒకరు బాణవర్షం కురిపిస్తూ యుద్ధ దినాన్ని చీకటి మబ్బుల్లా మార్చేశారు.
ఏతస్మిన్నంతరే క్రుద్ధః కాలనేమిస్స దానవః। అవర్ధత సముద్రౌఘైః పూర్యమాణ ఇవాంబుదః
అంతలో కాలనేమి అనే దానవుడు కోపంతో సముద్రపు అలలతో నిండిన మేఘంలా పెరిగిపోతూ కనిపించాడు.
తస్య విద్యుల్లతాపీడాః ప్రదీప్తాశనివర్షిణః। గాత్రైర్నగగిరిప్రఖ్యైర్వినిపేతుర్బలాహకాః
అతని శరీరం పర్వతాల్లా విస్తరించి, మెరుపులతో మెరిసే మేఘాలు, మంటలు, ఉరుములతో కింద పడిపోయాయి.
క్రోధాన్నిశ్వసతస్తస్య భ్రూభేదస్వేదవర్షిణః। సాగ్నిస్ఫులింగాః ప్రతతా ముఖాన్నిశ్చేరురర్చిషః
కోపంతో ఊపిరి పీల్చినప్పుడు, అతని కనుబొమల మధ్య నుంచి చెమట వర్షంలా పారింది. నోటిలో నుంచి మంటలు, అగ్నికణాలు ఎగసిపడ్డాయి.
తిర్యగూర్ధ్వం చ గగనే వవృధుస్తస్య బాహవః। పర్వతాదివ నిష్క్రాంతాః పంచాస్యా ఇవ పన్నగాః
ఆకాశంలో అతని చేతులు పక్కలకు, పైకి పెరిగాయి. అవి పర్వతం నుంచి బయటపడిన ఐదు నోళ్ల పాముల్లా కనిపించాయి.
సోఽస్త్రజాలైర్బహువిధైర్ధనుర్భిః పరిఘైరపి। దివ్యమాకాశమావవ్రే పర్వతైరుచ్ఛ్రితైరివ
వివిధ రకాల ఆయుధాలు, ధనుస్సులు, గదలతో అతడు ఆకాశాన్ని ఎత్తైన పర్వతాల్లా కప్పేశాడు.
సోనిలోద్భూతవసనస్తస్థౌ సంగ్రామలాలసః। సంధ్యాతపగ్రస్తశిలః సాక్షాన్మేరురివాచలః
గాలిలో ఊగే వస్త్రాలు ధరించి, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, సంధ్యారశ్ములతో పర్వతపు శిలలు కాలిపోయిన మేరు పర్వతంలా నిలబడ్డాడు.
ఊరువేగప్రమథితైః శృంగశైలాగ్రపాదపైః। అపాతయద్దేవగణాన్వజ్రేణేవ మహాగిరీన్
తన తొడల బలంతో పర్వత శిఖరాలు, చెట్లు పీకి, వాటితో దేవతలను వజ్రాయుధంతో కొట్టినట్లుగా నేలకూల్చాడు.
బాహుభిశ్చ సనిస్త్రింశైశ్ఛిన్నభిన్నశిరోరుహాః। న శేకుశ్చలితుం దేవాః కాలనేమిహతా యుధి
తన ఖడ్గాలు పట్టిన చేతులతో కొట్టి, వారి శిరోజాలు, శరీరాలు కోసి, కాలనేమి చేతిలో దేవతలు యుద్ధంలో కదలలేక పోయారు.
ముష్టిభిర్నిహతాః కేచిత్కేచిచ్చ ద్విదలీకృతాః। యక్షగంధర్వపతగాః సమహోరగకిన్నరాః
కొంతమంది యక్షులు, గంధర్వులు, పక్షులు, నాగులు, కిన్నరులు అతని ముష్టులతో కొట్టబడి, మరికొందరు రెండు ముక్కలయ్యారు.
తేన విత్రాసితాః పేతుః సమరే కాలనేమినా। న శేకుర్యత్నవంతోపి యత్నం కర్తుం విచేతసః
కాలనేమి భయంతో వారు యుద్ధంలో పడిపోయారు. ఎంత ప్రయత్నించినా, మనస్సు మత్తవేసి, ఏమీ చేయలేకపోయారు.
తేన శక్రః సహస్రాక్షోఽస్పందితః శరబంధనైః। నిష్ప్రయత్నః కృతః సంఖ్యే చలితుం న శశాక హ
ఆయన చేతిలో ఇంద్రుడు బాణబంధనాలతో కట్టబడి, శక్తి లేని వాడై, యుద్ధంలో కదలలేకపోయాడు.
నిర్జలాంభోదసదృశో నిర్జలార్ణవసప్రభః। నిర్వ్యాపారః కృతస్తేన విపాశో వరుణో మృధే
వారు ణుడు, నీరు లేని మేఘంలా, తేమ లేని సముద్రంలా, యుద్ధంలో నిష్క్రియుడయ్యాడు.
రణే వైశ్రవణస్తేన పరీతః కాలరూపిణా। విలపన్లోకపాలేశస్త్యాజితో ధనదః క్రియాం
ధనదుడైన వైశ్రవణుడు, ఆ మరణ స్వరూపుడి చేత యుద్ధంలో చుట్టుముట్టబడి, విలపిస్తూ, లోకపాలుడిగా తన పనిని వదిలేశాడు.