ఒకసారి, కృష్ణుని మీద మనస్సు స్థిరంగా ఉండి, సమాధిలో ఆనందంగా ఉండేవారికి అదే ముక్తికి మార్గమని పండితులు చెప్పారు. ఆ మార్గంలో అడ్డంకులు కలిగించే వారు, మాయగాళ్లు, మోసగాళ్లుగా పేరొందుతారు. హరి భక్తికి అడ్డుగా నిలిచేవారు స్త్రీలు మరియు వారి సహచరులు కూడా. స్త్రీల చూపును దేవతలకైనా దాటడం చాలా కష్టమైన పని. ఈ లోకంలో ఎవరు ఆ చూపును జయిస్తారో వారే హరి భక్తులు. మహర్షులు కూడా స్త్రీల ప్రవర్తన పట్ల మోహంతో మత్తులో పడిపోతారు. స్త్రీల పట్ల మక్కువ కలిగినవారిలో హరి భక్తి ఎలా కలుగుతుంది? ఓ ద్విజులారా, స్త్రీల వేషధారణలో ఉన్న రాక్షసులు, పురుషుల మేధస్సును తమ ప్రయోజనార్థం ఆకర్షిస్తూ సంచరిస్తారు. జ్ఞానం, వివేకం, శుద్ధబుద్ధి—ఇవి ఎంతకాలం నిలుస్తాయంటే, స్త్రీల మాయా చూపు మన మీద పడకపోతే అంత వరకు మాత్రమే. అలాగే, జపం, తపస్సు, తీర్థయాత్రలు, గురువుని సేవ, పరమపదాన్ని అందుకోవాలనే సంకల్పం—ఇవి కూడా అంతవరకు మాత్రమే నిలుస్తాయి. మేల్కొనడం, వివేచన, సత్పురుషుల సాంగత్యం, పురాణాల పట్ల ఆసక్తి కూడా అంతవరకే. స్త్రీల చంచల చూపు మనుషులపై పడకపోతే, వారి ధర్మాలు నాశనం కావు. కానీ, హరి పాదపద్మాల కరుణకు పాత్రులైనవారిపై ఆ చూపుకు శక్తి ఉండదు. అనేక జన్మలుగా హృషీకేశుని సేవ చేసినవారు, బ్రాహ్మణులకు దానం చేసినవారు, హోమాల్లో ఆహుతులు సమర్పించినవారు, వేరుచోట్ల విరక్తిని ఆచరించినవారు—వారికి స్త్రీల సౌందర్యం అంటే ఏమిటి? అది కేవలం అలంకారాలు, వస్త్రాల అమరిక మాత్రమే. ప్రేమ, ఆత్మజ్ఞానం లేని స్త్రీల రూపం—పుళ్ళు, మూత్రం, మలము, రక్తం, చర్మం, కొవ్వు, పెదాలు, మజ్జతో కూడినదే—దీన్ని అందంగా ఎలా పరిగణించగలం? అలాంటి శరీరాన్ని తాకిన తర్వాత స్నానం చేసి పవిత్రులవ్వాలి. అయినా, ఆ అలంకారాలతో కూడిన శరీరం అందంగా కనిపించడాన్ని చూస్తే, ఇది మానవులకు దురదృష్టమే కదా! ఒక పురుషుడు స్త్రీ శరీరాన్ని చూసి ఆకర్షితుడవుతాడు, కానీ లోతుగా ఆలోచిస్తే—స్త్రీ, పురుషుడు అంటే ఏమిటి? కాబట్టి, సద్గుణులు స్త్రీల సాంగత్యాన్ని పూర్తిగా వదిలేయాలి. ఎందుకంటే, ఎవరు స్త్రీ సమీపంలో ఉంటారో, వారు ఈ లోకంలో పరిపూర్ణతను పొందినట్టు లేదు. కామంతో కూడిన పురుషులతో స్నేహించే స్త్రీలను కూడా వదిలేయాలి; అలాంటి సాంగత్యం వల్ల బాధ తప్పదు. అజ్ఞానంతో, లోభంతో కూడినవారు అక్కడ మోసపోతారు; పురుషుడు నరకపు గర్భంలో, స్త్రీ గర్భంలో మళ్లి మళ్లీ పుడతాడు. మనిషి ఎక్కడ నుంచి వచ్చాడో, అక్కడే మళ్లీ ఆనందపడతాడు—అక్కడే మూత్రం, వీర్యం, మలము నిరంతరం ప్రవహిస్తుంటాయి. అలాంటి చోటే