ஏவமுக்தா ததா பர்த்ரா த்ரபயாऽவாங்முகீ ஸ்திதா। விமும்சம்தீ ஸாऽஶ்ருபாதம் ராகவம் வாக்யமப்ரவீத்
கணவரால் இவ்வாறு கேட்கப்பட்ட சீதை, வெட்கத்தால் தலையை குனிந்து நின்றார்; கண்ணீர் சிந்தியபடி, ராகவனிடம் பேசத் தொடங்கினார்.
ஶ்ரு'ணு த்வம் நாத யத்த்ரு'ஷ்டமாஶ்சர்யமிஹ யாத்ரு'ஶம்। ராம த்வயாऽசிம்த்யமாநோ ராஜேம்த்ரஸ்த்விஹ சாகதஃ
நாதா, நான் இங்கு கண்ட அதிசயத்தை நீ கேள்; ராமா, நீ மதிக்கும் அரசர் இங்கு வந்திருக்கிறார்.
ஸர்வாபரணஸம்யுக்தௌ த்வௌ சாந்யௌ ச ததாவிதௌ। த்விஜாநாம் தேஹஸம்யுக்தாஸ்த்ரயஸ்தே ரகுநம்தந
அனைத்து ஆபரணங்களும் அணிந்த இருவரும் அங்கு இருந்தார்கள்; மேலும் மூவர், ரகு வம்சத்து வீரனே, பிராமணர்களின் உருவில் வந்திருந்தார்கள்.
பிதரஸ்து மயா த்ரு'ஷ்டா ப்ராஹ்மணாம்கேஷு ராகவ। த்ரு'ஷ்ட்வா த்ரபாந்விதா சாஹமபக்ராம்தா தவாம்திகாத்
ராமா, அந்தப் பிராமணர்களில் என் தந்தையை நான் கண்டேன்; அவரை பார்த்தவுடன் வெட்கம் கொண்டு உன் பக்கத்தை விட்டு விலகினேன்.
த்வயா வை போஜிதா விப்ராஃ க்ரு'தம் ஶ்ராத்தம் யதாவிதி। வல்கலாஜிநஸம்வீதா கதம் ராஜ்ஞஃ புரஃஸரா1.33.
நீ பிராமணர்களுக்கு உணவு அளித்து, ஸ்ராத்தத்தை முறையாக நடத்தினாய்; ஆனால் மரச்சீலை, மான் தோல் அணிந்தவர்கள் எப்படி அரசர்களுக்கு தலைவராக முடியும்?
பவாமி ரிபுவீரக்ந ஸத்யமேததுதாஹ்ரு'தம்। கௌஶேயாநி ச வஸ்த்ராணி கைகேய்யாபஹ்ரு'தாநி ச
நான் எதிரிகளை அழிப்பவன், இது உண்மை; கௌசல்யையின் பட்டு vasthiram மற்றும் கைகேயி எடுத்துச் சென்றவை இப்போது இல்லை.
ததஃ ப்ரப்ரு'தி சைவாஹம் சீரிணீ து வநாஶ்ரயம்। ஜ்ஞாத்வாஹம் ந வதே கிம்சிந்மா தே துஃகம் பவத்விதி
அதற்குப் பிறகு, நான் காட்டில் மரச்சீலை அணிந்து வாழ்கிறேன்; இதை அறிந்தபோது, உனக்கு துயரம் வரக்கூடாது என்பதால் எதையும் சொல்லவில்லை.
நாஹம் ஸ்மராமி வை மாதுர்ந பிதுஶ்ச பரம்தப। கதா பவிஷ்யதீஹாம்தோ வநவாஸஸ்ய ராகவ
பிரதிகாரி, எனக்கு என் தாயும் தந்தையும் நினைவில்லை; ராகவா, இந்த வனவாசம் எப்போது முடியும் என்று நான் ஏங்குகிறேன்.
ஏததேவாநிஶம் ராம சிம்தயம்த்யாஃ புநஃ புநஃ। வ்ரஜம்தி திவஸா நாத தவ பத்ப்யாம் ஶபாம்யஹம்
ராமா, இதையே மீண்டும் மீண்டும் நினைத்துக்கொண்டே நாட்கள் கழிகின்றன என் ஆண்டவனே, உன் பாதங்களைச் சத்தியமாகச் சொல்கிறேன்.
ஸ்வஹஸ்தேந கதம் ராஜ்ஞோ தாஸ்யே வை போஜநம் த்விதம்। தாஸாநாமபி யோ தாஸோ நோபபும்ஜீதயத்க்வசித்
நான் என் கையால் ராஜாவுக்கு இந்த உணவை எப்படி அளிப்பேன்? அடிமைகளின் அடிமை கூட இதை ஒருபோதும் உண்ண மாட்டான்.
