అభిగమ్య సువిశ్రాంతాం కన్యాం వచనమబ్రవీత్। కుతస్త్వమసి సుశ్రోణి కస్య చాసి సుశోభనే
ఆ విశ్రాంతిగా ఉన్న కన్యను దగ్గరికి వెళ్లి అడిగాడు: 'ఓ సుందర నితంబాలవాలిదీ, నువ్వెక్కడి వారు? ఎవరి కుమార్తెవు, ఓ మణిహారిణీ?'
పీడతోహమనంగేన పృచ్ఛామి త్వాం సుశోభనే। త్వయా మేఽపహృతం చిత్తం దర్శనాదేవ సుందరి
'కామంతో బాధపడుతూ నిన్ను అడుగుతున్నాను, ఓ సుందరి. నువ్వు కనిపించగానే నా మనసు నీదైపోయింది.'
ఇదం తే వదనం రమ్యం మునీనాం చిత్తహారకమ్। యద్యహం న లభే భోక్తుం మృతం మామవధారయ
'నీ అందమైన ముఖం మునుల మనసును కూడా ఆకర్షిస్తుంది. నిన్ను పొందలేకపోతే, నన్ను మృతుడిగా భావించు.'
త్వయా హృతా మమ ప్రాణా మాం జీవయ సులోచనే। దాసోస్మి తే వరారోహే భక్తం మాం భజ శోభనే
'నీ చేత నా ప్రాణాలు పోయాయి, ఓ సుందరీ. నన్ను బ్రతికించు, సులలితలోచన. నేను నీ దాసుడిని, నన్ను నీ భక్తుడిగా అంగీకరించు, ఓ మణిహారిణీ.'
తస్యైవం తు బ్రువాణస్య మదోన్మత్తస్య కామినః। భార్గవీ ప్రత్యువాచేదం వచః సవినయం నృపమ్
ఆ రాజు కామంతో మత్తుగా, గర్వంతో మాట్లాడుతుండగా, భార్గవీ వినయంగా అతనితో ఇలా చెప్పింది.
భార్గవస్య సుతాం విద్ధి శుక్రస్యాక్లిష్టకర్మణః। అరజాం నామ రాజేంద్ర జ్యేష్ఠామాశ్రమవాసినః
రాజా! నేను భార్గవుడు అయిన శుక్రుడి కుమార్తెను, అతని కార్యాలు పవిత్రమైనవి. నా పేరు అరజా. ఆశ్రమవాసులలో నేను పెద్దవాడిని.
శుక్రః పితా మే రాజేంద్ర త్వం చ శిష్యో మహాత్మనః। ధర్మతో భగినీ చాహం భవామి నృపనందన
రాజా! శుక్రుడు నా తండ్రి. నీవు కూడా ఆ మహాత్ముడి శిష్యుడవు. ధర్మపరంగా చూస్తే, నేను నీకు అక్కవాను, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా!
ఏవంవిధం వచో వక్తుం న త్వమర్హసి పార్థివ। అన్యేభ్యోపి సుదుష్టేభ్యో రక్ష్యా చాహం సదా త్వయా
ఇలాంటి మాటలు నీవు చెప్పడం తగదు, రాజా! మరి ఇతర దుష్టుల నుండి కూడా నీవు నన్ను ఎప్పుడూ రక్షించాలి.
క్రోధనో మే పితా రౌద్రో భస్మత్వం త్వాం సమానయేత్। అథవా రాజధర్మేణాసంబంధం కురుషే బలాత్
నా తండ్రి కోపంతో ఉగ్రుడు. అతడు నిన్ను బూడిదగా మార్చగలడు. లేకపోతే, రాజధర్మాన్ని ఉల్లంఘించి నీవు బలవంతంగా అనుచితమైన పని చేస్తావు.
పితరం యాచయస్వ త్వం ధర్మదృష్టేన కర్మణా। వరయస్వ నృపశ్రేష్ఠ పితరం మే మహాద్యుతిమ్
ధర్మబద్ధంగా నా తండ్రిని అడుగు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడా! మహిమాన్వితుడైన నా తండ్రిని వరించు.
