గమిష్యే రాక్షసం దేవ ద్రష్టుం తత్ర విభీషణమ్। సుగ్రీవేణైవముక్తే తు గచ్ఛస్వేత్యాహ రాఘవః
'ప్రభూ! అక్కడ రాక్షసుడైన విభీషణుడిని చూడటానికి నేను వెళ్తాను' అని సుగ్రీవుడు అన్నాడు. అప్పుడు రాఘవుడు, 'వెళ్ళు' అని అనుమతించాడు.
సుగ్రీవో రాఘవౌ తౌ చ పుష్పకే తు స్థితాస్త్రయః। తావత్ప్రాప్తం విమానం తు సముద్రస్యోత్తరం తటమ్
సుగ్రీవుడు, రాఘవులు ఇద్దరూ ముగ్గురూ పుష్పక విమానంలో ఎక్కారు. వెంటనే ఆ విమానం సముద్రం ఉత్తర తీరానికి చేరుకుంది.
అబ్రవీద్భరతం రామో హ్యత్ర మే రాక్షసేశ్వరః। చతుర్భిః సచివైః సార్ధం జీవితార్థే విభీషణః
రాముడు భరతునితో ఇలా అన్నాడు: "ఇక్కడ రాక్షసుల అధిపతి విభీషణుడు తన నాలుగు మంత్రులతో కలిసి ప్రాణరక్షణ కోసం నా వద్దకు వచ్చాడు."
ప్రాప్తస్తతో లక్ష్మణేన లంకారాజ్యేభిషేచితః। అత్ర చాహం సముద్రస్య పరేపారే స్థితస్త్ర్యహమ్
తర్వాత లక్ష్మణుడు లంకా రాజ్యాభిషేకం చేసిన తరువాత అతడు వచ్చాడు. నేను ఇక్కడ సముద్రం అటు పక్క మూడు రోజులు ఉన్నాను.
దర్శనం దాస్యతే మేఽసౌ జ్ఞాతికార్యం భవిష్యతి। తావన్న దర్శనం మహ్యం దత్తమేతేన శత్రుహన్
అతడు నాకు దర్శనం ఇస్తాడు; నా బంధువుగా ఉన్న కర్తవ్యం నెరవేరుతుంది. అప్పటివరకు, శత్రువులను సంహరించేవాడా, అతడు నాకు దర్శనం ఇవ్వలేదు.
తతః కోపః సుమద్భూతశ్చతుర్థేహని రాఘవ। ధనురాయమ్య వేగేన దివ్యమస్త్రం కరే ధృతమ్
రాఘవా! నాలుగో రోజున నాకు తీవ్రమైన కోపం వచ్చింది. వెంటనే విల్లు ఎక్కించి, చేతిలో దివ్యాస్త్రాన్ని పట్టుకున్నాను.
దృష్ట్వా మాం శరణాన్వేషీ భీతో లక్ష్మణమాశ్రితః। సుగ్రీవేణానునీతోఽస్మి క్షమ్యతాం రాఘవ త్వయా
నేను ఆశ్రయం కోరుతూ వచ్చినప్పుడు, భయంతో అతడు లక్ష్మణుని దగ్గరికి వెళ్లాడు. సుగ్రీవుడు నన్ను శాంతింపజేశాడు. రాఘవా! నన్ను క్షమించు.
తతో మయోత్క్షిప్తశరో మరుదేశే హ్యపాకృతః। తతస్సముద్రరాజేన భృశం వినయశాలినా
ఆ తర్వాత నేను వదిలిన బాణం వాయువునాడులో దూరంగా వెళ్లింది. తరువాత సముద్రరాజు ఎంతో వినయంతో నన్ను ఉద్దేశించి మాటలు చెప్పాడు.
ఉక్తోహం సేతుబంధేన లంకాం త్వం వ్రజ రాఘవ। లంఘయిత్వా నరవ్యాఘ్ర వారిపూర్ణం మహోదధిమ్
అతడు ఇలా అన్నాడు: 'రాఘవా! నీవు వంతెన కట్టించి లంకకు వెళ్ళు. మానవ సింహా! నీటితో నిండిన ఈ మహాసముద్రాన్ని దాటి పో.'
ఏష సేతుర్మయా బద్ధః సముద్రే వరుణాలయే। త్రిభిర్దినైః సమాప్తిం వై నీతో వానరసత్తమైః
'ఈ వంతెనను నేను వరుణుని నివాసమైన సముద్రంపై కట్టించాను. ఉత్తమ వానరులు మూడు రోజుల్లో దీన్ని పూర్తిచేశారు.'
