పద్మపురాణమ్

ఒకసారి నారదుడు మహర్షి బ్రహ్మస్పతి ఉపదేశించిన ధర్మశాస్త్రాన్ని వినాడు. ఈ ఉపదేశంలో ధనం గురించి, దాన మహిమ గురించి, పుణ్యఫలాల గురించి, వ్రతాచరణ ఫలితాల గురించి మహాదేవుడు వివరంగా చెప్పాడు. "నారదా! కుటుంబాన్ని నాశనం చేసే ధనం, తానే నాశనం అవ్వడానికి దారి తీస్తుంది. బ్రాహ్మణ ధనం, బ్రాహ్మణ హత్య, పేదవారి ధనం—ఇవి కూడా పతనానికి కారణమవుతాయి. గురువు లేదా మిత్రునికి చెందిన బంగారం—even if it is in heaven—హానికరమే. విద్యావంతుడు, సద్గుణుడు, పేదవాడు, సంతుష్టుడు, వినయవంతుడు, తన సంపదతో తృప్తిపడేవాడు, వేదపఠనంలో, తపస్సులో, జ్ఞానంలో, ఆత్మ నియమంలో నిష్టావంతుడు—ఇలాంటి వానికి ఇచ్చిన దానం చిరస్థాయిగా నిలుస్తుంది. పాలు, పెరుగు, నెయ్యి, తేనె—వీటిని శుభ్రమైన పాత్రలో ఉంచితే అవి నిలుస్తాయి. కానీ పాత్ర బలహీనంగా ఉంటే అది పగిలిపోతుంది, కాని దాని వల్ల ఆ పదార్థాలు నాశనం కావు. అలాగే, భూమి, బంగారం, వస్త్రాలు, అన్నం, మట్టి, నువ్వులు—వీటిని అజ్ఞాని పొందితే, అవి దహించబడిన కట్టెల్లా బూడిదగా మారిపోతాయి. కాని, ఎవరైనా కొత్త చెరువు తవ్వినా, పాతదాన్ని పునరుద్ధరించినా, అతని వంశాన్ని పైకి తీసుకెళ్తాడు, స్వర్గంలో గౌరవాన్ని పొందుతాడు. చెరువులు, బావులు, కుంటలు, తోటలు—వీటిని సంరక్షిస్తే, ముత్యంలాంటి ఫలితాన్ని ఇస్తాయి. వడదెబ్బ కాలంలో నీళ్లు దానం చేస్తే, అతడికి ఎప్పుడూ కష్టం, ప్రమాదం, ఇబ్బంది ఉండదు. ఒక్కరోజు భూమిపై ఉన్న నీరు కూడా, ఏడు తరాలు తన కుటుంబాన్ని, మరో ఏడు ఇతరులను రక్షిస్తుంది. దీపాన్ని దానం చేస్తే, దాతుడు ప్రకాశవంతుడవుతాడు. దానం వల్ల జ్ఞాపకశక్తి, బుద్ధి లభిస్తాయి. పాపం చేసినవాడైనా, ఆలోచించి దానం చేస్తే, ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణునికి అయితే, అతడు పాపంతో కలుషితుడవడు. భూమి, ఆవులు, ధనం—ఇవి బలవంతంగా స్వాధీనం చేసుకుంటే, దాన్ని గమనించి తెలియజేయని వాడిని బ్రాహ్మణహంతగా పిలుస్తారు, ముఖ్యంగా వివాహం, యజ్ఞం, దాన సమయాల్లో. ఎవరు మోసపోయి, అడ్డంకులు కలిగిస్తారో, వారు మరణానంతరం పురుగులుగా పుడతారు. దానం వల్ల ధనం పెరుగుతుంది, ప్రాణుల రక్షణ వల్ల ఆయుష్షు పెరుగుతుంది. అహింస వల్ల అందం, ఐశ్వర్యం, ఆరోగ్యం లభిస్తాయి; పండ్లు, మూలికలు తినడం ద్వారా పూజ ఫలం లభిస్తుంది; సత్యవ్రతంతో స్వర్గం లభిస్తుంది. ప్రాణత్యాగ వ్రతంతో ఎక్కడైనా రాజుగా ఆనందిస్తాడు; గడ్డి తినేవాడు ఇంద్ర వ్రతంలో సౌఖ్యాన్ని పొందుతాడు. రోజుకు మూడుసార్లు స్నానం చేసి, గాలి మాత్రమే సేవించేవాడు యజ్ఞఫలం పొందుతాడు; ఎప్పుడూ స్నానం చేసే వాడు, సంధ్యావందనం వల్ల నైపుణ్యం, వేదపఠనంలో ప్రావీణ్యం పొందుతాడు. అహింసావ్రతుడు విరాజ్ లోకం, అక్షయమైన పరమ స్వర్గాన్ని పొందుతాడు; అగ్నిలో ప్రవేశించినవాడు బ్రహ్మ లోకంలో గౌరవాన్ని పొందుతాడు. రుచులు వదిలినవాడు పశువులు, కుమారులను పొందుతాడు; ఉపవాసవ్రతుడు స్వర్గంలో ఎక్కువ కాలం నివసిస్తాడు. ఎప్పుడూ నేలపై పడుకునేవాడు తాను కోరిన స్థితిని పొందుతాడు; వీరాసనం, వీరాశయనం, వీరస్థానం చేసే వాడికి అఖండ లోకాలు, అన్ని కోరికలు