చండవిద్యుద్గణోపేతా ఘోరనిర్హ్రాదకారిణః। అన్యోన్యవేగాభిహతాః ప్రవవుః సప్తమారుతాః॥౧.౪౦.
దారుణమైన మెరుపులతో, భయంకరమైన శబ్దాలు చేస్తూ, ఒకదానికొకటి ఢీకొంటూ, ఏడు వాయువులు గట్టిగా వీశాయి.
దీప్తతోయాః సనిర్ఘాతైః సహ వజ్రానలానిలైః। రవైస్సుఘోరైరుత్పాతైర్దహ్యమానమివామ్బరమ్॥౧.౪౦.
నీరు, మేఘగర్జనలు, మెరుపు, అగ్ని, గాలి కలసి, భయంకరమైన శబ్దాలతో, అపశకునాలతో, ఆకాశాన్ని కాలిపోతున్నట్టు కనిపించజేశాయి.
పేతురుల్కాసహస్రాణి నిపేతుః ఖచరాణ్యపి। దైవాని చ విమానాని ప్రపతంత్యుత్పతంతి చ॥౧.౪౦.
వెయ్యో వేల ఉల్కలు పడిపడ్డాయి. ఆకాశంలో ఉన్న దివ్యజనులు కూడా కిందికి వచ్చారు. దేవతల విమానాలు ఎగిరిపడుతూ, తిరిగి పైకి ఎగురుతూ కనిపించాయి.
చతుర్యుగాంతసమయే లోకానాం యద్భయం భవేత్। అరూపవతి రూపాణి తస్మిన్నుత్పాతలక్షణే॥౧.౪౦.
నాలుగు యుగాల అంతంలో కలిగే భయంకరమైన అపశకునాలు, రూపం లేని రూపాలు, ఆ సమయంలో కనిపించాయి.
తస్మాద్దుష్ప్రథితం సర్వం న ప్రాజ్ఞాయత కించన। తిమిరౌఘపరిక్షిప్తా న రేజుశ్చ దిశో దశ॥౧.౪౦.
అందువల్ల, ఏదీ స్పష్టంగా కనిపించలేదు. చుట్టూ చీకటి కమ్మేసి, పది దిశలు వెలిగిపోలేకపోయాయి.
వివేశ రూపిణీ కాలీ కాలమేఘావగుంఠితా। ద్యౌర్నభాత్యభిభూతార్కా ఘోరేణ తమసా వృతా॥౧.౪౦.
అప్పుడు కాలమేఘాలతో కప్పబడిన రూపంలో కాళి ప్రవేశించింది. ఆకాశం, సూర్యుడు కనిపించకుండా, ఘోరమైన చీకటితో కప్పబడింది.
తాం ఘనౌఘాం సతిమిరాం దోర్భ్యామాఛిద్య స ప్రభుః। వపుః స్వం దర్శయామాస దివ్యం కృష్ణవపుర్హరిః॥౧.౪౦.
ఆ ప్రభువు తన రెండు చేతులతో ఆ ముదురు మేఘాలను చీల్చి, తన దివ్యమైన, మేఘంలా నల్లని హరిదేవుని రూపాన్ని చూపించాడు.
బలాహకాంజననిభం బలాహకతనూరుహమ్। తేజసా వపుషా చైవ కృష్ణం కృష్ణమివాచలమ్॥౧.౪౦.
ఆయన శరీరం, జుట్టు ఉరుము మేఘంలా నలుపుగా, తేజస్సులో, రూపంలో నల్లని కొండలా అచంచలంగా మెరిసింది.
దీప్తపీతాంబరధరం తప్తకాంచనభూషణమ్। ధూమ్రాంధకారవపుషం యుగాంతాగ్నిమివోత్థితమ్॥౧.౪౦.
ఆయన మెరిసే పసుపు వస్త్రము ధరించి, కరిగిన బంగారు ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, పొగచీకటి వంటి రూపంతో, యుగాంతాగ్ని లా ఉద్భవించాడు.
వృత్తద్విగుణపీనాం సంకిరీటాచ్ఛన్నమూర్ధజమ్। బభౌ చామీకరప్రఖ్యైరాయుధైరుపశోభితమ్॥౧.౪౦.
వృత్తంగా, బలంగా ఉన్న చేతులు, మకుటంతో కప్పబడిన తల, బంగారు వంటి ఆయుధాలతో మెరిసిపోతూ కనిపించాడు.
చంద్రార్కకిరణోద్యోతం గిరికూటమివోచ్ఛ్రితమ్। నందకానందితకరం కౌస్తుభోద్భాసితోరసమ్॥౧.౪౦.
