శీతాంశుజాలనిర్దగ్ధాః పాశైశ్చాస్కందితా రణే। న శేకుశ్చలితుం దైత్యా విశిరస్కా ఇవాద్రయః
చంద్రుడు, వరుణుడు అనే ఆ ఇద్దరు జలాధిపతులు, దైత్యేంద్రుడు సృష్టించిన మాయను పూర్తిగా అదుపులోకి తెచ్చారు.
శీతాంశు నిహతాస్తే తు దైత్యాస్సర్వే నిపాతితాః। హిమప్లావిత సర్వాంగానిరూష్మాణ ఇవాగ్నయః
చంద్రుని కిరణాలతో కాలిపోయి, పాశాలతో బలహీనపడిన దైత్యులు యుద్ధంలో కదలలేకపోయారు. అవి శిఖరాలు లేని పర్వతాల్లా అయిపోయారు.
తేషాం తు దివి దైత్యానాం నిపతంతి శుభాని వై। విమానాని విచిత్రాణి నిపతంత్యుత్పతంతి చ
చంద్రుని ప్రభావంతో, ఆ దైత్యులు మంచుతో కప్పబడి, వేడి లేని అగ్నిలా, ఆకాశంలో నుండి కింద పడిపోయారు. వారి విమానాలు కూడా అక్కడక్కడా కూలిపోతూ, మళ్లీ పైకి లేచాయి.
తాన్పాశహస్తగ్రథితాన్ఛాదితాన్శీతరశ్మిభిః। మయో దదర్శ మాయావీ దానవాన్దివి దానవః
ఆ దైత్యులు పాశాలతో బంధించబడి, చల్లని చంద్రకాంతిలో కమ్మబడినవారిని, మాయలో నిపుణుడైన మయుడు ఆకాశంలో చూశాడు.
సశైలజాలాం వితతాం ఖడ్గపట్టసహాసినీమ్। పాదపోత్కరకూటస్థాం కందరాకీర్ణకాననాం
అతడు గొప్ప మాయను సృష్టించాడు. ఆ మాయలో పర్వతాలు, ఖడ్గాలు, కత్తులు అలంకరించబడి, పర్వత శిఖరాలపై నిలిచి, గుహలు, అడవులతో నిండిపోయి ఉంది.
సింహవ్యాఘ్రగణాకీర్ణాం నదద్భిర్దేవయూథపైః। ఈహామృగగణాకీర్ణాం పవనాఘూర్ణితద్ద్రుమామ్
ఆ మాయలో సింహాలు, పులులు గుంపులుగా తిరుగుతూ, దేవతల గుంపులు గర్జిస్తూ, అడవి జంతువులతో నిండిపోయి, గాలిలో చెట్లు ఊగిపోతున్నాయి.
నిర్మితాం స్వేన పుత్రేణ కూజంతీం దివికామగాం। ప్రథితాం పార్వతీం మాయాం ససృజే స సమంతతః
దేవతలకు ఇష్టమైన, ప్రతిధ్వనించే, పరవతీ అనే ప్రసిద్ధ మాయను తన కుమారుడితో మయుడు సృష్టించి, అన్ని వైపులా వ్యాపింపజేశాడు.
సాసిశబ్దైశ్శిలావర్షైః సంపతద్భిశ్చ పాదపైః। జఘాన దేవసంఘాంస్తే దానవానభ్యజీవయత్
ఆమె ఖడ్గాల శబ్దాలతో, రాళ్ళ వర్షంతో, పడిపోతున్న చెట్లతో దేవతల గుంపులను కొట్టింది. దానవులను మళ్లీ ప్రాణం పోసింది.
నైశాకరీ వారుణీ చ మాయే అంతర్హితే తదా। అభవద్ఘోరసంచారా పృథివీ పర్వతైరివ
ఆ సమయంలో చంద్రుని, వరుణుని మాయలు అంతరించిపోయాయి. భూమి పర్వతాలతో నిండినట్టు భయంకరంగా మారింది.
న చారుద్ధో ద్రుమగణైర్దేవో దృశ్యత కశ్చన। తదపధ్వస్తధనుషం భగ్నప్రహరణావిలమ్
చెట్ల గుంపులతో చుట్టుముట్టబడి, అక్కడ ఒక్క దేవుడూ కనిపించలేదు. వారి విల్లు విరిగిపోయి, ఆయుధాలు ధ్వంసమై, వారు అలజడిగా ఉన్నారు.
