సమంతాద్యోజనశతం మృగవ్యాఘ్రవివర్జితమ్। తస్మిన్నిష్పురుషేఽరణ్యే చికీర్షుస్తప ఉత్తమమ్
'అది చుట్టూ నూరు యోజనల పొడవుగా, జంతువులు లేని అడవి. ఆ జనశూన్యమైన అడవిలో నేను గొప్ప తపస్సు చేయాలని సంకల్పించాను.'
అహమాక్రమితుం సౌమ్య తదరణ్యముపాగతః। తస్యారణ్యస్య మధ్యం తు యుక్తం మూలఫలైః సదా
'సౌమ్యా, ఆ అడవిని దాటి వెళ్లాలని నేను అక్కడికి వెళ్లాను. ఆ అడవి మధ్యభాగం ఎప్పుడూ మూలికలు, పండ్లతో సమృద్ధిగా ఉండేది.'
శాకైర్బహువిధాకారైర్నానారూపైః సుకాననైః। తస్యారణ్యస్య మధ్యే తు పంచయోజనమాయతమ్
'అందులో అనేకరకాల ఆకారాల కూరగాయలు, రకరకాల ఆకృతుల తోటలు ఉండేవి. ఆ అడవి మధ్యలో ఐదు యోజనల పొడవైన ప్రదేశం ఉండేది.'
హంసకారండవాకీర్ణం చక్రవాకోపశోభితమ్। తత్రాశ్చర్యం మయా దృష్టం సరః పరమశోభితమ్
'ఆ ప్రాంతం హంసలు, నెమళ్ళు, చక్రవాక పక్షులతో నిండిపోయి, అక్కడ నేను ఒక అద్భుతమైన, అత్యంత అందమైన సరస్సును చూశాను.'
విసారికచ్ఛపాకీర్ణం బకపంక్తిగణైర్యుతమ్। సమీపే తస్య సరసస్తపస్తప్తుం గతః పురా
ఒకసారి, ఆ సరస్సు దగ్గరికి నేను వెళ్లాను. అక్కడ తాబేళ్లు, ముదురు చేపలు తిరుగుతూ, బకలు వరుసగా నిలబడి ఉన్నాయ. అక్కడే తపస్సు చేయడానికి నేను చేరుకున్నాను.
దేశం పుణ్యముపేత్యైవం సర్వహింసావివర్జితమ్। తత్రాహమవసం రాత్రిం నైదాఘీం పురుషర్షభ
ఆ పవిత్రమైన ప్రదేశానికి వచ్చి, అక్కడ ఎలాంటి హింసకూ చోటులేని వాతావరణంలో, ఆ వేసవి రాత్రిని నేను గడిపాను, ఓ మానవశ్రేష్ఠ.
ప్రభాతే పురుత్థాయ సరస్తదుపచక్రమే। అథాపశ్యం శవమహమస్పృష్టజరసం క్వచిత్
ఉదయం త్వరగా లేచి, ఆ సరస్సు వైపు వెళ్లాను. అప్పుడు అక్కడ ఓ చోట పాడుకాని మృతదేహాన్ని చూశాను.
తిష్ఠంతం పరయా లక్ష్మ్యా సరసో నాతిదూరతః। తదర్థం చింతయానోహం ముహూర్తమివ రాఘవ
ఆ సరస్సు దగ్గర, దాని అద్భుతమైన అందాన్ని చూస్తూ, ఆ మృతదేహం ఎందుకు ఉందో కొంతసేపు ఆలోచించాను, రాఘవ.
అస్య తీరే న వై ప్రాణీ కో వాప్యేష సురర్షభః। మునిర్వా పార్థివో వాపి క్వ మునిః పార్థివోపి వా
ఈ తీరంలో ఎవరూ కనిపించడంలేదు. ఇది ఎవరు? ఓ దేవతాశ్రేష్ఠా, ఇతడు మునివా, రాజువా? ఆ ముని లేదా రాజు ఎక్కడ?
అథవా పార్థివసుతస్తస్యైవం సంభవః కృతః। అతీతేహని రాత్రౌ వా ప్రాతర్వాపి మృతో యది
లేదా ఇతడు ఏదైనా రాజు కుమారుడై ఉండొచ్చు. గత రాత్రి లేదా ఈ ఉదయం చనిపోయి ఇలా జరిగి ఉండొచ్చు.
