తదహం దేవతాదేశాత్తత్కార్యార్థే మహామునిం। పశ్యామి తం మునిం గత్వా దేవదానవపూజితమ్
అందుకే, దేవతల ఆజ్ఞతో, ఆ కార్యం కోసం, దేవతలు మరియు దానవులు పూజించే ఆ మహామునిని నేను దర్శించడానికి వెళ్తున్నాను.
ఉపదేశం చ మే తుష్టః స్వయం దాస్యతి సత్తమః। దుఃఖీ యేన పునర్మర్త్యే న భవామి కదాచన
ఆ ఉత్తముడు సంతోషంతో నాకు స్వయంగా ఉపదేశం ఇస్తాడు. దాని వల్ల నేను ఇకపై మానవ లోకంలో ఎప్పుడూ దుఃఖించను.
పితా దశరథో మహ్యం కౌసల్యా జననీ తథా। సూర్యవంశే సముత్పన్నస్తథాప్యేవం సుదుఃఖితః
నా తండ్రి దశరథుడు, తల్లి కౌసల్యా. సూర్యవంశంలో పుట్టినా, అయినా నేను ఎంతో దుఃఖాన్ని అనుభవించాను.
రాజ్యకాలే వనే వాసో భార్యయా చానుజేన చ। హరణం చాపి భార్యాయా రావణేన కృతం మమ
రాజ్యంలో ఉన్నప్పుడు కూడా, భార్యతో, తమ్ముడితో అడవిలో నివసించాను. నా భార్యను రావణుడు అపహరించాడు.
అసహాయేన తు మయా తీర్త్వా సాగరముత్తమమ్। రుద్ధ్వా తు తాం పురీం సర్వాం కృత్వా తస్య కులక్షయమ్
నేను ఒంటరిగా ఆ మహాసముద్రాన్ని దాటి, ఆ నగరాన్ని ముట్టడి చేసి, అతని వంశాన్ని నాశనం చేశాను.
దృష్టా సీతా మయా త్యక్తా దేవానాం తు పురస్తదా। శుద్ధాం తాం మాం తథోచుస్తే మయా సీతా తథా గృహమ్
సీతను నేను కనుగొని, దేవతల ముందు వదిలిపెట్టాను. వారు ఆమెను పవిత్రురాలిగా ప్రకటించినా, నేను సీతను తిరిగి ఇంటికి తీసుకొచ్చాను.
సమానీతా ప్రీతిమతా లోకవాక్యాద్విసర్జితా। వనే వసతి సా దేవీ పురే చాహం వసామి వై
ఆమెను ప్రేమతో తీసుకొచ్చినా, ప్రజల మాటల వల్ల వదిలిపెట్టాను. ఆ దేవి అడవిలో ఉంటోంది, నేను పట్టణంలో ఉన్నాను.
జాతోహముత్తమే వంశే ఉత్తమోహం ధనుష్మతామ్। ఉత్తమం దుఃఖమాపన్నో హృదయం నైవ భిద్యతే
నేను ఉత్తమ వంశంలో పుట్టాను, ధనుర్విద్యలో శ్రేష్ఠుడిని, అయినా గొప్ప దుఃఖాన్ని అనుభవించాను. అయినా నా హృదయం విరగదు.
వజ్రసారస్య సారేణ ధాత్రాహం నిర్మితో ధ్రువమ్। ఇదానీం బ్రాహ్మణాదేశాద్భ్రమామి ధరణీతలే
నన్ను సృష్టికర్త వజ్రము వంటి మూర్తితో తయారు చేశాడేమో. ఎందుకంటే ఇప్పుడు బ్రాహ్మణుని ఆజ్ఞతో భూమిపై తిరుగుతున్నాను.
తపః స్థితస్తు శూద్రోసౌ మయా పాపో నిపాతితః। దేవవాక్యాత్తు మే భూయః ప్రాణో మే హృది సంస్థితః
తపస్సులో ఉన్నప్పుడు, నేను ఆ పాపి శూద్రుడిని సంహరించాను. కానీ దేవతల మాట వల్ల, నా ప్రాణం మళ్లీ నా హృదయంలో నిలిచింది.
పశ్యామి తం మునిం వంద్యం జగతోస్య హితే రతమ్। దృష్టేన మే తథా దుఃఖం నాశమేష్యతి సత్వరమ్
ఈ లోకానికి మేలు కోరే ఆ మహర్షిని నేను దర్శించాను. ఆయనను చూసిన వెంటనే నా బాధలు త్వరగా తొలగిపోతాయనిపిస్తోంది.