నిష్ప్రయత్నం సురానీకం వర్జయిత్వా గదాధరం। స హి యుద్ధగతః శ్రీమానీశో న స్మ వ్యకంపత1.41.
గదా ధరించినవాడిని తప్పించి, దేవతల సైన్యం యుద్ధంలో శక్తి లేని వారిలా అయింది. ఎందుకంటే, ఆ మహిమ కలిగిన ప్రభువు యుద్ధంలో ఒడిదుడుకులు చూపలేదు.
సహిష్ణుత్వాజ్జగత్స్వామీ న చుక్రోధ గదాధరః। కాలజ్ఞః కాలమేఘాభః సమీక్షన్కాలమాహవే
ప్రపంచానికి అధిపతి అయిన గదాధారి సహనంతో కోపపడలేదు. సమయం తెలిసినవాడు, మేఘంలా ముదురు వర్ణంతో, యుద్ధంలో సమయాన్ని గమనించాడు.
దేవాసురవిమర్దం చ ద్రష్టుకామస్తదా హరిః। తతో భగవతాదిష్టౌ రణే పావకమారుతౌ
దేవతలు, దానవుల పోరును చూడాలని హరి కోరాడు. అందుకే, భగవంతుని ఆజ్ఞతో అగ్ని, వాయువులను యుద్ధంలో పంపించాడు.
చోదితౌ విష్ణువాక్యేన తతో మాయాం వ్యకర్షతాం। తాభ్యాముద్భ్రాంతవేగాభ్యాం ప్రబుద్ధాభ్యాం మహాహవే
విష్ణువు మాటతో ప్రేరేపించబడి, అగ్ని, వాయువు ఇద్దరూ గొప్ప ఉత్సాహంతో, ఆ మాయను యుద్ధంలో తొలగించారు.
దగ్ధా సా పార్వతీ మాయా భస్మీభూతా ననాశ హ। సోనిలోనలసంయుక్తస్సోనలశ్చానిలాకులః
ఆ పరవతీ మాయ అగ్నిలో కాలిపోయి, బూడిదై, అంతమైంది. అగ్ని వాయువుతో కలసి, వాయువు అగ్నితో నిండిపోయింది.
దైత్యసేనాం దదహతుర్యుగాంతేష్వివ మూర్చ్ఛితౌ। వాయుః ప్రజవితస్తత్ర పశ్చాదగ్నిశ్చ మారుతాత్
యుగాంతంలోలా, వారు మూర్చితులై దైత్య సైన్యాన్ని కాల్చేశారు. అక్కడ వాయువు ముందుగా పోయి, తరువాత అగ్ని వాయువును అనుసరించింది.
చేరతుర్దానవానీకే క్రీడంతావనలానిలౌ। భస్మీభూతేషు భూతేషు ప్రపతత్సూత్పతత్సు చ
అగ్ని, వాయువు దైత్య సైన్యంలో సంచరిస్తూ, ఆడుకుంటూ, పడిపోతున్నవారినీ, పైకి లేస్తున్నవారినీ బూడిదగా మార్చారు.
దానవానాం విమానేషు నిపతత్సు సమంతతః। వాతస్కంధాపవిద్ధేషు కృతకర్మణి పావకే
దైత్యుల విమానాలు గాలి బలంతో చెల్లాచెదురుగా పడిపోతుండగా, అగ్ని తన పని ముగించింది.
మాయావధే ప్రవృత్తే తు స్తూయమానే గదాధరే। నిష్ప్రయత్నేషు దైత్యేషు త్రైలోక్యే ముక్తబంధనే
మాయ నాశనం జరుగుతుండగా, గదాధారి స్తుతించబడుతూ, దైత్యులు శక్తి లేని వారై, మూడు లోకాలు బంధనాల నుంచి విముక్తమయ్యాయి.
ప్రహృష్టేషు చ దేవేషు సాధుసాధ్వితి జల్పిషు। జయే దశశతాక్షస్య దైత్యానాం చ పరాజయే
దేవతలు ఆనందంతో 'బాగుంది, బాగుంది' అని పలుకుతూ, వేయి కళ్లవాడి విజయాన్ని, దైత్యుల పరాజయాన్ని సంతోషంగా చూశారు.