అవశ్యం తు మయా జ్ఞేయా సరసోస్య వినిష్క్రియా। యావదేవం స్థితశ్చాహం చింతయానో రఘూత్తమ
ఈ సరస్సులో ఏమి జరుగుతుందో తప్పక తెలుసుకోవాలి అని నిర్ణయించుకుని, నేను అక్కడే ఆలోచిస్తూ నిలబడ్డాను, రఘువంశశ్రేష్ఠ.
అథాపశ్యం మూహూర్తాత్తు దివ్యమద్భుతదర్శనమ్। విమానం పరమోదారం హంసయుక్తం మనోజవమ్
అంతలో, కొంతసేపటి తర్వాత, అద్భుతమైన దివ్య దర్శనం నాకు కనిపించింది. అది హంసలు లాగుతున్న, మనస్సు వేగంతో పోయే అద్భుతమైన విమానం.
పురస్తత్ర సహస్రం తు విమానేప్సరసాం నృప। గంధర్వాశ్చైవ తత్సంఖ్యా రమయంతి వరం నరమ్
ఆ విమానం ముందు, ఓ రాజా, వెయ్యి అప్సరసలు ఉన్నారు. అంతే సంఖ్యలో గంధర్వులు కూడా ఆ మహిమాన్వితుని ఆనందింపజేస్తున్నారు.
గాయంతి దివ్యగేయాని వాదయంతి తథా పరే। అథాపశ్యం నరం తస్మాద్విమానాదవరోహితమ్
వాళ్లు దివ్యమైన పాటలు పాడుతూ, మరికొందరు వాద్యాలు వాయిస్తూ ఉన్నారు. ఆ తరువాత ఆ విమానం నుంచి ఒక మనిషి దిగిపోతున్నాడు అని చూశాను.
శవమాంసం భక్షయన్తం చ స్నాత్వా రఘుకులోద్వహ। తతో భుక్త్వా యథాకామం స మాంసం బహుపీవరమ్
ఆయన ఆ మృతదేహ మాంసాన్ని తిన్నాడు. తర్వాత స్నానం చేసి, తన ఇష్టానికి అనుగుణంగా ఆ మాంసాన్ని తృప్తిగా భుజించాడు, రఘువంశశ్రేష్ఠ.
అవతీర్య సరః శీఘ్రమారురోహ దివం పునః। తమహం దేవసంకాశం శ్రియా పరమయాన్వితమ్
తర్వాత వెంటనే సరస్సులోకి దిగి, మళ్లీ ఆకాశంలోకి ఎక్కిపోయాడు. నేను అతడిని దేవతలవలె, గొప్ప తేజస్సుతో చూస్తున్నాను.
భో భో స్వర్గిన్మహాభాగ పృచ్ఛామి త్వాం కథం త్విదమ్। జుగుప్సితస్తవాహారో గతిశ్చేయం తవోత్తమా
ఓ స్వర్గవాసి మహాభాగా! నేను నిన్ను అడుగుతున్నాను — నీ భోజనం ఇంత అసహ్యంగా ఉండగా, నీకు ఇంత గొప్ప స్థానం ఎలా వచ్చింది?
యది గుహ్యం న చైతత్తే కథయ త్వద్య మే భవాన్। కామతః శ్రోతుమిచ్ఛామి కిమేతత్పరమం వచః
ఇది రహస్యమైతే చెప్పనక్కర్లేదు. లేకపోతే, దయచేసి నేడు నాకు వివరించు. ఈ గొప్ప విషయం గురించి నేను స్వచ్ఛందంగా వినాలనుకుంటున్నాను.
కో భవాన్వద సందేహమాహారశ్చ విగర్హితః। త్వయేదం భుజ్యతే సౌమ్య కిమర్థం క్వ చ వర్తసే
నువ్వెవరు? నా సందేహాన్ని తీర్చు. ఇంత నిందించదగిన ఆహారం నువ్వెందుకు తింటున్నావు, మృదువైనవాడా? ఏ కారణం కోసం, ఎక్కడ నివసిస్తున్నావు?
కస్యాయమైశ్వరోభావః శవత్వేన వినిర్మితః। ఆహారం చ కథం నింద్యం శ్రోతుమిచ్ఛామి తత్త్వతః
ఈ దివ్యమైన స్థితి ఎవరిది? మృతదేహ రూపంలో ఎందుకు ఏర్పడింది? నీ ఆహారం ఇంత నిందించదగినదిగా ఎందుకు ఉంది? నిజంగా వినాలనుకుంటున్నాను.