ప్రథమే దివసే బద్ధో యోజనాని చతుర్దశ। ద్వితీయేహని షట్త్రింశత్తృతీయేర్ధశతం తథా
మొదటి రోజున పద్నాలుగు యోజనాలు వంతెన కట్టారు. రెండవ రోజున ముప్పై ఆరు యోజనాలు, మూడవ రోజున యాభై యోజనాలు నిర్మించారు.
ఇయం సా దృశ్యతే లంకా స్వర్ణప్రాకారతోరణా। అవరోధో మహానత్ర కృతో వానరసత్తమైః
ఇదిగో, బంగారు ప్రాకారాలు, గోపురాలతో లంక కనబడుతోంది. ఇక్కడ ఉత్తమ వానరులు గొప్ప ముట్టడి చేశారు.
అత్ర యుద్ధం మహద్వృత్తం చైత్రాశుక్లచతుర్దశి। అష్టచత్వారింశద్దినం యత్రాసౌ రావణో హతః
ఇక్కడ చైత్రమాస శుద్ధ చతుర్దశి నాడు మహా యుద్ధం జరిగింది. అక్కడ నలభై ఎనిమిది రోజుల్లో రావణుడు సంహరించబడ్డాడు.
అత్ర ప్రహస్తో నీలేన హతో రాక్షసపుంగవః। హనూమతా చ ధూమ్రాక్షో హ్యత్రైవ వినిపాతితః
ఇక్కడ రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన ప్రహస్తుడు నీలునిచేత హతుడయ్యాడు. ఇక్కడే హనుమంతుడు ధూమ్రాక్షుడిని సంహరించాడు.
మహోదరాతికాయౌ చ సుగ్రీవేణ మహాత్మనా। అత్రైవ మే కుంభకర్ణో లక్ష్మణేనేంద్రజిత్తథా
మహోదరుడు, అతికాయుడు మహాత్ముడైన సుగ్రీవునిచేత ఇక్కడే హతులయ్యారు. ఇక్కడే లక్ష్మణుడు కుంభకర్ణుడు, ఇంద్రజిత్తును సంహరించాడు.
మయా చాత్ర దశగ్రీవో హతో రాక్షసపుంగవః। అత్ర సంభాషితుం ప్రాప్తో బ్రహ్మా లోకపితామహః
ఇక్కడ నేనే రాక్షసులలో శ్రేష్ఠుడైన దశగ్రీవుడిని సంహరించాను. ఇక్కడే లోకపితామహుడైన బ్రహ్మా సంభాషించడానికి వచ్చాడు.
పార్వత్యా సహితో దేవః శూలపాణిర్వృషధ్వజః। మహేంద్రాద్యాః సురగణాః సగంధర్వాస్స కింనరాః
ఇక్కడ పార్వతితో కూడిన శూలపాణి, వృషధ్వజుడు వచ్చాడు. మహేంద్రుడు మొదలైన దేవతా గణాలు, గంధర్వులు, కిన్నరులు కూడా వచ్చారు.
పితా మే చ సమాయాతో మహారాజస్త్రివిష్టపాత్। వృతశ్చాప్సరసాం సంఘైర్విద్యాధరగణైస్తథా
మా తండ్రి త్రివిష్టపం నుండి వచ్చిన మహారాజు కూడా ఇక్కడకు వచ్చాడు. ఆయనతో అప్సరసల సమూహాలు, విద్యాధరుల గుంపులు కూడ వచ్చారు.
తేషాం సమక్షం సర్వేషాం జానకీ శుద్ధిమిచ్ఛతా। ఉక్తా సీతా హవ్యవాహం ప్రవిష్టా శుద్ధిమాగతా
వారందరి సమక్షంలో, పవిత్రత కోసం ఆశించిన సీతకు ఇలా అన్నారు: 'సీతా! నీవు అగ్నిలో ప్రవేశించి పవిత్రతను పొందావు.'
లంకాధిపైః సురైర్దృష్టా గృహీతా పితృశాసనాత్। అథాప్యుక్తోథ రాజ్ఞాహమయోధ్యాం గచ్ఛ పుత్రకమ్
లంకాధిపతులు, దేవతలు చూసి, తండ్రి ఆజ్ఞతో నన్ను పిలిపించుకున్నారు. తరువాత రాజు నాతో ఇలా అన్నాడు: 'పిల్లా! అయోధ్యకు వెళ్ళు.'
