దానవాః కృతినో జగ్ముః కాలనేమినముద్ధతమ్। తే గదాభిస్సుగుర్వీభిశ్చక్రైరథపరశ్వధైః
అంతా యుద్ధ నైపుణ్యం కలిగిన దానవులు, ఉగ్రుడైన కాళనేమివైపు బరువైన గదలు, చక్రాలు, పరశువులు, ముష్టిప్రహారాలు పట్టుకుని ముందుకు వెళ్లారు.
కాలకల్పైశ్చ ముసలైః క్షేపణీయైశ్చ ముద్గరైః। అశ్మభిశ్చాస్త్రసదృశైస్తథా శైలైశ్చ దారుణైః
కాలదండంలా ఉన్న మొసళ్ళు, విసిరే ముద్గరాలు, రాళ్లను ఆయుధాల్లా, భయంకరమైన కొండలను కూడా తీసుకుని వచ్చారు.
పట్టిశైర్భిండిపాలైశ్చ పరిఘైశ్చోత్తమాయసైః। ఘాతినీభిశ్చ గుర్వీభిః శతఘ్నీభిస్తథైవ చ
పట్టిశాలు, బిండి పాళ్లు, ఉత్తమ ఇనుప దండాలు, ఘాతకమైన బరువైన ఆయుధాలు, అలాగే శతఘ్నులు కూడా ఉన్నాయి.
యుగైర్యంత్రైశ్చ నిర్ముక్తైర్లాంగలైరుగ్రతాడితైః। దోర్భిరాయతమానైశ్చ పాశైశ్చ పరిఘాదిభిః
యుక్తులు, యంత్రాలు విసిరే ఆయుధాలు, ఉగ్రంగా కొట్టే లాంగళాలు, పొడవైన చేతులు, పాశాలు, ఇనుప దండాలు కూడా ఉన్నాయి.
భుజంగవక్త్రైర్లేలిహానైర్విసర్పద్భిశ్చ సాయకైః। వజ్రైః ప్రహరణీయైశ్చ దీప్యమానైశ్చ తోమరైః
పాముల నోళ్ళలా లాలించుతూ పరిగెత్తే బాణాలు, వజ్రాయుధాలు, జ్వలించే తోమరాలు ఆయుధాలుగా ఉన్నాయి.
వికోశైరసిభిస్తీక్ష్ణైః శూలైశ్చ శితనిర్మలైః। దైత్యైః సందీప్యమానైశ్చ ప్రగృహీతశరాసనైః
తీవ్రమైన, పదునైన ఖడ్గాలు, నిర్మలమైన శూలాలు, బాణాలు పట్టుకుని దైత్యులు అగ్నిలా ప్రకాశించారు.
తతః పురస్కృత్య తదా కాలనేమినమాహవే। సా దీప్తశస్త్రప్రవరా దైత్యానాం రురుచే చమూః
ఆ సమయంలో కాలనేమి ముందుండగా, అగ్నిలా మెరుస్తున్న ఆయుధాలతో అలంకరించబడిన దైత్య సైన్యం యుద్ధరంగంలో ప్రకాశంగా కనిపించింది.
యైర్నిమీలితసర్వాంగా వనాలీవాంబుదాగమే। దేవతానామపి చమూర్ముముదే శక్రపాలితా
వర్షకాలంలో అడవి ఎలా ఆనందిస్తుందో, అలాగే శక్రుడు రక్షిస్తున్న దేవతల సైన్యమూ, శత్రువుల చేతులన్నీ మూసుకున్నప్పుడు, హర్షంతో ఉల్లాసించింది.
ఉపేతా శిశిరోష్ణాభ్యాం తేజోభ్యాం చంద్రసూర్యయోః। వాయువేగవతీ సౌమ్యా తారాగణపతాకినీ
ఆ సైన్యం చంద్రుని చల్లదనమూ, సూర్యుని వేడిమీ కలిగి, గాలివేగంతో పరుగెత్తుతూ, మృదువుగా, నక్షత్రాల జెండాలు ఎగురవేస్తూ ముందుకు సాగింది.
తోయదా బద్ధవసనా గ్రహనక్షత్రహాసినీ। యమేంద్రధనదైర్గుప్తా వరుణేన చ ధీమతా
ఆ సైన్యం మేఘాలను వస్త్రాలుగా ధరించి, గ్రహ నక్షత్రాల వెలుగుతో మెరిసిపోతూ, యముడు, ఇంద్రుడు, కుబేరుడు, చతురుడైన వరుణుడు వీరిచే రక్షించబడింది.
