మరుకోదమనకశ్చైవ సద్యస్తుష్టికరో హరేః । అతః పూజా ప్రకర్త్తవ్యా వైష్ణవైర్నరసత్తమైః
మరువా మరియు దమనక పువ్వులు హరిని వెంటనే సంతోషపరచతాయి. అందుకే ఉత్తమ వైష్ణవులు ఈ పూజను తప్పక చేయాలి.
గోసహస్రం కృతం తేన కన్యాదానం తథైవ చ । పృథ్వీదానం కృతం తేన విష్ణోర్వై పూజనే కృతే
విష్ణువుని ఇలా పూజించినవాడు వెయ్యి ఆవులు దానం చేసిన ఫలాన్నీ, కన్యాదానం చేసిన ఫలాన్నీ, భూమిని దానం చేసిన ఫలాన్నీ పొందుతాడు.
ఏకామేకాం గృహీత్వా తు మంజరీం దమనస్య తు । యః పూజయతి దేవేశం సంప్రాప్తే మధుమాధవే
వసంతకాలం వచ్చినప్పుడు దమనక మొక్క నుండి ఒక్క మంజూరి తీసుకుని దేవేశ్వరుణ్ణి పూజించినవాడు...
పుణ్యసంఖ్యాం న జానే వై తస్యాహం నగనందిని । స వై చతుర్భుజో భూత్వా ఇహ లోకే పరత్ర చ । ధర్మానర్థాంశ్చ కామాంశ్చ ప్రభుంక్తే వైష్ణవం పదమ్
పర్వతకన్యా! అలాంటి వాడికి ఎంత పుణ్యం కలుగుతుందో నాకు తెలియదు. అతడు నాలుగు చేతులతో ఈ లోకంలోను, పరలోకంలోను ధర్మం, ధనం, కామాన్ని అనుభవించి, చివరికి వైష్ణవ పదాన్ని పొందుతాడు.
ఇతి శ్రీపాద్మేమహాపురాణే పంచపంచాశత్సాహస్ర్యాం సంహితాయాముత్తరఖండే దమనకమహోత్సవో నామ చతురశీతితమోఽధ్యాయః
ఇలా శ్రీపద్మమహాపురాణంలోని ఉత్తరకాణ్డంలో, యాభై ఐదు వేల శ్లోకాల సమాహారంలో, దమనక మహోత్సవం పేరుగల ఎనభై నాలుగవ అధ్యాయం ముగిసింది.
సూతఉవాచ- అతఃపరం కార్తికమాహాత్మ్యం ప్రస్తూయతే । సూత ఉవాచ- ఏకదా ద్వారకామాగాదృషిః కృష్ణదిదృక్షయా । పుష్పాణ్యాదాయ దివ్యాని కల్పవృక్షోత్థితాని చ
సూతుడు చెప్పాడు — ఇకపై కార్తీకమాస మహత్యాన్ని వివరించబోతున్నాను. ఒకసారి ఒక ఋషి, కృష్ణుణ్ని దర్శించాలనే కోరికతో ద్వారకకు వచ్చాడు. అతడు కల్పవృక్షం నుంచి పుట్టిన దివ్యమైన పుష్పాలు తీసుకొచ్చాడు.
నారదం స్వాగతేనాసౌ కృష్ణః సత్కారమాచరత్ । ఇదమర్ఘ్యమిదం పాద్యమిత్యువాచాసనందదత్
అప్పుడు కృష్ణుడు నారదునికి సాదరంగా ఆహ్వానం పలికి, పాద్యార్ఘ్యాదులతో సత్కరించి, 'ఇదిగో నీకు పాద్యం, ఇదిగో అర్ఘ్యం' అని చెప్పి ఆసనం ఇచ్చాడు.
నారదస్తాని పుష్పాణి కృష్ణాయోపాజహార చ । కృష్ణః షోడశసాహస్రస్త్రీభ్యస్తాని వ్యభజ్యత
నారదుడు ఆ పుష్పాలను కృష్ణునికి సమర్పించాడు. కృష్ణుడు వాటిని తన పదహారు వేల భార్యలకు పంచిపెట్టాడు.
విస్మృత్య సత్యభామాం తు సర్వాభ్యస్తాన్యదాత్ప్రభుః । సత్యభామా తతః క్రుద్ధా క్రోధాగారం సమావిశత్
ప్రభువు సత్యభామను మర్చిపోయి ఆ పుష్పాలను మిగతా అందరికీ ఇచ్చాడు. దాంతో సత్యభామ కోపంతో కోపగృహంలోకి వెళ్లింది.