చంద్రుడు, సూర్యుని కిరణాల వలె ప్రకాశిస్తూ, కొండ శిఖరంలా ఎత్తుగా, నందుడిని ఆనందింపజేసే చేతులతో, కౌస్తుభ మణి మెరిసే ఛాతితో ఉన్నాడు.
శక్తిచిత్రఫలోదగ్రం శంఖచక్రగదాధరమ్। విష్ణుశైలం క్షమాశీలం శ్రీవత్సం శార్ఙ్గపాణినమ్॥౧.౪౦.
విశిష్టమైన కవచంతో, శంఖం, చక్రం, గదను ధరించి, విష్ణువుగా, కొండలా స్థిరంగా, శ్రీవత్సం, శారంగధనుస్సుతో ఉన్నాడు.
త్రిదశోదారఫలదం స్వర్గస్త్రీచారువల్లభమ్। సర్వలోకమనఃకాంతం సర్వసత్వమనోహరమ్॥౧.౪౦.
దేవతలకు వరాలు ఇచ్చేవాడు, స్వర్గస్త్రీలకు ప్రియమైనవాడు, అన్ని లోకాల మనసులను ఆకట్టుకునేవాడు, సమస్త జీవులను మోహింపజేసేవాడు.
మాయావిశాలవిటపం తోయదౌఘసమప్రభమ్। విద్యాహంకారమానాఢ్య మహాభూతప్రరోహణమ్॥౧.౪౦.
మాయతో విస్తరించిన వృక్షంలా, మేఘాల సమూహంలా ప్రకాశిస్తూ, జ్ఞానం, గర్వం, మహిమలతో నిండినవాడు, మహాభూతాలకు మూలమైనవాడు.
విశేషపత్రైర్నిచితం గ్రహనక్షత్రపుష్పితమ్। దైత్యలోకమహాస్కంధం మర్త్యలోకప్రకాశితమ్॥౧.౪౦.
ప్రత్యేకమైన ఆకులతో అలంకరించబడి, గ్రహాలు నక్షత్రాలతో వికసించి, దైత్య లోకానికి గొప్ప కాండంలా, మానవ లోకానికి స్పష్టంగా కనిపిస్తున్నది.
సాగరాకారనిర్హ్రాదం రసాతలగలాశ్రయమ్। నాగేంద్రపాశైర్వితతం పక్షిజంతుసమన్వితమ్॥౧.౪౦.
సముద్రంలా గర్జిస్తూ, అడుగున రసాతలంలో ఆధారం పెట్టుకుని, నాగేంద్రుని బంధాలతో విస్తరించి, పక్షుల సమూహాలతో నిండిపోయింది.
శీలానాహార్యగంధాఢ్యం సర్వలోకమహాద్రుమమ్। అవ్యక్తానందసలిలం వ్యక్తాహంకారఫేనిలమ్॥౧.౪౦.
ధృడత యొక్క సువాసనతో పరిమళించి, అన్ని లోకాల మహావృక్షంగా, దాని నీరు తెలియని ఆనందంగా, దాని నురుగు స్పష్టమైన అహంకారంగా ఉంది.
మహాభూతకరౌఘౌఘం గ్రహనక్షత్రబుద్బుదమ్। విమానవాహనైర్వ్యాప్తం తోయదాడమ్బరాకులమ్॥౧.౪౦.
పెద్ద భూతాల ప్రవాహాలతో, గ్రహాలు నక్షత్రాలు బుడబుడలుగా, విమాన వాహనాలతో నిండిపోయి, మేఘాల గోలతో కిక్కిరిసిపోయింది.
జంతుమత్స్యగణాకీర్ణం శైలశంఖకులైర్యుతమ్। త్రైగుణ్యవిషయావర్తం సర్వలోకతిమింగిలమ్॥౧.౪౦.
జంతువులు, చేపల సమూహాలతో కిటకిటలాడుతూ, పర్వతాలు, శంఖాల గుంపులతో కలసి, మూడు గుణాల వలయంగా, అన్ని లోకాల్ని మింగే మత్స్యంలా ఉంది.
వీరవృక్షలతాగుల్మం భుజగోత్సృష్టశైవలమ్। ద్వాదశార్కమహాద్వీపం రుద్రైకాదశపత్తనమ్॥౧.౪౦.
వీర వృక్షాలు, లతలు, పొదలతో, పాములు వదిలిన తురుపులతో, పన్నెండు సూర్యుల మహాద్వీపంగా, రుద్రుని పదకొండు పట్టణాలతో ఉంది.