ఉదయేన సహస్రాంశోర్హిమం యద్వద్విలీయతే। తద్వన్మే దుఃఖసంప్రాప్తిః సర్వథా నాశమేష్యతి
వెయ్యిరశ్ముల సూర్యుడు ఉదయించగానే మంచు ఎలా కరిగిపోతుందో, అలాగే నా బాధలు కూడా పూర్తిగా నశించిపోతాయి.
దృష్ట్వా చ దేవాన్సంప్రాప్తానగస్త్యో భగవానృషిః। అర్ఘ్యమాదాయ సుప్రీతః సర్వాంస్తానభ్యపూజయత్
దేవతలు వచ్చినదాన్ని చూసి, భగవంతుడైన అగస్త్య మహర్షి ఎంతో ఆనందంతో అర్ఘ్యం తీసుకుని వారందరినీ సత్కరించాడు.
తే తు గృహ్య తతః పూజాం సంభాష్య చ మహామునిం। జగ్ముస్తేన తదా హృష్టా నాకపృష్ఠం సహానుగాః
వారు ఆ మహర్షి పూజను స్వీకరించి, ఆయనతో మాట్లాడి, ఆనందంగా తమ అనుచరులతో కలిసి స్వర్గానికి వెళ్లిపోయారు.
గతేషు తేషు కాకుత్స్థః పుష్పకాదవరుహ్య చ। అభివాదయితుం ప్రాప్తః సోగస్త్యమృషిముత్తమమ్
వారు వెళ్లిన తరువాత, కకుత్స్థుడు పుష్పక విమానంనుండి దిగిపడి, అగస్త్య మహర్షిని నమస్కరించేందుకు సమీపించాడు.
రాజోవాచ। సుతో దశరథస్యాహం భవంతమభివాదితుమ్। ఆగతో వై మునిశ్రేష్ఠ సౌమ్యేనేక్షస్వ చక్షుషా
రాజు ఇలా అన్నాడు: దశరథుని కుమారుడిని, మునిశ్రేష్ఠా! మీకు నమస్కరించేందుకు వచ్చాను. దయచేసి మృదువైన దృష్టితో నన్ను చూడండి.
నిర్ధూతపాపస్త్వాం దృష్ట్వా భవామీహ న సంశయః। ఏతావదుక్త్వా స మునిమభివాద్య పునః పునః
మిమ్మల్ని దర్శించగానే నా పాపాలు పోయినట్లే, ఇందులో సందేహం లేదు. ఇలా చెప్పి, ఆ మహర్షికి మళ్లీ మళ్లీ నమస్కరించాడు.
కుశలం భృత్యవర్గస్య మృగాణాం తనయస్య చ। భగవద్దర్శనాకాంక్షీ శూద్రం హత్వా త్విహాగతః
మీ సేవకులూ, మృగపిల్లలూ క్షేమంగా ఉన్నారా? మిమ్మల్ని దర్శించాలనే కోరికతో, శూద్రుణ్ని సంహరించి ఇక్కడికి వచ్చాను.
అగస్త్య ఉవాచ। స్వాగతం తే రఘుశ్రేష్ఠ జగద్వంద్య సనాతన। దర్శనాత్తవ కాకుత్స్థ పూతోహం మునిభిః సహ
అగస్త్యుడు ఇలా అన్నాడు: రఘువంశశ్రేష్ఠుడా! నీకు స్వాగతం. నీవు జగత్తులో అందరి పూజకు పాత్రవాడవు, నిత్యుడవు. కకుత్స్థా! నిన్ను దర్శించటం వల్ల నేను మునులతో కలిసి పవిత్రుడయ్యాను.
త్వత్కృతే రఘుశార్దూల గృహాణార్ఘం మహాద్యుతే। స్వాగతం నరశార్దూల దిష్ట్యా ప్రాప్తోసి శత్రుహన్
రఘువీరా! నీకోసం ఈ అర్ఘ్యాన్ని స్వీకరించు. నరశ్రేష్ఠుడా! శత్రువులను సంహరించేవాడా! అదృష్టవశాత్తు నువ్వు ఇక్కడికి వచ్చావు, స్వాగతం.