సమాజ్ఞాయ తతః కృష్ణస్తత్ర గత్వా సమాహితః । సత్యభామాం మానయిత్వా గరుడం మనసా స్మరన్
ఈ విషయం గ్రహించిన కృష్ణుడు, మనసు స్థిరంగా చేసుకుని అక్కడికి వెళ్లి, సత్యభామను ఆదరిస్తూ, మనసులో గరుడుని స్మరించాడు.
స్మృతమాత్రస్తు గరుడస్తదాగత్యాగ్రతః స్థితః । ఆరుహ్య వేగాత్పత్రం తమిత్యువాచ ప్రియాం ప్రభుః
కృష్ణుడు స్మరించగానే గరుడుడు వెంటనే వచ్చి ఎదురుగా నిలిచాడు. కృష్ణుడు వేగంగా గరుడుని మీద ఎక్కి, తన ప్రియమైన సత్యభామతో ఇలా అన్నాడు.
సత్యే త్వం మాకృథాః క్రోధం త్వత్కృతే దేవతైః సహ । విరుధ్య దేవరాజానం రోపయిష్యే తవాంగణే
'సత్య! నీవు కోపపడవద్దు. నీ కోసమే దేవతలతో పాటు దేవేంద్రునికి కూడా విరోధంగా నిలబడి, నీ ఇంటి ఆవరణలో కల్పవృక్షాన్ని నాటిస్తాను.'
కల్పద్రుమం మహాభాగేఽపరాధం మే క్షమాం కురు । ఇతి కృత్వా ప్రతిజ్ఞాం తు కృష్ణః స సత్యభామయా
'ధన్యురాలివి! కల్పవృక్షం విషయంలో నా తప్పును క్షమించు.' అని ప్రతిజ్ఞ చేసి, కృష్ణుడు సత్యభామతో కలిసి —
దేవలోకమగాత్తూర్ణం యత్ర దేవః స వృత్రహా । యాచితః కల్పవృక్షార్థముత్తరం దత్తవాన్ప్రభుమ్
దేవతల లోకానికి వేగంగా వెళ్లాడు. అక్కడ ఇంద్రుడు ఉన్నాడు. కల్పవృక్షం కోసం అడిగినప్పుడు, ప్రభువు సమాధానం పొందాడు.
నాయం దేవద్రుమో భూమ్యాం ప్రాప్తుం యోగ్యస్త్వయా ప్రభో । తదా క్రుద్ధో మహాబాహుర్వృక్షముత్పాట్య మూలతః
ఈ దివ్యవృక్షం భూమిపై నీకు లభించదగినది కాదు ప్రభూ. అప్పుడు కోపంతో ఉన్న మహాబాహువు ఆ వృక్షాన్ని వేరుతో సహా పీకి వేసాడు.
వాహమారోపయామాస వేగేన బలవత్తరః । తదా వజ్రధరో వేగాద్వజ్రముద్యమ్య వీర్యవాన్
ఆయన బలంగా, వేగంగా ఆ వృక్షాన్ని తన వాహనంపై పెట్టాడు. వెంటనే వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన వీరుడు వేగంగా తన ఆయుధాన్ని ఎత్తాడు.
గరుడం తాడయామాస కల్పవృక్షం త్యజేరితి । తదా పత్రరథః పత్రం కులిశస్యాపి గౌరవాత్
ఆయన 'కల్పవృక్షాన్ని వదిలేయి' అని చెప్పి గరుడుని కొట్టాడు. అప్పుడు పక్షిరాజు వజ్రాయుధాన్ని గౌరవించి, ఒక రెక్కను వదిలి, త్వరగా అక్కడి నుండి వెళ్లిపోయాడు.
ఏకం విసర్జయామాస త్వరయా ప్రజగామ చ । తేన వజ్రప్రహారేణ త్రయోభూవ పతత్రిణః
ఆ వజ్రాయుధపు దెబ్బతో అక్కడి నుంచి మూడు పక్షులు పుట్టుకొచ్చాయి: మయూరం, నకులం, ఆష అనే పక్షి.
మయూరో నకులశ్చాషః కృష్ణో ద్వారావతీమగాత్ । ఆగత్య సత్యభామాయా గృహే చైనమరోపయత్ । తదైవ నారదోఽభ్యాగాత్సత్యయా మానితో బహు
కృష్ణవర్ణుడు ద్వారావతికి వెళ్లాడు. అక్కడికి చేరి, ఆ వృక్షాన్ని సత్యభామ ఇంట్లో నాటాడు. అదే సమయంలో నారదుడు అక్కడికి వచ్చి, సత్యభామా అతనికి ఎంతో గౌరవంగా ఆతిథ్యం ఇచ్చింది.