శ్రుత్వా చ భాషితం తత్ర మమ రామ సతాం వర। ప్రాంజలిః ప్రత్యువాచేదం స స్వర్గీ రఘునందన
నా మాటలు విని, అక్కడ ఆ స్వర్గవాసి చేతులు జోడించి ఇలా సమాధానం చెప్పాడు, రామా, సద్గుణాలవాడా, రఘునందన.
శృణుష్వాద్య యథావృత్తం మమేదం సుఖదుఃఖజమ్। కామో హి దురితక్రమ్యః శృణు యత్పృచ్ఛసే ద్విజ
ఇప్పుడు నా జీవితంలో జరిగిన సుఖదుఃఖాలను నీవు విను. కోరిక తప్పు మార్గంలో పోతే దురితాన్ని తెస్తుంది. నువ్వు అడిగినదాన్ని వినిపిస్తాను, ద్విజుడా.
పురా వైదర్భకో రాజా పితా మే హి మహాయశాః। వాసుదేవ ఇతి ఖ్యాతస్త్రిషు లోకేషు ధార్మికః
పూర్వం నా తండ్రి విదర్భ దేశానికి ప్రసిద్ధి చెందిన మహాయశస్సుతో ఉన్న రాజు వాసుదేవుడు. ఆయన ధర్మబద్ధుడిగా మూడూ లోకాలలో పేరు గడించాడు.
తస్య పుత్రద్వయం బ్రహ్మన్ద్వాభ్యాం స్త్రీభ్యామజాయత। అహం శ్వేత ఇతి ఖ్యాతో యవీయాన్సురథోఽభవత్
ఆయనకు ఇద్దరు భార్యల నుండి ఇద్దరు కుమారులు పుట్టారు. నేను శ్వేతుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాను, నా తమ్ముడు సురథుడు.
పితర్యుపరతే తస్మిన్పౌరా మామభ్యషేచయన్। తత్రాహంకారయన్రాజ్యం ధర్మే చాసం సమాహితః
తండ్రి మరణించిన తరువాత, ప్రజలు నన్ను రాజుగా అభిషేకించారు. రాజ్యాన్ని పాలించడంలో నేను అహంకారంతో ధర్మాన్ని పట్టించుకోకుండా ఉన్నాను.
ఏవం వర్షసహస్రాణి బహూని సముపావ్రజన్। మమ రాజ్యం కారయతః పరిపాలయతః ప్రజాః
ఇలా నేను రాజ్యాన్ని పాలిస్తూ, ప్రజలను రక్షిస్తూ ఎన్నో వేల సంవత్సరాలు గడిచిపోయాయి.
సోహం నిమిత్తే కస్మింశ్చిద్వైరాగ్యేణ ద్విజోత్తమ। మరణం హృదయే కృత్వా తపోవనముపాగమమ్
ఓ ఉత్తమ బ్రాహ్మణా! ఒక సందర్భంలో నాకు విరక్తి కలిగి, మరణాన్ని మనసులో పెట్టుకుని తపోవనానికి వచ్చాను.
సోహం వనమిదం రమ్యం భృశం పక్షివివర్జితమ్। ప్రవిష్టస్తప ఆస్థాతుమస్యైవ సరసోంతికే
ఇలా పక్షులు లేని ఈ మధురమైన అడవిలోకి వచ్చి, ఈ సరస్సు దగ్గర తపస్సు చేయడం మొదలుపెట్టాను.
రాజ్యేఽభిషిచ్య సురథం భ్రాతరం తం నరాధిపమ్। ఇదం సరః సమాసాద్య తపస్తప్తం సుదారుణమ్
నా తమ్ముడు సురథుడిని రాజుగా కూర్చోబెట్టి, ఈ సరస్సు వద్దకు వచ్చి భయంకరమైన తపస్సు చేశాను.
దశవర్షసహస్రాణి తపస్తప్త్వా మహావనే। శుభం తు భవనం ప్రాప్తో బ్రహ్మలోకమనామయమ్
పది వేల సంవత్సరాలు ఆ మహావనంలో తపస్సు చేసి, నేను శుభ్రమైన బ్రహ్మలోకాన్ని, అందమైన నివాసాన్ని పొందాను.