దిక్షు సర్వాసు శుద్ధాసు ప్రవృత్తే ధర్మవిస్తరే। అపావృతే చంద్రపథే స్వస్థానస్థే దివాకరే
అన్ని దిశలు పవిత్రంగా ఉన్నప్పుడు, ధర్మం విస్తరించేటప్పుడు, చంద్రుని మార్గం తెరచి ఉండగా, సూర్యుడు తన స్థానంలో నిలిచినప్పుడు,
ప్రవృత్తిస్థేషు భూతేషు నృషు చారిత్రవత్సు చ। అభిన్నబంధనే మృత్యౌ హూయమానే హుతాశనే
ప్రాణులు తమ పనుల్లో నిమగ్నంగా ఉండగా, మనుషులు మంచి స్వభావంతో ఉండగా, మరణం బంధాలను విడదీయని సమయంలో, అగ్ని వద్ద హోమాలు జరుగుతున్నప్పుడు,
యజ్ఞశోభిషు దేవేషు స్వర్గమార్గం దిశత్సు చ। లోకపాలేషు సర్వేషు దిక్షు సంధానవర్తిషు
యజ్ఞాల్లో దేవతలు ప్రకాశిస్తూ, స్వర్గానికి మార్గాలు స్పష్టంగా కనిపిస్తూ, లోకపాలకులు అందరూ తమ స్థానాల్లో ఉండగా, దిశలు సమంగా నిలిచినప్పుడు,
భావే తపసి సిద్ధానామభావే పాపకర్మణామ్। దేవపక్షే ప్రముదితే దైత్యపక్షే విషీదతి
సిద్ధులు తపస్సులో నిమగ్నంగా ఉండగా, పాపకార్యాలు లేనప్పుడు, దేవతల వైపు ఆనందంగా ఉండగా, దానవుల వైపు విషాదంగా ఉన్నప్పుడు,
త్రిపాదవిగ్రహే ధర్మేఽధర్మే పాదపరిగ్రహే। అపావృత్తే మహాద్వారే వర్తమానే చ సత్పథే
ధర్మం మూడు పాదాలతో నిలబడి ఉండగా, అధర్మం ఒక్క పాదాన్ని కలిగి ఉండగా, మహా ద్వారం తెరచి ఉండగా, సత్పథంలో నడుస్తున్నప్పుడు,
లోకేషు ధర్మవృత్తేషు ప్రవృత్తేష్వాశ్రమేషు చ। ప్రజారక్షణయుక్తేషు రాజమానేషు రాజసు
ప్రపంచాల్లో ధర్మం ప్రబలంగా ఉండగా, ఆశ్రమాలన్నీ సక్రమంగా నడుస్తూ, రాజులు ప్రజల రక్షణకు కట్టుబడి పాలిస్తూ ఉండగా,
ప్రశాంతేషు చ లోకేషు శాంతే తమసి దానవే। అగ్నిమారుతయోస్తస్మిన్వృత్తే సంగ్రామకర్మణి
ప్రపంచాలు ప్రశాంతంగా ఉండగా, దానవుల్లో అంధకారం నశించి, అగ్ని, వాయువు యుద్ధ కార్యాల్లో నిమగ్నంగా ఉన్నప్పుడు,
తన్మయా విమలా లోకాస్తాభ్యాం జయకృతక్రియాః। తీవ్రం దైత్యభయం శ్రుత్వా మారుతాగ్నికృతం మహత్
అప్పుడు ఆ ఇద్దరి వల్ల లోకాలు నిర్మలంగా మారాయి, వారి కార్యాలు విజయాన్ని తెచ్చాయి; అగ్ని, వాయువు చేసిన గొప్ప భయాన్ని విని, దానవులు తీవ్రమైన భయంతో వణికిపోయారు.
కాలనేమీతి విఖ్యాతో దానవః ప్రత్యదృశ్యత। భాస్కరాకారముకుటః శింజితాభరణాంగదః
ఆ సమయంలో కాలనేమి అనే ప్రసిద్ధ దానవుడు ప్రత్యక్షమయ్యాడు; అతని మస్తకంపై సూర్యుని వంటి కిరీటం మెరిసింది, ఆభరణాలు, కంకణాలు ఘనంగా మోగుతున్నాయి.
మందరాద్రిప్రతీకాశో మహారజతసంవృతః। శతప్రహరణోదగ్రః శతబాహుః శతాననః
అతడు మందరపర్వతాన్ని పోలి, వెండి వలయం ధరించి, నూరు ఆయుధాలతో, నూరు చేతులతో, నూరు ముఖాలతో వెలిగిపోయాడు.