వస్వష్టపర్వతోపేతం త్రైలోక్యాంభో మహోదధిమ్। సంధ్యాసంధ్యోర్మిసలిలమాపూర్ణానిలశోభితమ్॥౧.౪౦.
వసువుల ఎనిమిది పర్వతాలతో అలంకరించబడి, మూడు లోకాల నీటి మహాసముద్రంగా, సంధ్యా, ఉదయకాలపు నీటితో కలసి, గాలితో నిండిన అందంతో మెరిసిపోతోంది.
దైత్యయక్షగణగ్రామం రక్షోగణఝషాకులమ్। పితామహమహావీర్యం స్వర్గస్త్రీరత్నసంకులమ్॥౧.౪౦.
దైత్య, యక్ష గణాల గ్రామంగా, రాక్షస సమూహాల చేపలతో కిక్కిరిసి, పితామహుని గొప్ప శక్తితో, స్వర్గస్త్రీ రత్నాలతో నిండిపోయింది.
శ్రీ కీర్తి కాంతిలక్ష్మీభిర్నదీభిశ్చ సమాకులమ్। కాలయోగమహావర్షప్రలయోత్పత్తివేగితమ్॥౧.౪౦.
శ్రీ, కీర్తి, కాంతి, లక్ష్మి, నదులతో నిండిపోయి, కాలయోగ మహావర్షాలతో, ప్రళయ, సృష్టి వేగంతో నడుస్తోంది.
సత్సంయోగమహాపారం నారాయణమహార్ణవమ్। దేవాతిదేవం వరదం భక్తానాం భక్తవత్సలమ్॥౧.౪౦.
సత్సంగతి యొక్క మహాపారంగా, నారాయణ మహాసముద్రంగా, దేవతలకు దేవుడై, వరాలిచ్చేవాడై, భక్తులకు ప్రియుడై ఉన్నాడు.
అనుగ్రహకరం దేవం ప్రశాంతికరణం శుభమ్। హర్యశ్వరథసంయుక్త సుపర్ణధ్వజశోభితే॥౧.౪౦.
అనుగ్రహాన్ని ప్రసాదించే దేవుడై, శాంతిని, శుభాన్ని కలిగించే వాడై, హర్యశ్వుని రథంతో, సుపర్ణ ధ్వజంతో అలంకరించబడి ఉన్నాడు.
చంద్రార్కచక్రరచిత ఉదారాక్షవృతాంతరే। అనంతరశ్మిసంయుక్తే దుర్దర్శే మేరుకూబరే॥౧.౪౦.
చంద్రుడు, సూర్యుని చక్రాలతో నిర్మించబడి, ఉదారమైన కళ్లవారితో చుట్టుముట్టబడి, అంతులేని కిరణాలతో కలసి, చూడటానికి కష్టమైనది, మేరు శిఖరంపై ఉంది.
తారకాచిత్రకుసుమే గ్రహనక్షత్రబంధురే। భయేష్వభయదే వ్యోమ్ని దేవదైత్యాపరాజితే॥౧.౪౦.
నక్షత్రాల ఆకారపు పువ్వులతో అలంకరించబడి, గ్రహాలు నక్షత్రాలతో మెరిసిపోతూ, భయాల్లో భయాన్ని తొలగించేవాడై, దేవతలు దైత్యులు కూడా జయించలేని వాడై ఆకాశంలో ఉన్నాడు.
హర్యశ్వరథసంయుక్తముక్తాశోభాసమన్వితమ్। దదృశుస్తే స్థితం దేవం దివ్యలోకమయే రథే॥౧.౪౦.
హర్యశ్వుని రథంతో కలసి, ముత్యాల కాంతితో అలంకరించబడి, ఆ దేవుడు, దివ్య లోకాలతో నిండిన రథంపై నిలబడి ఉన్నాడని వారు చూశారు.
తే కృతాంజలయః సర్వే దేవా ఇంద్రపురోగమాః। జయశబ్దం పురస్కృత్య శరణ్యం శరణం గతాః॥౧.౪౦.
అందరు దేవతలు, ఇంద్రుడు ముందుండి, చేతులు జోడించి, జయధ్వని చేస్తూ, శరణ్యుని వద్ద శరణు కోరారు.
ఏతేషాం చ గిరః శ్రుత్వా స విష్ణుర్దేవదైవతః। మనశ్చక్రే వినాశాయ దానవానాం మహామృధే॥౧.౪౦.
వారి మాటలు విని, దేవతలకు దేవుడైన విష్ణువు, మహాసంగ్రామంలో దానవులను నాశనం చేయాలని మనసులో నిర్ణయించుకున్నాడు.