సత్యభామోవాచ- ఈదృశః కల్పవృక్షోఽయం పతిరేతాదృశః ప్రభుః । భవేభవే కథం ప్రాప్యస్తదాఖ్యాతు భవాన్మమ
సత్యభామా ఇలా అడిగింది — ఇంత అద్భుతమైన కల్పవృక్షం, ఇంత గొప్ప ప్రభువు. ప్రతి జన్మలో వీరిని ఎలా పొందాలి? దయచేసి నాకు చెప్పు.
ఇతి పృష్టస్తదా ప్రాహ నారదో మునిసత్తమః । ప్రాప్యతే సత్యభామేఽయం తులాపురుష దానతః
అప్పుడు ఆ మహర్షి నారదుడు ఇలా చెప్పాడు — సత్యభామా, ఈ కల్పవృక్షాన్ని తులాపురుష దానం ద్వారా పొందవచ్చు.
సత్యభామా తదా కృష్ణం కల్పవృక్షసమన్వితమ్ । నారదాయైవ సా ప్రాదాత్తోలయిత్వా విధానతః । సర్వోపస్కరమాకృష్య నారదస్త్రిదివం యయౌ
తర్వాత సత్యభామా, కృష్ణుడు, కల్పవృక్షంతో సహా, నారదునికి తులాదాన విధానాన్ని పాటించి సమర్పించింది. అవసరమైన వస్తువులన్నీ తీసుకుని నారదుడు స్వర్గానికి వెళ్లాడు.
సూత ఉవాచ- శ్రియఃపతిమథామంత్ర్య గతే దేవర్షిసత్తమే । హర్షోత్ఫుల్లాననా సత్యా వాసుదేవమథాబ్రవీత్
సూతుడు చెప్పాడు — శ్రీపతిని వీడుకుని, ఆ మహర్షి వెళ్లాక, సత్యభామా ఆనందంతో ముఖం వెలిగిస్తూ వాసుదేవునితో ఇలా చెప్పింది.
సత్యభామోవాచ- ధన్యాస్మి కృతకృత్యాస్మి సఫలం జీవితం చ మే । మజ్జన్మని నిదానే చ ధన్యౌ తౌ పితరౌ మమ
సత్యభామా ఇలా చెప్పింది — నేను ధన్యురాలిని, నా జీవితం సార్థకమైంది. నా జన్మకు, నాకు తల్లిదండ్రులు కూడా నిజంగా భాగ్యశాలులు.
యౌ మాం త్రైలోకసుభగాం జనయామాసతుర్ధ్రువమ్ । షోడశస్త్రీసహస్రాణాం వల్లభాహం యతస్తవ
ఎందుకంటే, వారు నన్ను మూడు లోకాలలో అందమైనదిగా ప్రసవించారు. నీ పదహారు వేల భార్యలలో నేను నీకు ప్రియమైనవాడిని.
యస్మాన్మయాదిపురుషః కల్పవృక్షసమన్వితః । యథోక్తవిధినా సమ్యఙ్నారదాయ సమర్పితః
ప్రథమపురుషుడా, నేను నీతో కలిపి కల్పవృక్షాన్ని నారదునికి యథావిధిగా సమర్పించాను.
యద్వార్తామపి జానంతి భూమిసంస్థాన జంతవః । సోఽయం కల్పద్రుమో గేహే మమ తిష్ఠతి సాంప్రతమ్
ఈ కథను భూమిపై ఉన్న ప్రాణులు వినినా, వారికి తెలిసిపోతుంది — ఈ కల్పవృక్షం ఇప్పుడు నా ఇంట్లో ఉంది.
త్రైలోక్యాధిపతేశ్చాహం శ్రీపతేరతివల్లభా । అతోఽహం ప్రష్టుమిచ్ఛామి కించిత్త్వాం మధుసూదన
మూడు లోకాల అధిపతి, శ్రీపతికి నేను అత్యంత ప్రియమైనవాడిని. అందుకే, మధుసూదన, నేను నిన్ను ఇంకొంత అడగాలనుకుంటున్నాను.
యది త్వం మత్ప్రియకరః కథయస్వాత్ర విస్తరాత్ । శ్రుత్వా తచ్చ పునశ్చాహం కరోమి హితమాత్మనః
నాకు సంతోషం కలిగించాలనుకుంటే, ఈ విషయాన్ని పూర్తిగా వివరంగా చెప్పు. వినాక, నేను మళ్లీ నా మేలుకోసం చేయగలను.
యథాకల్పం త్వయా దేవ వియుక్తా స్యాం న కర్హిచిత్ । సూత ఉవాచ- ఇతి ప్రియావచః శ్రుత్వా స్మేరాస్యోఽయం గదాగ్రజః
దేవా, నీ ఇష్టప్రకారం నేను ఎప్పుడూ నీ నుండి వేరుకాలేను. సూతుడు చెప్పాడు — ఈ ప్రేమభరితమైన మాటలు విని, గదా అన్నయ్య చిరునవ్వుతో చూశాడు.