సా ప్రదీప్తాగ్నిపవనా నారాయణపరాయణా। సాసముద్రౌఘసదృశీ దీప్యమానా మహాచమూః1.41.
ఆ మహాసైన్యం అగ్ని, వాయువుల తేజంతో దహించుతూ, నారాయణుని భక్తిగా, సముద్రాల ప్రవాహంలా ఉప్పొంగుతూ ప్రకాశించింది.
రరాజాస్త్రవతీ భీమా యక్షగంధర్వశాలినీ। తయోశ్చమ్వోస్తదానీం తు బభూవ స సమాగమః
ఆ భయంకరమైన, ఆయుధాలతో అలంకరించబడిన, యక్షులు గంధర్వులతో కూడిన సైన్యం, అప్పటికి మరో సైన్యాన్ని ఎదుర్కొంది.
ద్యావాపృథివ్యోస్సంయోగో యథా స్యాద్యుగపర్యయే। తద్యుద్ధమభవద్ఘోరం దేవదానవసంకులం
యుగాంతంలో భూమి ఆకాశాలు కలిసిపోతున్నట్టు, ఆ యుద్ధం దేవతలు, దానవులతో నిండిపోయి, భయంకరంగా మారింది.
క్షమాపరాక్రమపరం సదర్పవినయస్యదం। నిశ్చక్రముర్బలాభ్యాం తు భీమాభ్యాం చ సురాఽసురాః
ధైర్యం, పరాక్రమం కలిగి, గర్వాన్ని, అహంకారాన్ని నశింపజేసేలా, భయంకరమైన శక్తితో దేవతలు, అసురులు యుద్ధానికి ముందుకు వచ్చారు.
పూర్వాపరాభ్యాం సంరబ్ధాః సాగరాభ్యామివాంబుదాః। తాభ్యాం బలాభ్యాం సంహృష్టాశ్చేరుస్తే దేవదానవాః
పూర్వ, పశ్చిమ సముద్రాల వలన మేఘాలు ఎలా ఉల్లాసంగా కదులుతాయో, అలాగే తమ బలంతో ఉత్సాహంగా దేవతలు, దానవులు ముందుకు సాగారు.
వనాభ్యాం పార్వతీయాభ్యాం పుష్పితాభ్యాం యథా నగాః। సమాజఘ్నుస్తథా భేరీః శంఖాన్దధ్మురనేకశః
పర్వతాల్లో అడవుల్లో చెట్లు పుష్పించునట్లు, వారు ఎన్నో సార్లు బేరీలు మోగించారు, శంఖాలు ఊదారు.
బ్రహ్మాండం చ భువం చైవ దిశశ్చ సమపూరయన్। జ్యాఘాతతలనిర్ఘోష ధనుషాం కూజితాని చ
వారు బ్రహ్మాండాన్ని, భూమిని, దిక్కులను ధ్వనితో నింపారు—వీలుల తాడులు మోగిన శబ్దం, విల్లు ఊదిన అరుపులతో.
దుందుభీనాం చ నిర్హ్రాదో దైత్యమంతర్దధుః స్వనమ్। తేఽన్యోన్యమభిసంపేతుర్యాతయంతః పరస్పరమ్
డుండుభి మ్రోగిన శబ్దం దైత్యుల స్వరాన్ని మింగేసింది; వారు ఒకరిపై ఒకరు దాడి చేస్తూ పరస్పరం ఎదురెదురుగా పరిగెత్తారు.
బభంజుర్బాహుభిర్బాహు యుద్ధమన్యే యుయుత్సవః। దేవానామశనీర్ఘోరాః పరిఘాంశ్చోత్తమాయుధాన్
కొంతమంది చేతులతో చేతులు విరిచారు, సమీప యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా; దేవతలు భయంకరమైన వజ్రాలు, గొప్ప గదలు విసిరారు.
నిస్త్రింశాన్ససృజుః సంఖ్యే గదాగుర్వీశ్చ దానవాః। గదానిపాతైర్భగ్నాంగా బాణైశ్చ శకలీకృతాః
దానవులు యుద్ధంలో కత్తులు, బరువైన గదలు విసిరారు; గదల దెబ్బలకు శరీరాలు విరిగిపోయాయి, బాణాలతో ముక్కలు అయ్యాయి.
