స్మృతమాత్రస్తు గరుడస్తదాగత్యాగ్రతః స్థితః । ఆరుహ్య వేగాత్పత్రం తమిత్యువాచ ప్రియాం ప్రభుః
కృష్ణుడు స్మరించగానే గరుడుడు వెంటనే వచ్చి ఎదురుగా నిలిచాడు. కృష్ణుడు వేగంగా గరుడుని మీద ఎక్కి, తన ప్రియమైన సత్యభామతో ఇలా అన్నాడు.
సత్యే త్వం మాకృథాః క్రోధం త్వత్కృతే దేవతైః సహ । విరుధ్య దేవరాజానం రోపయిష్యే తవాంగణే
'సత్య! నీవు కోపపడవద్దు. నీ కోసమే దేవతలతో పాటు దేవేంద్రునికి కూడా విరోధంగా నిలబడి, నీ ఇంటి ఆవరణలో కల్పవృక్షాన్ని నాటిస్తాను.'
కల్పద్రుమం మహాభాగేఽపరాధం మే క్షమాం కురు । ఇతి కృత్వా ప్రతిజ్ఞాం తు కృష్ణః స సత్యభామయా
'ధన్యురాలివి! కల్పవృక్షం విషయంలో నా తప్పును క్షమించు.' అని ప్రతిజ్ఞ చేసి, కృష్ణుడు సత్యభామతో కలిసి —
దేవలోకమగాత్తూర్ణం యత్ర దేవః స వృత్రహా । యాచితః కల్పవృక్షార్థముత్తరం దత్తవాన్ప్రభుమ్
దేవతల లోకానికి వేగంగా వెళ్లాడు. అక్కడ ఇంద్రుడు ఉన్నాడు. కల్పవృక్షం కోసం అడిగినప్పుడు, ప్రభువు సమాధానం పొందాడు.
నాయం దేవద్రుమో భూమ్యాం ప్రాప్తుం యోగ్యస్త్వయా ప్రభో । తదా క్రుద్ధో మహాబాహుర్వృక్షముత్పాట్య మూలతః
ఈ దివ్యవృక్షం భూమిపై నీకు లభించదగినది కాదు ప్రభూ. అప్పుడు కోపంతో ఉన్న మహాబాహువు ఆ వృక్షాన్ని వేరుతో సహా పీకి వేసాడు.
వాహమారోపయామాస వేగేన బలవత్తరః । తదా వజ్రధరో వేగాద్వజ్రముద్యమ్య వీర్యవాన్
ఆయన బలంగా, వేగంగా ఆ వృక్షాన్ని తన వాహనంపై పెట్టాడు. వెంటనే వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన వీరుడు వేగంగా తన ఆయుధాన్ని ఎత్తాడు.
గరుడం తాడయామాస కల్పవృక్షం త్యజేరితి । తదా పత్రరథః పత్రం కులిశస్యాపి గౌరవాత్
ఆయన 'కల్పవృక్షాన్ని వదిలేయి' అని చెప్పి గరుడుని కొట్టాడు. అప్పుడు పక్షిరాజు వజ్రాయుధాన్ని గౌరవించి, ఒక రెక్కను వదిలి, త్వరగా అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
ఏకం విసర్జయామాస త్వరయా ప్రజగామ చ । తేన వజ్రప్రహారేణ త్రయోభూవ పతత్రిణః
ఆ వజ్రాయుధపు దెబ్బతో అక్కడి నుంచి మూడు పక్షులు పుట్టుకొచ్చాయి: మయూరం, నకులం, ఆష అనే పక్షి.
మయూరో నకులశ్చాషః కృష్ణో ద్వారావతీమగాత్ । ఆగత్య సత్యభామాయా గృహే చైనమరోపయత్ । తదైవ నారదోఽభ్యాగాత్సత్యయా మానితో బహు
కృష్ణవర్ణుడు ద్వారావతికి వెళ్లాడు. అక్కడికి చేరి, ఆ వృక్షాన్ని సత్యభామ ఇంట్లో నాటాడు. అదే సమయంలో నారదుడు అక్కడికి వచ్చి, సత్యభామా అతనికి ఎంతో గౌరవంగా ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.
సత్యభామోవాచ- ఈదృశః కల్పవృక్షోఽయం పతిరేతాదృశః ప్రభుః । భవేభవే కథం ప్రాప్యస్తదాఖ్యాతు భవాన్మమ
సత్యభామా ఇలా అడిగింది — ఇంత అద్భుతమైన కల్పవృక్షం, ఇంత గొప్ప ప్రభువు. ప్రతి జన్మలో వీరిని ఎలా పొందాలి? దయచేసి నాకు చెప్పు.
