స్వర్గంలో, భూమిపై, పాతాళంలో కూడా, ధార్మికుల మధ్య తులసి ఎంత అరుదైనదో తెలుసా? ఆమెకు భక్తితో సేవ చేయడం వల్ల మనుష్యులు ధర్మార్థకామమోక్షాలైన నాలుగు పురుషార్థాలను సులభంగా పొందగలుగుతారు. ఓ మహానుభావా! ఒకే ఒక్క తులసి చెట్టు ఎక్కడ ఉన్నా, అక్కడ బ్రహ్మ, విష్ణు, శివుడు మొదలైన సమస్త దేవతలు నివసిస్తారు. తులసి ఆకులో మధ్య భాగంలో కేశవుడు, ఆకునకు అంచున ప్రజాపతి, అడుగున శివుడు ఎల్లప్పుడూ ఉంటారు. లక్ష్మీ, సరస్వతి, గాయత్రి, చండికా, ఇతర సమస్త దేవతా భార్యలు కూడా ఆ ఆకులపై నివసిస్తారు. తులసి శాఖల్లో ఇంద్రుడు, అగ్ని, యముడు, నైరుతి, వరుణుడు, వాయువు, కుబేరుడు ఉన్నారు. సూర్యుడు మొదలుకొని సమస్త గ్రహాలు, విశ్వదేవతలు, వసువులు, మహర్షులు, దివ్య ఋషులు ఎల్లప్పుడూ అక్కడే ఉంటారు. అనేక బ్రహ్మాండాల్లో ఉన్న అన్ని తీర్థస్థానాలు తులసి ఆకులో ఆశ్రయం తీసుకుని అక్కడే ఉంటాయి. తులసిని భక్తితో సేవించే వారికి, బ్రహ్మ మొదలైన దేవతలు, తీర్థస్థానాలు సేవ చేస్తాయి. తులసి వేరుకు చుట్టూ గడ్డి కోసినవారి శరీరంలో ఉన్న బ్రహ్మహత్య పాపాన్ని హరిదేవుడు వెంటనే తొలగిస్తాడు. వేసవి కాలంలో తులసికి సుగంధమైన చల్లటి నీళ్లు పోసినవారు మోక్షాన్ని పొందుతారు. వేసవిలో తులసికి చంద్రకాంతి లేదా నీడను ఇచ్చినవారు సమస్త పాపాల నుండి విముక్తి పొందుతారు. వైశాఖ మాసంలో తులసికి నిరంతరంగా నీళ్లు పోసినవారు అశ్వమేధ యాగ ఫలాన్ని ఎప్పటికీ పొందుతారు. తులసికి కొద్దిగా నీళ్లు పోసినా, ఆ వ్యక్తి పాపరహితుడై స్వర్గాన్ని పొందుతాడు. ఎప్పుడైనా తులసికి పాలతో నీరు పోసినవారు, వారి ఇంట్లో లక్ష్మీదేవి నిలిచి ఉంటుంది. తులసి వేరుకు గోమయాన్ని పూసి, శుభ్రంగా జారినవారి పుణ్యాన్ని విన్నవా? అక్కడ ఎంతటి ధూళి తొలగించబడిందో, అంతటి వేల ఏళ్లపాటు విష్ణువుతో ఆనందించగలుగుతారు. సాయంత్రం వేళ తులసి వేరుకు దీపం వెలిగించినవారు అనేక తరాలతో కలిసి విష్ణు లోకానికి వెళ్తారు. తులసిని పశువులు, కుక్కలు, గాడిదలు, మనుషులు, పిల్లల నుండి రక్షించినవారు ఎల్లప్పుడూ కేశవుని రక్షణను పొందుతారు. తులసిని భక్తితో నాటి వారు మరణానంతరం పరమ మోక్షాన్ని పొందుతారు—ఇందులో సందేహమే లేదు. ప్రతి ఉదయం తులసిని భక్తితో దర్శించినవారు విష్ణువును దర్శించినంత అక్షయ ఫలాన్ని పొందుతారు. తులసికి నమస్కరించినవారి ఆయుర్దాయం, బలము, కీర్తి, శ్రీ, సంతానం అన్నీ పెరుగుతాయి. తులసిని స్మరించడమే పాపాలను