మనుషులు ఆనందపడతారు—అయితే, ఎవరు పవిత్రులు కారు? ఈ లోకంలో ఎంతటి దురదృష్టం, ఎంతటి బాధ! మళ్లీ మళ్లీ అక్కడే ఆనందించడాన్ని చూస్తే, మానవుల్లో ఎంతటి నిర్లజ్జత! అందుకే, జ్ఞానులు స్త్రీల లోపాలను స్మరించాలి. సంయోగం వల్ల శక్తి తగ్గిపోతుంది, నిద్ర పెరుగుతుంది, యౌవనం క్షీణిస్తుంది; నిద్ర వల్ల జ్ఞానం పోయి, ఆయుష్షు తగ్గిపోతుంది. కాబట్టి, జ్ఞానులు స్త్రీని తనకు మరణమనే భావించాలి, మనస్సును గోవిందుని పాదపద్మాలపై స్థిరపరచాలి. ఇక్కడ, పరలోకంలోనూ, గోవిందుని పాదసేవలోనే నిజమైన ఆనందం ఉంది; దానిని వదిలి స్త్రీ పాదాలకు సేవ చేయడమంటే ఎంతటి మూర్ఖత్వం! జనార్దనుని పాదసేవే జన్మ మరణాల నుండి విముక్తిని ఇస్తుంది; స్త్రీ జననాంగ సేవ మాత్రం గర్భబంధనాన్ని తెస్తుంది. యంత్రంలో మళ్లీ మళ్లీ నలిపించబడేలా, కామంతో కూడినవారు మళ్లీ మళ్లీ గర్భంలో పడతారు—ఇది మాయగాలే! నాకు చేతులు పైకి ఎత్తి, నా పరమవాక్యాన్ని వినండి: గోవిందుని హృదయంలో నిలుపుకోండి, గర్భబంధన బాధలను కాదు. స్త్రీల సాంగత్యాన్ని వదిలేసినవారు ప్రతి అడుగుకీ అశ్వమేధ యాగఫలాన్ని పొందుతారు. ఓ సత్పురుషులారా, ఒక సతీస్త్రీ దైవానుగ్రహంతో వివాహమై, పుత్రుణ్ణి కనగలిగితే, తరువాత ఆమెతో సంయోగాన్ని వదిలేయాలి. ఇలాంటివారిని జగదీశ్వరుడు సంతోషిస్తాడు—దీనిలో సందేహం లేదు; ఎందుకంటే, జ్ఞానులు స్త్రీల సాంగత్యాన్ని అనర్హుల సాంగత్యంగా పరిగణిస్తారు. అది ఉన్నంతవరకు హరిభక్తి పుట్టదు; అందుచేత, అన్ని ఇతర మోహాలను వదిలి హరిభక్తిని ఆచరించాలి. హరిభక్తి ఈ లోకంలో అరుదైనదే; ఎవరికైతే అది కలుగుతుందో వారు సాఫల్యాన్ని పొందుతారు. హరిని సంతుష్టిపరిచే కార్యాలే చేయాలి; ఆయన సంతోషిస్తే ప్రపంచం సంతోషిస్తుంది. హరికి భక్తి లేకుండా మానవ జన్మ వ్యర్థమే; బ్రహ్మ, ఈశ్వరుడు, ఇతర దేవతలు కూడా ఆనందం కోసం ఆయనను ఆరాధిస్తారు. నారాయణుడిని సేవించని వారు ఎవరు? ఆయన తల్లి ధన్యురాలు, ఆయన తండ్రి మహోన్నతుడు. జనార్దనుని ద్విపాదాలను హృదయంలో ధరించేవాడు—ఆయనను లోకం ఆరాధిస్తుంది, శరణాగతులను కాపాడతాడు. ఇలా చెప్పేవారు నరకానికి పోరు; ముఖ్యంగా బ్రాహ్మణుల్లో హరి ప్రత్యక్షంగా ఉంటాడు. వారు యథావిధిగా ఆరాధించాలి; హరి వారికి సంతోషిస్తాడు. విష్ణువు బ్రాహ్మణ స్వరూపంలో ఈ భూమిపై సంచరిస్తాడు. బ్రాహ్మణుడిలేకుండా ఏ కార్యమూ సఫలమవదు; భక్తితో ద్విజుల పాదతీర్థాన్ని తాగి తలపై ఉంచేవారు—వాళ్ల వల్ల పితృదేవతలు తృప్తిపడతారు, ఆత్మ విముక్తి పొందుతుంది. బ్రాహ్మణులకు మధురంగా సమర్పించిన అన్నం కూడా అదే ఫలాన్ని ఇస్తుంది.