పరిపేతుర్భృశం కేచిత్పునః కేచిత్తు జఘ్నిరే। తతో రథైశ్చ తురగైర్విమానైశ్చ పదాతిభిః
కొంతమంది బలంగా పడిపోయారు, మరికొందరు హతమయ్యారు; ఆ తర్వాత రథాలు, కుదిరాలు, విమానాలు, కాలాళ్లు కలిసి యుద్ధానికి వచ్చారు.
సమీయుస్తేతిసంరబ్ధా రోషాదన్యోన్యమాహవే। సంవర్త్తమానాస్సమరే సందష్టౌష్టపుటాననాః
వారు కోపంతో పరస్పరం ఎదురెదురుగా దూకారు, నోళ్ళు కరచుకుని, యుద్ధంలో ముఖాలు కోపంతో వంకరగా మారాయి.
రథా రథైర్నియుధ్యంతే పాదాతాశ్చ పదాతిభిః। తేషాం రథానాం తుములః సశబ్దః శబ్దవాహినామ్
రథాలు రథాలతో, కాలాళ్లు కాలాళ్లతో యుద్ధం చేశారు; ఆ రథాల గోల, శబ్దవాహినుల అరుపులతో పెద్ద శబ్దం వినిపించింది.
నభో నిదద్ధ్వానయథా నభస్యే జలదస్వనైః। బభంజిరే రథాన్కేచిత్కేచిత్సంమృదితా రథైః
ఆకాశం మేఘాల గర్జనలతో నిండినట్టు మోగింది; కొంతమంది రథాలు విరిగిపోయాయి, మరికొంతమంది రథాల చేత నలిగిపోయారు.
సంబాధమన్యే సంప్రాప్తా న శేకుశ్చలితుం రథాః। అన్యోన్య మధ్యే సమరే దోర్భ్యాముత్క్షిప్య దంశితాః
రథాలు ఒకదానికొకటి గుద్దుకుని, ఎక్కడికీ కదలలేక పోయాయి. యుద్ధమధ్యంలో యోధులు ఒకరినొకరు చేతులతో పట్టుకుని, పళ్లను బిగించి, పరస్పరం పోరాడారు.
సంహ్రాదమాణాస్సబలా జఘ్నుస్తత్రాసి చర్మిణః। అస్త్రైరన్యే వినిర్భిన్నా రక్తం వేముర్హతాయుధి
కొంతమంది ఖడ్గాలు, కవచాలతో గర్జిస్తూ కొట్టారు. మరికొందరు ఆయుధాలతో గాయపడి, రక్తం కార్చుకుంటూ యుద్ధంలో పడిపోయారు.
క్షరజ్జలానాం సదృశా జలదానాం సమాగతాః। అన్యోన్యబాణవర్షేణ యుద్ధదుర్దినమాబభౌ
నీటితో నిండిన మేఘాల్లా వారు గుమికూడి, ఒకరిపై ఒకరు బాణవర్షం కురిపిస్తూ యుద్ధ దినాన్ని చీకటి మబ్బుల్లా మార్చేశారు.
ఏతస్మిన్నంతరే క్రుద్ధః కాలనేమిస్స దానవః। అవర్ధత సముద్రౌఘైః పూర్యమాణ ఇవాంబుదః
అంతలో కాలనేమి అనే దానవుడు కోపంతో సముద్రపు అలలతో నిండిన మేఘంలా పెరిగిపోతూ కనిపించాడు.
తస్య విద్యుల్లతాపీడాః ప్రదీప్తాశనివర్షిణః। గాత్రైర్నగగిరిప్రఖ్యైర్వినిపేతుర్బలాహకాః
అతని శరీరం పర్వతాల్లా విస్తరించి, మెరుపులతో మెరిసే మేఘాలు, మంటలు, ఉరుములతో కింద పడిపోయాయి.
క్రోధాన్నిశ్వసతస్తస్య భ్రూభేదస్వేదవర్షిణః। సాగ్నిస్ఫులింగాః ప్రతతా ముఖాన్నిశ్చేరురర్చిషః
కోపంతో ఊపిరి పీల్చినప్పుడు, అతని కనుబొమల మధ్య నుంచి చెమట వర్షంలా పారింది. నోటిలో నుంచి మంటలు, అగ్నికణాలు ఎగసిపడ్డాయి.