అన్యథా విపులం దుఃఖం తవ ఘోరం భవేద్ధ్రువమ్। క్రుద్ధో హి మే పితా సర్వం త్రైలోక్యమభినిర్దహేత్
అలా చేయకపోతే, నీవు ఘోరమైన బాధను తప్పక అనుభవించవు. ఎందుకంటే, నా తండ్రి కోపించితే మూడు లోకాలను కూడా కాల్చగలడు.
తతోఽశుభం మహాఘోరం శ్రుత్వా దండః సుదారుణమ్। ప్రత్యువాచ మదోన్మత్తః శిరసాభినతః పునః
ఆ భయంకరమైన శిక్షను విని, కామంతో మత్తుగా ఉన్న రాజు తల వంచి మళ్లీ సమాధానం చెప్పాడు.
ప్రసాదం కురు సుశ్రోణి కామోన్మత్తస్య కామిని। త్వయా రుద్ధా మమ ప్రాణా విశీర్యంతి శుభాననే
సుందర నడుమ కలిగినవాడా! నాకు దయచూపు. నేను కామంతో మత్తుగా ఉన్నాను. నీ వల్ల నా ప్రాణాలు ఆగిపోయి, విడివిడిగా పోతున్నాయి, మంగళముఖి!
త్వాం ప్రాప్య వైరం మేఽత్రాస్తు వధో వాపి మహత్తరః। భక్తం భజస్వ మాం భీరు త్వయి భక్తిర్హి మే పరా
నిన్ను పొందిన తర్వాత నాకు శత్రుత్వమైనా, మరణమైనా వచ్చినా పరవాలేదు. భయపడే వాడా! నన్ను నీ భక్తుడిగా అంగీకరించు. ఎందుకంటే నీ మీద నాకు పరమమైన భక్తి ఉంది.
ఏవముక్త్వా తు తాం కన్యాం బలాత్సంగృహ్య బాహునా। అన్యేన రాజ్ఞా హస్తేన వివస్త్రా సా తథా కృతా
అలా చెప్పి ఆ యువతిని బలవంతంగా చేతితో పట్టుకుని, మరో చేతితో ఆమె వస్త్రాలు తీసేశాడు.
అంగమంగే సమాశ్లేష్య ముఖే చైవ ముఖం కృతమ్। విస్ఫురంతీం యథాకామం మైథునాయోపచక్రమే
తన శరీరాన్ని ఆమె శరీరానికి అతికించి, నోటిని ఆమె నోటికి పెట్టి, ఆమె ఎంత ప్రయత్నించినా, తన ఇష్టానికి అనుగుణంగా సంయోగానికి ప్రయత్నించాడు.
తమనర్థం మహాఘోరం దండః కృత్వా సుదారుణమ్। నగరం స్వం జగామాశు మదోన్మత్త ఇవ ద్విపః
ఆ ఘోరమైన దుర్మార్గాన్ని చేసిన తర్వాత, ఆ రాజు మత్తులో ఉన్న ఏనుగు వలె త్వరగా తన నగరానికి వెళ్లిపోయాడు.
భార్గవీ రుదతీ దీనా ఆశ్రమస్యావిదూరతః। ప్రత్యపాలయదుద్విగ్నా పితరం దేవసమ్మితమ్
భార్గవీ ఏడుస్తూ, దుఃఖంతో, ఆశ్రమానికి దగ్గరగా, దేవతలకు సమానమైన తన తండ్రిని ఆత్రంగా ఎదురుచూసింది.
స ముహూర్తాదుపస్పృశ్య దేవర్షిరమితద్యుతిః। స్వమాశ్రమం శిష్యవృతం క్షుధార్తః సన్యవర్తత
కొంతసేపటికి, అపారమైన తేజస్సు కలిగిన దేవర్షి స్నానం చేసి, తన శిష్యులతో కూడి, ఆకలితో తన ఆశ్రమానికి వచ్చాడు.
సోపశ్యదరజాం దీనాం రజసా సమభిప్లుతామ్। చంద్రస్య ఘనసంయుక్తాం జ్యోత్స్నామివ పరాజితామ్
అతను అరజాను దుఃఖంతో, ధూళిలో మునిగిపోయినవాడిగా చూశాడు. మేఘాలతో కప్పబడిన చంద్రకాంతి లాగా ఆమె కనిపించింది.