నెరవేరుతాయి. ఉపవాసం, దీక్ష, అభిషేకం చేసినవాడు కూడా ఇలానే ఫలితాన్ని పొందుతాడు. పన్నెండు సంవత్సరాలు వీటిని ఆచరించినవాడు, వీర స్థితిని మించి, పవిత్రమైన ధర్మాన్ని ఆచరిస్తూ, స్వర్గంలో గౌరవాన్ని పొందుతాడు. బ్రహస్పతి మునివరి ధర్మోపదేశాన్ని పఠించే ద్విజులకు ఆయుష్షు, జ్ఞానం, కీర్తి, బలం నాలుగు రెట్లు పెరుగుతాయి. నారదుడు ఇలా చెప్పాడు: "ఓ రాజా, బ్రహస్పతి రచించిన ఈ ధర్మశాస్త్రాన్ని మహేశ్వరుడు నాకు పూర్తిగా ఉపదేశించాడు." తర్వాత నారదుడు మహాదేవుని అడిగాడు: "ప్రభూ! త్రిస్పృష్ట అనే వ్రతాన్ని వివరంగా చెప్పండి. దాన్ని వినగానే జనులు కర్మ బంధనాల నుంచి వెంటనే విముక్తి పొందతారు." దానికి మహాదేవుడు ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు: "నారదా! త్రిస్పృష్ట అనే మహావ్రతాన్ని విను. ఇది పాపపు గుట్టలను తొలగిస్తుంది, మహా దుఃఖాన్ని నశింపజేస్తుంది. ఇది కృష్ణ స్వరూపమే. కోరిక ఉన్నవారికి త్రిస్పృష్ట వ్రతం వాంఛిత ఫలితాన్ని ఇస్తుంది; విరక్తులకు మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. కలియుగంలో, త్రిస్పృష్టను నిత్యం పఠించే వాడే కేశవుని ప్రత్యక్షంగా పూజించినవాడు. ఇతర వ్రతాలు, క్రతువులు చేయకపోయినా, త్రిస్పృష్ట నామస్మరణతోనే అన్ని పాపాలు నశిస్తాయి. దీనిపై సందేహం లేదు. ఆగమాలు, పురాణాలు, యజ్ఞాలు, కోటి తీర్థయాత్రలు, దేవతలకూ ప్రీతికరమైన అనేక వ్రతాలు—even these—త్రిస్పృష్ట వ్రతం లేనిదే మోక్షాన్ని ఇవ్వవు. దేవతాధిపతి స్వయంగా వైష్ణవీ తిథి మోక్షార్థమే అని ప్రకటించాడు. కలియుగంలో ద్విజులకు సాంఖ్య జ్ఞానం చాలా క్లిష్టం. ఇంద్రియ నిగ్రహం లేదు, మనస్సు స్థిరంగా ఉండదు. ఇంద్రియార్థాల నుండి దూరంగా ఉండేవారు, ధ్యానం, ఏకాగ్రత లేనివారు, భోగాసక్తులు—even for them—త్రిస్పృష్ట వ్రతం మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తుంది. పూర్వంలో, క్షీరసాగరంలో బ్రహ్మదేవుడు నన్ను ఉపదేశించినప్పుడు, చక్రధారి విష్ణువు మత్స్యరూపంలో శరణు వచ్చినవారికి ఇదే చెప్పాడు. ఇంద్రియార్థాల్లో నిమగ్నమైనవారు కూడా త్రిస్పృష్టను ఆచరిస్తే, వారికి నేను మోక్షాన్ని ప్రసాదిస్తాను, సాంఖ్య జ్ఞానం లేకపోయినా. భోగాసక్తులకు కూడా త్రిస్పృష్ట వ్రతం మోక్షాన్ని ఇస్తుంది. అనేక ఋషుల సభలు ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించాయి. కార్తీక శుక్ల పక్షంలో త్రిస్పృష్ట వ్రతం వస్తే, సోమునితో లేదా సోముని సంతానంతో కలిపి చేయవచ్చు; అప్పుడు అది కోట్లాది పాపాలను నశింపజేస్తుంది. ఈ వ్రతాన్ని ఆచరించే వాడు—even if he is involved in killing—బ్రహ్మకపాలాన్ని చేతిలో పట్టుకున్నా, అది వెంటనే భూమిపై పడిపోతుంది. కలియుగంలో పుట్టే అపారమైన పాపాల నుండి విముక్తి పొందిన దేవీ, మాధవుని ఆదేశంతో త్రిస్పృష్ట వ్రతాన్ని సంపూర్ణంగా ఆచరించి మూడు మార్గాలను సంచరిస్తుంది. బాహువీర్యుడు పూర్వజన్మల్లో చేసిన ఎనిమిది హత్యలు, భృగుమహర్షి ఉపదేశంతో త్రిస్పృష్ట వ్రతాన్ని సంపూర్ణంగా ఆచరించడంతో నశించిపోయాయి." ఇలా, త్రిస్పృష్ట వ్రతం మహిమను మహాదేవుడు నారదునికి వివరంగా వివరించాడు.