న మే స్వర్గో బహుమతస్త్వయా హీనస్య రాఘవ। తారితోహం త్వయా పుత్ర ప్రాప్తోఽస్మీన్ద్రసలోకతామ్
రాఘవా, నీవు లేని స్వర్గం నాకు విలువలేదు. నీవు నన్ను రక్షించావు, కుమారుడా, నీ వల్ల నేను ఇంద్రుని లోకాన్ని పొందాను.
లక్ష్మణం చాబ్రవీద్రాజా పుత్ర పుణ్యం త్వయార్జితమ్। భ్రాత్రాసమమథో దివ్యాంల్లోకాన్ప్రాప్స్యసి చోత్తమాన్
అప్పుడా రాజు లక్ష్మణునితో ఇలా అన్నాడు: 'కుమారుడా, నీవు గొప్ప పుణ్యం సంపాదించావు. నీ అన్నయ్యలాగే నీవు కూడా ఉత్తమమైన దివ్య లోకాలను పొందుతావు.'
ఆహూయ జానకీం రాజా వాక్యం చేదమువాచ హ। న చ మన్యుస్త్వయా కార్యో భర్తారం ప్రతి సువ్రతే
రాజు సీతను పిలిచి ఇలా అన్నాడు: 'ధర్మపత్నీ, నీ భర్తపై కోపం పెట్టుకోకూడదు.'
ఖ్యాతిర్భవిష్యత్యేవాగ్ర్యా భర్తుస్తే శుభలోచనే। ఏవం వదతి రామే తు పుష్పకే చ వ్యవస్థితే
శుభదృష్టి కలిగినవాడా, నీ భర్తకు గొప్ప పేరు ఖచ్చితంగా వస్తుంది. ఇలా రాముడు పుష్పక విమానంలో కూర్చొని ఉన్నాడు.
తత్ర యే రాక్షసవరాస్తే గత్వాశు విభీషణం। ప్రాప్తో రామః ససుగ్రీవశ్చారా ఇత్థం తదాఽవదన్
అప్పుడా రాక్షసులలో ఉత్తములు విభీషణుని వద్దకు వేగంగా వెళ్లి, 'రాముడు సుగ్రీవునితో కలిసి వచ్చాడు' అని చెప్పారు.
విభీషణస్తు తచ్ఛ్రుత్వా రామాగమనమంతికే। చారాంస్తాన్పూజయామాస సర్వకామధనాదిభిః
రాముడు వచ్చిన వార్త విని, విభీషణుడు ఆ గూఢచారులను కావలసిన ధనం, రత్నాలతో సత్కరించాడు.
అలంకృత్య పురీం తాం తు నిష్క్రాన్తః సచివైః సహ। దృష్ట్వా రామం విమానస్థం మేరావివ దివాకరం
పట్టణాన్ని అలంకరించి, తన మంత్రులతో కలిసి బయటకు వచ్చాడు. అప్పుడా రాముడు విమానంలో కూర్చొని, మెరువుపర్వతంపై ఉన్న సూర్యుడిలా కనిపించాడు.
అష్టాంగప్రణిపాతేన నత్వా రాఘవమబ్రవీత్। అద్య మే సఫలం జన్మ ప్రాప్తాః సర్వే మనోరథాః
అష్టాంగ ప్రణామంతో రాఘవుని ముందు వందనం చేసి, 'ఈ రోజు నా జన్మ ఫలించింది, నా కోరికలన్నీ నెరవేరాయి' అని అన్నాడు.
యద్దృష్టౌ దేవచరణౌ జగద్వంద్యావనిందితౌ। కృతః శ్లాఘ్యోస్మ్యహం దేవ శక్రాదీనాం దివౌకసాం
ప్రభూ, లోకమంతా పూజించే, నిందలేని నీ దివ్య పాదాలను చూసినందుకు నేను ఇంద్రునితో సహా దేవతలందరిలోను ప్రశంసించదగినవాడిని.
ఆత్మానమధికం మన్యే త్రిదశేశాత్పురందరాత్। రావణస్య గృహే దీప్తే సర్వరత్నోపశోభితే
రావణుని వెలుగుతో నిండిన, అన్ని రత్నాలతో అలంకరించిన ఇంట్లో నివసిస్తున్న నేను, దేవతల అధిపతి పురందరుని కన్నా గొప్పవాడినని భావిస్తున్నాను.