ஏதாத்ரு'ஶீ கதம் த்வஸ்மை ஸம்ப்ரதாதும் ஸமுத்ஸஹே। யாஹம் ராஜ்ஞா புரா த்ரு'ஷ்டா ஸர்வாலங்காரபூஷிதா
முன்பு எல்லா ஆபரணங்களும் அணிந்து ராஜா என்னை பார்த்தான்; இப்போது இப்படிப்பட்டதை அவருக்கு நான் எப்படி கொடுக்க மனம் வருமா?
பாலவ்யஜநஹஸ்தா ச வீஜயம்தீ நராதிபம்। ஸா ஸ்வேதமலதிக்தாம்கீ கதம் பஶ்யாமி பூமிபம்
கையில் பஞ்சு விசிறி பிடித்து ராஜாவை வீசினவள் நான்; இப்போது சுரண்டல், களைப்பில் உடல் அழுக்காகி, பூமியின் அரசனை எப்படி பார்க்க முடியும்?
வ்யக்தம் த்ரிவிஷ்டபம் ப்ராப்தஸ்த்வயா புத்ரேண தாரிதஃ। த்ரு'ஷ்ட்வா மாம் துஃகிதாம் பாலாம் வநே க்லிஷ்டாமநாகஸம்
உன் மகனால் காப்பாற்றப்பட்டு, நீ சொர்க்கத்தை அடைந்திருப்பாய்; காட்டில் துன்பப்பட்டு, குற்றமில்லாமல் வாடும் என்னை பார்த்தபின்.
ஶோகஃ ஸ்யாத்பார்திவஸ்யாஸ்ய தேந நஷ்டாஸ்மி ராகவ। பவாந்ப்ராணஸமோ ராம ந தே கோப்யம் மமத்விஹ
இந்த அரசனுக்கு மிகுந்த துயரம் ஏற்படும் ராகவா, அதனால் நான் இங்கே அழிந்துவிட்டேன்; உன்னிடம் எனக்கு மறைப்பதெதுவும் இல்லை ராமா, நீ என் உயிரைப் போல عزیزானவன்.
ஸத்யேந தேந சைவாத ஸ்ப்ரு'ஶாமி சரணௌ தவ। தச்ச்ருத்வா ராகவஃ ப்ரீதஃ ப்ரியாம் தாம் ப்ரியவாதிநீம்
உண்மையையும் இதையும் சத்தியமாகச் சொல்லி, உன் பாதங்களைத் தொடுகிறேன்; இதைக் கேட்ட ராகவன், இனிய வார்த்தைகள் பேசும் தன் பிரியமானவளிடம் மகிழ்ந்தான்.
அம்கமாநீய ஸுத்ரு'டம் பரிஷ்வஜ்ய ச ஸாதரம்। புக்தௌ போஜ்யம் ததா வீரௌ பஶ்சாத்புக்தா ச ஜாநகீ
அவளை உறுதியாக மடியில் அமர வைத்து, மரியாதையுடன் அணைத்துக்கொண்டு, வீரர்கள் உணவை உண்டார்கள்; பிறகு சீதையும் உண்டாள்.
ஏவம் ஸ்திதௌ ததா ஸா ச தாம் ராத்ரிம் தத்ர ராகவௌ। உதிதே ச ஸஹஸ்ராம்ஶௌ கமநாய மநோ ததுஃ
அந்த இரவு அவர்கள் அங்கேயே தங்கினார்கள்; ஆயிரம் கதிர்கள் உடைய சூரியன் உதித்ததும், ராகவர்கள் புறப்பட நினைத்தார்கள்.
ப்ரத்யங்முகம் கதஃ க்ரோஶம் ஜ்யேஷ்டம் யாவச்ச புஷ்கரம்। பூர்வபாகே புஷ்கரஸ்ய யாவத்திஷ்டதி ராகவஃ
மேற்கு நோக்கி ஒரு கோசம் சென்று, மூத்த புஷ்கரத்தை அடைந்தார்; புஷ்கரத்தின் கிழக்குப் பகுதியில் ராகவன் தங்கினார்.
ஶுஶ்ராவ ச ததோ வாசம் தேவதூதேந பாஷிதம்। போ போ ராகவ பத்ரம் தே தீர்தமேதத்ஸுதுர்லபம்
அங்கே அவர் தேவதூதன் பேசிய ஓசையை கேட்டார்: 'ஓ ராகவா, உனக்கு நல்வாழ்த்து! இது மிகவும் அரிய தீர்த்தம்.'
அஸ்மிந்ஸ்தாநே ஸ்திதோ வீர ஆத்மநஃ புண்யதாம் குரு। தேவகார்யம் த்வயா கார்யம் ஹம்தவ்யா தேவஶத்ரவஃ
'இந்த இடத்தில் நிற்கும் வீரனே, உன் ஆன்மாவைத் தூய்மைப்படுத்து; உனக்கு தேவகாரியம் உள்ளது—தேவர்களின் பகைவரை நீ அழிக்க வேண்டும்.'