నాశనం చేస్తుంది; తాకితే వ్యాధులు పోతాయి. తులసి ఆకును భక్తితో భుజించినవారు, వారి శరీరంలో ఉన్న పాపం వెంటనే నాశనం అవుతుంది. తులసి దండాన్ని ధరించినవారి శరీరంలో పాపం ఉండదు—ఇది సత్యం. తులసి ఆకులను ముంచిన నీటిని తలపై పోసుకున్నవారు గంగాస్నాన ఫలాన్ని పొందుతారు. తులసిని దర్భ, విరుగు లేని పువ్వులు, నైవేద్యంతో పూజించినవారు విష్ణు పూజ ఫలాన్ని పొందుతారు. తులసిని పువ్వులు, పుష్పాలు, ధూపం, నైవేద్యంతో పూజించినవారు ధర్మార్థకామమోక్ష ఫలాలను పొందుతారు; వారికి విష్ణు పాదాల వద్ద మరే ఇతర పూజ అవసరం లేదు. హరికి ప్రీతికరమైన తులసిని శుభ్రమైన ప్రదేశంలో నాటి, దేవతలు సేవ చేసిన వారికి, మురహంతకుడు హరిదేవుడు పరమ పదాన్ని త్వరగా ప్రసాదిస్తాడు. తులసి నేలపై చేసే యజ్ఞ, వ్రత, పితృకార్య, అర్చన, దానం వంటి కార్యాలన్నీ అక్షయ ఫలాన్ని ఇస్తాయి. నారాయణునికి ప్రియమైన తులసి లేకుండా చేసే సత్కార్యాలన్నీ ఫలించవు; పద్మనేత్రుడైన దేవదేవుడు సంతోషించడు. యాత్రలో తులసిని భక్తితో దర్శించినవారు, హరిదేవుని అనుగ్రహంతో యాత్ర ఫలాన్ని త్వరగా పొందుతారు. మందార, కుంద, కమలం వంటి సుగంధ పుష్పాలను వదిలిపెట్టి, హరిదేవుడు బాగా గుణగణాలు కలిగి, పాపాన్ని నాశనం చేసే—even if dry—తులసిని సంతోషంగా స్వీకరిస్తాడు. పాపబుద్ధితో తులసిని వేరుతో సహా తీసి నేలపై పడేసినవారి ఐశ్వర్యాన్ని నరహరి ఎప్పటికీ తీసేస్తాడు; ఇది సత్యం. తులసి నేలపై మలమూత్రాదులతో అపవిత్రం చేసే వారు, దేవతా స్థలంలో పాపాలు కూడబెట్టినవారు, వారి సంపదను హరిదేవుడు త్వరగా తీసేస్తాడు. నారాయణుని పూజ కోసం తులసిని సేకరిస్తూ, ‘‘నమోస్తు’’ అని నమస్కరిస్తారు. పారీజాతాదిపుష్పాలతో, సుగంధాలతో కేశవుని పూజిస్తారు. ఓ మంగళదాయిని తులసీ! నీ లేకుండా తృప్తి లేదు; అందుకే నిన్ను సేకరిస్తున్నాను. నీ లేకుండా చేసిన కార్యాలన్నీ ఫలించవు. కాబట్టి తులసీదేవి! దయచేసి అనుగ్రహించు. నిన్ను తీయడంలో నీ హృదయంలో కలిగిన బాధను క్షమించు. ఇలా చేతులు జోడించి మంత్రాలను ఉచ్చరిస్తూ వైష్ణవుడు తులసిని సేకరిస్తే, శాఖ కదలదు. కానీ, తులసి ఆకును తీయడంలో శాఖ విరిగితే, విష్ణువుకు హృదయంలో బాధ కలుగుతుంది. తులసికి చేసిన ప్రతి సేవా, భక్తి—దేవతలు, తీర్థాలు, పుణ్యఫలాలు అన్నీ అందిస్తాయి. తులసి సేవలో అపరాధం జరిగితే, దాని ఫలితాలను కూడా మనం తప్పక అనుభవించాలి. ఇలా తులసీ మహిమను తెలుసుకుని, ఆమెను పరమ భక్తితో సేవించాలి.