బ్రహ్మదేవుడు తన మనస్సు ద్వారా సృష్టించిన మనోవంశాన్ని గురించి ప్రశ్నలు మొదలయ్యాయి. భార్యలు ఎక్కడ? సంయోగం ఎక్కడ? మనస్సు కలవరమేమిటి? ఈ మనోవంశ సృష్టి బ్రహ్మదేవుని మనస్సులోంచే జన్మించింది కదా? మీరు మీను జయించుకున్న మహర్షులు అయితే, తపస్సు శక్తితో, సంయోగం లేకుండానే మనస్సులోంచి సంతానం సృష్టించండి. భార్యతో సంయోగం లేకుండా, విత్తనమూ లేకుండా, తపోనిష్ఠులు మనస్సులోనే గర్భాన్ని ఏర్పరచాలి—ఇదే వారి వ్రతం. మీరు ధైర్యంగా ప్రకటించిన ఈ ధర్మాన్ని మంచి వారు ఎంతో ఆదరించగా, అర్హత లేనివారు మాత్రం తప్పుడు ధర్మంగా భావిస్తారు. నేను నా అంతరాత్మను ప్రకాశవంతంగా చేసుకుని, నా శరీరంలోనే, భార్య సంయోగం లేకుండా, మనస్సు ద్వారా కుమారుడిని సృష్టిస్తాను. ఈ విధంగా, నేను నా స్వంత రూపాన్ని మరొక స్వరూపంగా, సృష్టికర్తల పద్ధతిలో, లోకాలను దహించాలనే తపనతో సృష్టిస్తాను. అప్పుడే వరుణుడు కథ చెప్పాడు: ఉర్వ అనే తపస్విని, తన తపస్సుతో, యజ్ఞాగ్నిలో తన తొడను ఉంచింది. ఒక కేవలం దర్భా గడ్డితో ఆ స్థలాన్ని మథించి కుమారుని జన్మకు సిద్ధం చేశాడు. అప్పుడు ఆమె తొడ పగిలిపడి, ఆ గొప్ప అగ్ని జన్మించింది—అగ్ని స్వయంగా, లోకాలను దహించాలనే కోపంతో కుమారుడిగా అవతరించాడు. ఉర్వ తొడను చీల్చుకొని, ఆ అగ్ని 'ఔర్వ' అనే పేరిట, మూడు లోకాలను కాల్చివేయాలనే ఉగ్రతతో జన్మించాడు. ఆ అగ్ని జన్మిస్తూనే తన తండ్రిని అడిగాడు: "నన్ను ఆకలి బాధిస్తోంది, తండ్రి. లోకాన్ని దహించనివ్వు." అతని జ్వాలలు ఆకాశాన్ని తాకుతూ, పదిదిక్కులకూ వ్యాపించి, సమస్త ప్రాణులను కాల్చేస్తూ, ప్రళయాగ్నిలా పెరిగిపోయింది. ఆ సమయాన బ్రహ్మదేవుడు ఉర్వ వద్దకు వచ్చి ఇలా అన్నాడు: "లోకహితార్థం నీ కుమారుడిని నియంత్రించు; దయ చూపు." "ఓ మహర్షీ! నీ కుమారునికి నేను ఉత్తమ ఆధారాన్ని కల్పిస్తాను. ఇది నిజమే, నా కుమారా, విను." ఔర్వ ఆనందంతో ఇలా అన్నాడు: "ప్రభూ! నా కుమారుని హితార్థంగా నీవు ఈ జ్ఞానాన్ని ఇచ్చావు, నేను ధన్యుడిని." "ప్రభూ! ఉదయం సంధ్య సమయంలో, నా కుమారుడు తృప్తిగా ఉండాలంటే ఏ నైవేద్యాన్ని సమర్పించాలి? అతని నివాసం ఎక్కడ? ఆహారం ఏమిటి? అతని తేజానికి తగిన జీవనాధారాన్ని నీవే ఏర్పాటు చేయాలి." బ్రహ్మదేవుడు సమాధానమిచ్చాడు: "సముద్రంలో, సముద్రాగ్నికి నోరులో నివాసం కల్పించబడుతుంది. నా మూలం నీరు, కాబట్టి నీటిని నీతో పంపిస్తాను." "అక్కడ అతడు నిత్యం నీటినే నైవేద్యంగా పుచ్చుకుంటూ ఉంటాడు. కాబట్టి ఈ విస్తారమైన నీరు, నివాసంతో సహా, నీకు ఇస్తున్నాను." "యుగాంతంలో, నేను, ఈ అగ్ని కూడా, కలిసిపోతూ, లోకాన్ని పాతవాటితో కూడి శూన్యంగా చేస్తాం. ఈ అగ్ని, ప్రళయ సమయంలో, నా ఆజ్ఞతో నీటిని