తస్య రోషః సమభవత్క్షుధార్తస్య మహాత్మనః। నిర్దహన్నివ లోకాంస్త్రీంస్తాన్శిష్యాన్సమువాచ హ
ఆ మహాత్ముడికి ఆకలితో కూడిన కోపం ఉప్పొంగింది. అది లోకాలను కాల్చే విధంగా ఉండగా, తన శిష్యులతో ఇలా అన్నాడు.
పశ్యధ్వం విపరీతస్య దండస్యాదీర్ఘదర్శినః। విపత్తిం ఘోరసంకాశాం దీప్తామగ్నిశిఖామివ
దూరదృష్టి లేని వాడి దండన వల్ల వచ్చే ఈ ఘోరమైన అపాయాన్ని చూడండి. ఇది మండుతున్న అగ్నిశిఖను పోలి ఉంది.
యన్నాశం దుర్గతిం ప్రాప్తస్సానుగశ్చ న సంశయః। యస్తు దీప్తహుతాశస్య అర్చిః సంస్పృష్టవానిహ
ఏవరో నాశనం చేసి, దురదృష్టంలో పడిపోయినవాడు, అతని అనుచరులతో కలసి, ఇక్కడ మండుతున్న అగ్నిజ్వాలను తాకినవాడు — దీనిలో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
యస్మాత్స కృతవాన్పాపమీదృశం ఘోరసంమితమ్। తస్మాత్ప్రాప్స్యతి దుర్మేధాః పాంసువర్షమనుత్తమమ్
అతడు ఇంత భయంకరమైన, ఘోరమైన పాపాన్ని చేసినందువల్ల, ఆ దుష్టుడు అపూర్వమైన మట్టిపొడి వర్షాన్ని అనుభవించాల్సి వస్తుంది.
కురాజా దేశసంయుక్తః సభృత్యబలవాహనః। పాపకర్మసమాచారో వధం ప్రాప్స్యతి దుర్మతిః
ఏ రాజు తన రాజ్యంతో, సేవకులతో, సైన్యంతో, వాహనాలతో ఉండి, పాపకార్యాలలో నిమగ్నమవుతాడో, ఆ దుర్మార్గుడు మరణాన్ని పొందతాడు.
సమంతాద్యోజనశతం విషయం చాస్య దుర్మతేః। ధునోతు పాంసువర్షేణ మహతా పాకశాసనః1.37.
ఆ దుర్మతి రాజుని భూమిని, చుట్టూ వంద యోజనల వరకు, ధర్మరాజు గొప్ప మట్టిపొడి వర్షంతో కదిలించాలి.
సర్వసత్వాని యానీహ జంగమస్థావరాణి వై। సర్వేషాం పాంసువర్షేణ క్షయః క్షిప్రం భవిష్యతి
ఇక్కడ ఉన్న అన్ని జీవులు — కదిలే, కదలని — అందరూ ఆ మట్టిపొడి వర్షం వల్ల త్వరగా నశించిపోతారు.
దండస్య విషయో యావత్తావత్సవనమాశ్రమమ్। పాంసువర్షమివాకస్మాత్సప్తరాత్రం భవిష్యతి
శిక్షా పరిధి ఎంతవరకైనా, యజ్ఞశాల, ఆశ్రమం వరకు, ఏడురోజులు అకస్మాత్తుగా మట్టిపొడి వర్షం కురుస్తుంది.
ఇత్యుక్త్వా క్రోధసంతప్తస్తమాశ్రమనివాసినమ్। జనం జనపదస్యాంతే స్థీయతామిత్యువాచ హ
ఇలా చెప్పి, కోపంతో మండిపోతూ, ఆశ్రమంలో నివసించే వారికి, 'మీరు గ్రామాంతంలో ఉండండి' అని ఆజ్ఞాపించాడు.
ఉక్తమాత్రే ఉశనసా ఆశ్రమావసథో జనః। క్షిప్రం తు విషయాత్తస్మాత్స్థానం చక్రే చ బాహ్యతః
ఉశనుడు మాట చెప్పగానే, ఆశ్రమంలో ఉన్న ప్రజలు వెంటనే ఆ ప్రాంతాన్ని విడిచి, బయటికి వెళ్లిపోయారు.