ததோ ஹ்ரு'ஷ்டமநா வீரோ ஹ்யப்ரவீல்லக்ஷ்மணம் வசஃ। ஸௌமித்ரேऽநுக்ரு'ஹீதோஹம் தேவதேவேந ப்ரஹ்மணா
அப்போது அந்த வீரன் மகிழ்ச்சியுடன் லக்ஷ்மணனிடம் சொன்னான்: 'சுமித்ரையின் மகனே, தேவாதிகளின் தலைவர் பிரம்மனால் நான் அருள்பெற்றேன்.'
அத்ராஶ்ரமபதம் க்ரு'த்வா மாஸமேகம் ச லக்ஷ்மண। வ்ரதம் சரிதுமிச்சாமி காயஶோதநமுத்தமம்
'இங்கே ஒரு தவமடம் அமைத்து, ஒரு மாதம் விரதம் இருந்து, உடலை மிகச் சுத்தமாக்க விரும்புகிறேன் லக்ஷ்மணா.'
ததேதி லக்ஷ்மணேநோக்தே வ்ரதம் பரிஸமாப்யது। பிம்டதாநாதிபிர்தாநைஃ ஶ்ராத்தைஶ்சைவ பிதாமஹாந்
லக்ஷ்மணன் 'அப்படிச் செய்யலாம்' என்று ஒப்புக்கொண்டதும், விரதம் முடிக்கப்பட்டது; பிண்டம் மற்றும் பிற தானங்கள், பித்ருக்களுக்கு செய்யும் சிராத்தம் ஆகியவை நடந்தன.
புஷ்கரே து ததா ராமோऽதர்பயத்விதிவத்ததா। கநகா ஸுப்ரபா சைவ நம்தா ப்ராசீ ஸரஸ்வதீ
புஷ்கரத்தில் ராமன் முறையின்படி பித்ருக்களை திருப்திப்படுத்தினார்; கனகா, சுப்ரபா, நந்தா, கிழக்கு சரஸ்வதி ஆகிய நதிகளோடும் சேர்த்து.
பம்சஸ்ரோதாஃ புஷ்கரேஷு பித்ரூ'ணாம் துஷ்டிதாயிநீ। தைநம்திநீம் பித்ரூ'ணாம் து பூஜாம் தாம் பித்ரு'பூர்விகாம்
புஷ்கரத்தில் ஐந்து பிரிவுகளாக ஓடும் நதி பித்ருக்களுக்கு திருப்தி அளிக்கிறது; அன்றாடம் பித்ருக்களுக்கு வழிபாடு, முன்னோர்கள் செய்தபடி செய்தான்.
ரசயித்வா ததா ராமோ லக்ஷ்மணம் வாக்யமப்ரவீத்। ஏஹி லக்ஷ்மண ஶீக்ரம் த்வம் புஷ்கராஜ்ஜலமாநய
அனைத்தையும் முடித்தபின், ராமன் லக்ஷ்மணனிடம் சொன்னான்: 'லக்ஷ்மணா, விரைவாக புஷ்கரத்திலிருந்து நீர் கொண்டு வா.'
பாதப்ரக்ஷாலநம் க்ரு'த்வா ஶயநம் குரு ஸம்ஸ்தரே। விபாவர்யாம் நிவ்ரு'த்தாயாம் யாஸ்யாமோ தக்ஷிணாம் திஶம்
கால்களைத் துவைத்து, படுக்கையை விரித்து படுத்துக்கொள்; இரவு முடிந்ததும், நாம் தெற்குத் திசைக்கு செல்லுவோம்.
லக்ஷ்மணஸ்த்வப்ரவீத்வாக்யம் ஸீதயாநீய தாம் பயஃ। நாஹம் ராம ஸர்வகாலே தாஸபாவம் கரோமி தே
அப்போது லக்ஷ்மணன், சீதைக்கு நீர் கொண்டு வந்து, 'ராமா, நான் எப்போதும் உனக்கு அடிமையாகச் செயல் படுவதில்லை' என்று சொன்னான்.
இயம்புஷ்டாசஸுப்ரு'ஶம்பீவரீசமமாப்யுத। கிம் த்வம் கரிஷ்யஸ்யநயா பார்யயா வத ஸாம்ப்ரதம்
உன் மனைவி நன்றாகப் பராமரிக்கப்பட்டு, உடல் பலமாக இருக்கிறாள்; இப்போது நீ அவளுடன் என்ன செய்யப் போகிறாய் என்று சொல்.
கிம் வா ம்ரு'தஸ்ய வை ப்ரு'ஷ்ட இயம் யாஸ்யதி தே ப்ரியா। ரக்ஷஸே த்வம் ஸதா காலம் ஸுபுஷ்டாம் சைவ ஸர்வதா
அல்லது, நீ இறந்தபின் உன் பிரியமானவள் உன்னைப் பின்தொடர்வாளா? நீ எப்போதும் அவளைப் பாதுகாக்கிறாய்; அவள் எப்போதும் நல்ல உடலுடன் இருக்கிறாள்.