దహించడానికి సిద్ధమవుతుంది; దేవతలు, అసురులు, రాక్షసులతో సహా సమస్త ప్రాణుల్ని కాల్చేస్తుంది." అందుకు ఆ అగ్ని, తన జ్వాలలను ఆపి, సముద్ర నోటిలోకి ప్రవేశించి, తండ్రికి నమస్కరించి, అక్కడ స్థిరమయ్యాడు. ఆ తరువాత బ్రహ్మదేవుడు వెళ్లిపోయారు; ఔర్వుని అగ్ని శక్తిని తెలుసుకున్న మహర్షులు తమ తమ స్థానాలకు వెళ్లిపోయారు. ఈ అద్భుత ఘట్టాన్ని హిరణ్యకశిపుడు చూసి, ఔర్వునికి శిరసావందనం చేసి ఇలా అన్నాడు: "ప్రభూ! ఈ అద్భుతం జగత్తు ముందే జరిగింది. నీ తపస్సుతో బ్రహ్మదేవుడు సంతోషించారు. నేను నీ కుమారునికీ, నీకూ సేవకుడిని. నీ కార్యం వలన నీవు ప్రశంసనీయం." "కాబట్టి, నేను నీ పూజలో నిమగ్నుడిగా ఉండాలని భావించు; నేను తప్పినచో నీ విజయం నా విజయం అవుతుంది." ఔర్వుడు సమాధానమిచ్చాడు: "నీవు నన్ను గురువుగా భావించుట వల్ల నేను ధన్యుడిని, సంతోషించాను. నీకు ఇక్కడ భయం లేదు, నీ తపస్సు వల్ల." "నా కుమారుని ద్వారా సృష్టించిన ఈ శక్తిని తీసుకో. ఇది అగ్నికి కూడా తాకలేని విధంగా, నాశనకారి, రక్షణకారి. ఇది నీ వంశానికి లోబడి ఉంటుంది; నీవైపు రక్షణగా, శత్రువులకు నాశనంగా పనిచేస్తుంది." వరుణుడు వివరించాడు: "ఈ శక్తిని దేవతలు కూడా తట్టుకోలేరు; ఇది ఉర్వ కుమారుడు ఔర్వుని అగ్నిప్రభావంతో సృష్టించబడింది. ఆ రాక్షసుడు బాధపడినపుడు, ఈ శక్తి బలహీనపడుతుంది; అదే తేజంతో పూర్వంలో శాపించబడింది." "దీనిని నివారించాలంటే, దయచేసి, మిత్రమా, ఇంద్రుని, జలమూలమైన చంద్రుని ప్రసన్నం చేయు." "అందుకు నేను యాదవులతో కలిసి త్వరగా వెళ్ళి, నీ అనుగ్రహంతో ఈ శక్తిని నాశనం చేస్తాను." అంతట ఇంద్రుడు సంతోషించి, దేవతలను వృద్ధిచేసే సోముని యుద్ధానికి ముందుకు పంపాడు. "వెళ్ళు, సోమా! పాశధారి వరుణునికి మిత్రుడవై, అసురుల నాశనార్థంగా, దేవలోక విజయార్థంగా సహాయపడు." "నీవు తేజస్సులో సమానుడవు, నక్షత్రాధిపతివి. వేదాలు తెలిసినవారు లోకంలోని అన్ని సారాంశాలు నీవే వ్యాపించావని గుర్తిస్తారు. ఈ జగత్తులో నీకు సమానుడు లేడు, ఓ శీతలకిరణధారి! అవ్యక్తంగా waxing, waning, సముద్రంలో, ఆకాశంలో నీవే పరిపూర్ణుడవు." "నీవు రాత్రి, పగలు ద్వారా కాలాన్ని నడిపిస్తూ, లోకాన్ని మాయలో ముంచుతావు. నీపై చంద్రబింబం—ఇది లోకాల నీడతో తయారైంది. నక్షత్రాధిపతులు నీ మాయను గ్రహించలేరు, సోమా! నీవు సూర్యుని మార్గానికి మించినవాడు, నక్షత్రాలకు ఎగువన ఉన్నవాడు." "నీవు చీకటిని అకస్మాత్తుగా తొలగించి, జగత్తుని ప్రకాశింపజేస్తావు. నీవే శీతలకిరణధారి, మంచు శరీరముతో, నక్షత్రాధిపతి, చంద్రుడు." ఈ విధంగా, ఔర్వుని అగ్ని, బ్రహ్మదేవుని అనుగ్రహం, ఇంద్రుని ఆజ్ఞ, సోముని మహిమ, లోకాల రక్షణకోసం పరస్పరంగా కలిసిపోయాయి.