ఇతి పృష్టస్తదా ప్రాహ నారదో మునిసత్తమః । ప్రాప్యతే సత్యభామేఽయం తులాపురుష దానతః
అప్పుడు ఆ మహర్షి నారదుడు ఇలా చెప్పాడు — సత్యభామా, ఈ కల్పవృక్షాన్ని తులాపురుష దానం ద్వారా పొందవచ్చు.
సత్యభామా తదా కృష్ణం కల్పవృక్షసమన్వితమ్ । నారదాయైవ సా ప్రాదాత్తోలయిత్వా విధానతః । సర్వోపస్కరమాకృష్య నారదస్త్రిదివం యయౌ
తర్వాత సత్యభామా, కృష్ణుడు, కల్పవృక్షంతో సహా, నారదునికి తులాదాన విధానాన్ని పాటించి సమర్పించింది. అవసరమైన వస్తువులన్నీ తీసుకుని నారదుడు స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
సూత ఉవాచ- శ్రియఃపతిమథామంత్ర్య గతే దేవర్షిసత్తమే । హర్షోత్ఫుల్లాననా సత్యా వాసుదేవమథాబ్రవీత్
సూతుడు చెప్పాడు — శ్రీపతిని వీడుకుని, ఆ మహర్షి వెళ్లాక, సత్యభామా ఆనందంతో ముఖం వెలిగిస్తూ వాసుదేవునితో ఇలా చెప్పింది.
సత్యభామోవాచ- ధన్యాస్మి కృతకృత్యాస్మి సఫలం జీవితం చ మే । మజ్జన్మని నిదానే చ ధన్యౌ తౌ పితరౌ మమ
సత్యభామా ఇలా చెప్పింది — నేను ధన్యురాలిని, నా జీవితం సార్థకమైంది. నా జన్మకు, నాకు తల్లిదండ్రులు కూడా నిజంగా భాగ్యశాలులు.
యౌ మాం త్రైలోకసుభగాం జనయామాసతుర్ధ్రువమ్ । షోడశస్త్రీసహస్రాణాం వల్లభాహం యతస్తవ
ఎందుకంటే, వారు నన్ను మూడు లోకాలలో అందమైనదిగా ప్రసవించారు. నీ పదహారు వేల భార్యలలో నేను నీకు ప్రియమైనవాడిని.
యస్మాన్మయాదిపురుషః కల్పవృక్షసమన్వితః । యథోక్తవిధినా సమ్యఙ్నారదాయ సమర్పితః
ప్రథమపురుషుడా, నేను నీతో కలిపి కల్పవృక్షాన్ని నారదునికి యథావిధిగా సమర్పించాను.
యద్వార్తామపి జానంతి భూమిసంస్థాన జంతవః । సోఽయం కల్పద్రుమో గేహే మమ తిష్ఠతి సాంప్రతమ్
ఈ కథను భూమిపై ఉన్న ప్రాణులు వినినా, వారికి తెలిసిపోతుంది — ఈ కల్పవృక్షం ఇప్పుడు నా ఇంట్లో ఉంది.
త్రైలోక్యాధిపతేశ్చాహం శ్రీపతేరతివల్లభా । అతోఽహం ప్రష్టుమిచ్ఛామి కించిత్త్వాం మధుసూదన
మూడు లోకాల అధిపతి, శ్రీపతికి నేను అత్యంత ప్రియమైనవాడిని. అందుకే, మధుసూదన, నేను నిన్ను ఇంకొంత అడగాలనుకుంటున్నాను.
యది త్వం మత్ప్రియకరః కథయస్వాత్ర విస్తరాత్ । శ్రుత్వా తచ్చ పునశ్చాహం కరోమి హితమాత్మనః
నాకు సంతోషం కలిగించాలనుకుంటే, ఈ విషయాన్ని పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు. వినాక, నేను మళ్లీ నా మేలుకోసం చేయగలను.
యథాకల్పం త్వయా దేవ వియుక్తా స్యాం న కర్హిచిత్ । సూత ఉవాచ- ఇతి ప్రియావచః శ్రుత్వా స్మేరాస్యోఽయం గదాగ్రజః
దేవా, నీ ఇష్టప్రకారం నేను ఎప్పుడూ నీ నుండి వేరుకాలేను. సూతుడు చెప్పాడు — ఈ ప్రేమభరితమైన మాటలు విని, గదా అన్నయ్య చిరునవ్వుతో చూశాడు.
సత్యా కరే కరం కృత్వాగమత్కల్పతరోస్తలమ్ । నిషిద్ధ్యానుచరం లోకం సవిలాసం ప్రియాన్వితః
సత్యభామా చేయి పట్టుకుని, కల్పవృక్షం వద్దకు వెళ్లాడు. అనుచరులను, జనాన్ని పంపించి, తన ప్రియతో ఆనందంగా అక్కడ ఉన్నాడు.