త్వం హి నిత్యం బహుమతో గుణైర్బహుభిరుత్తమైః। అతస్త్వం పూజనీయో వై మమ నిత్యం హృదిస్థితః
నీవు ఎన్నో ఉత్తమ గుణాల వల్ల ఎప్పుడూ అందరికి ప్రీతిపాత్రుడవు. అందుకే నీవు నా హృదయంలో ఎప్పుడూ ఉంటావు, నిత్యం పూజించదగినవాడవు.
సురా హి కథయంతి త్వాం శూద్రఘాతినమాగతం। బ్రాహ్మణస్య చ ధర్మేణ త్వయా వై జీవితః సుతః
దేవతలు నిన్ను శూద్రుని సంహరించి వచ్చినవాడిగా చెబుతున్నారు. నీ ధర్మబద్ధమైన ప్రవర్తన వల్ల బ్రాహ్మణుని కుమారుడు మళ్లీ ప్రాణాలు పొందాడు.
ఉష్యతాం చేహ భగవః సకాశే మమ రాఘవ। ప్రభాతే పుష్పకేణాసి గంతాయోధ్యాం మహామతే
రాఘవా! భగవంతుడా! నాతో పాటు ఇక్కడే ఉండు. ఉదయాన్నే పుష్పక విమానంలో అయోధ్యకు వెళ్ళవు, మహామతివంతుడవు.
ఇదం చాభరణం సౌమ్య సుకృతం విశ్వకర్మణా। దివ్యం దివ్యేనవపుషా దీప్యమానం స్వతేజసా
సౌమ్యా! ఈ ఆభరణాన్ని విశ్వకర్మ ఎంతో నైపుణ్యంతో తయారు చేశాడు. ఇది దివ్యమైనది, స్వయంగా ప్రకాశించే స్వరూపంతో మెరిసిపోతుంది.
ప్రతిగృహ్ణీష్వ రాజేన్ద్ర మత్ప్రియం కురు రాఘవ। లబ్ధస్య హి పునర్ద్దానే సుమహత్ఫలముచ్యతే
రాజేంద్రా! ఇది నా ఇష్టంగా నీవు స్వీకరించు. పొందినదాన్ని తిరిగి ఇవ్వడంలో గొప్ప ఫలం ఉందని చెబుతారు.
త్వం హి శక్తః పరిత్రాతుం సేంద్రానపి సురోత్తమాన్। తస్మాత్ప్రదాస్యే విధివత్ప్రతీచ్ఛస్వ నరర్షభ
నీవు ఇంద్రునితో పాటు ఉత్తమ దేవతలను కూడా రక్షించగలవు. అందుకే, నరశ్రేష్ఠుడా! నేను నిబంధనలతో ఇది నీకు ఇస్తున్నాను, స్వీకరించు.
అథోవాచ మహాబాహురిక్ష్వాకూణాం మహారథః। కృతాంజలిర్మునిశ్రేష్ఠం స్వం చ ధర్మమనుస్మరన్
అప్పుడు ఇక్ష్వాకువంశానికి చెందిన మహాబలుడు, గొప్ప రథసారథి, చేతులు జోడించి, తన ధర్మాన్ని గుర్తు చేసుకుంటూ మునిశ్రేష్ఠునితో ఇలా మాట్లాడాడు.
ప్రతిగ్రహో వై భగవంస్తవ మేఽత్ర విగర్హితః। క్షత్రియేణ కథం విప్ర ప్రతిగ్రాహ్యం విజానతా
భగవంతుడా! మీ నుండి దానం స్వీకరించడం నాకు ఇక్కడ తగదు. క్షత్రియుడైన నేను, బ్రాహ్మణుని నుండి దానం తీసుకోవడం ఎలా సమంజసం?
బ్రాహ్మణేన తు యద్దత్తం తన్మే త్వం వక్తుమర్హసి। సపుత్రో గృహవానస్మి సమర్థోస్మి మహామునే
ఒక బ్రాహ్మణుడు ఇచ్చిన దానం ఏమిటో మీరు నాకు చెప్పాలి. నాకు కుమారుడు ఉన్నాడు, ఇంటి వ్యవహారం ఉంది, నేను చేయగలను, మహర్షీ.
ఆపదా చన చాక్రాంతః కథం గ్రాహ్యః ప్రతిగ్రహః। భార్యా మే సుచిరం నష్టా న చాన్యా మమ విద్యతే
ఎంతటి కష్టసమయంలోనైనా నేను దానం ఎలా తీసుకోగలను? నా భార్య చాలాకాలంగా కనబడడం లేదు, నాకు ఇంకెవరూ లేరు.