ప్రహస్య సత్యామామంత్ర్య ప్రోవాచ జగతాంపతిః । తత్ప్రీతి పరితోషార్థం లసత్పులకితాంగజః
నవ్వుతూ, సత్యభామాను పలకరించి, లోకాల అధిపతి ఆమె ఆనందం కోసం, సంతోషంతో, ఉల్లాసంగా తన శరీరం ప్రకాశిస్తూ మాట్లాడాడు.
కృష్ణ ఉవాచ-। న మే త్వత్తః ప్రియతమా కాచిదన్యా నితంబినీ । షోడశస్త్రీసహస్రాణాం ప్రియే ప్రాణసమా హ్యసి
కృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు — నితంబవతీ! నీవు నాకు మించిన ప్రియమైనవారు మరెవరూ లేరు. పదహారు వేల మంది స్త్రీలలో నీవే నాకు ప్రాణంతో సమానంగా ప్రియమైనవాడివి.
త్వదర్థం దేవరాజేన విరోధో దైవతైః సహ । త్వయా యత్ప్రార్థితం కాంతే శృణు యచ్చ మహద్భవేత్
నీ కోసం నేను దేవేంద్రుడితో, ఇతర దేవతలతో కూడా విరోధించాను. ప్రియమైనవాడా! నీవు కోరినది ఏదైనా, అది ఎంత గొప్పదైనా, విను — అది ఎలా జరుగుతుందో చెబుతాను.
అదేయమథవాకార్యమకథ్యమపి యత్పునః । త్వత్కృతం తు కథం ప్రశ్నం కథయామి న తు ప్రియే । పృచ్ఛస్వ సర్వం కథయే యత్తే మనసి వర్తతే
అందించలేనిది అయినా, చేయాల్సిన పని అయినా, చెప్పరాని విషయం అయినా — నీవు అడిగితే, ప్రియమైనవాడా, నేను చెప్పకుండా ఉండను. నీ మనసులో ఉన్నదేదైనా అడుగు, నేను అన్నీ చెబుతాను.
సత్యోవాచ- దానం వ్రతం తపో వాపి కిం తు పూర్వం మయాకృతమ్ । యేనాహం మర్త్యజా మర్త్యే భవానీవాఽభవం కిల
సత్యభామ ఇలా అడిగింది — భర్తా! నేను గతంలో ఏదైనా దానం, వ్రతం, తపస్సు చేశానా? దేనివల్ల మానవుల్లో జన్మించి కూడా ఈ లోకంలో నీ భార్యనయ్యాను?
తవాంగార్ద్ధహరా నిత్యం గరుడోపరిగామినీ । ఇంద్రాదిదేవతావాసమగమం చ త్వయా సహ
నీ అవయవార్థాన్ని ఎప్పుడూ పంచుకుంటూ, గరుడుని మీద ప్రయాణిస్తూ, ఇంద్రుడు మొదలైన దేవతల నివాసానికి నీతో కలిసి ప్రవేశించాను.
అతస్త్వాం ప్రష్టుమిచ్ఛామి కిం కృతం తు మయా శుభమ్ । జన్మాంతరే చ కిం శీలా కా చాహం కస్య కన్యకా
అందుకే, నేను నిన్నడగాలనుకుంటున్నాను — నేను ఏ మంచి పని చేశాను? గత జన్మలో నా స్వభావం ఏమిటి? నేను ఎవరు? ఎవరి కుమార్తె?
శ్రీకృష్ణ ఉవాచ- శృణుష్వైకమనాః కాంతే యత్త్వం వై పూర్వజన్మని । పుణ్యం వ్రతం కృతవతీ తత్సర్వం కథయామి తే
శ్రీకృష్ణుడు ఇలా అన్నాడు — ప్రియమైనవాడా! నీవు గత జన్మలో చేసిన పుణ్య వ్రతం ఏమిటో, మనసు పెట్టి విను. నేను నీకు అన్నీ వివరంగా చెబుతాను.
ఆసీత్కృతయుగస్యాంతే మాయాపుర్యాం ద్విజోత్తమః । ఆత్రేయో దేవశర్మేతి వేదవేదాంగపారగః
కృతయుగం చివరలో మాయాపురంలో ఆత్రేయ వంశానికి చెందిన దేవశర్మ అనే గొప్ప బ్రాహ్మణుడు ఉండేవాడు. అతడు వేదాలు, వాటి శాఖలను పూర్తిగా నేర్చుకున్నవాడు.