தம்பநோ தூமதிமிரஃ கூஷ்மாம்டாத்யா ரணே ஹதாஃ । சம்டீ ப்ரு'ம்கீ கிரீடிஶ்ச மஹாகாலஶ்ச ஶ்ரு'ம்கலீ
தம்பனன், தூமதிமிரன், கூஷ்மாண்டர்கள் போன்றவர்கள் யுத்தத்தில் வீழ்ந்தார்கள். சண்டி, ப்ரிங்கி, கிரீடி, மகாகாலன், ச்ருங்கலி—
சம்டீஶோ குப்தநேத்ரஶ்ச காலாத்யாஶ்ச ஹதா ரணே । விநாயகஸ்ய ஸ்கம்தஸ்ய ஶிரஸீ ப்ரமதா மயா
சண்டீசன், குப்தநேத்ரன், காலன் முதலியோரும் யுத்தத்தில் வீழ்ந்தார்கள். விநாயகர், ஸ்கந்தரின் தலைகள் சுழன்றபடி, என் கையில் இருந்தன.
த்ரு'ஷ்டே மஹாரணே தேவி இத்யுக்த்வாத புரோக்ஷிபத் । தச்ச்ருத்வா நம்திநோ வாக்யம் ஶிரஸீ க்ரு'ஹ்ய புத்ரயோஃ
பெரிய போர்க்களத்தை பார்த்தவுடன், அந்த தேவியிடம் இப்படிச் சொல்லி முன் சென்றான்; நந்தியின் வார்த்தைகளை கேட்டதும், அவள் தன் மகன்களின் தலைகளை எடுத்தாள்.
பார்வதீ விலலாபோச்சைஃ புத்ரபுத்ரேதி ஜல்பதீ । தாரகாரே கதம் யுத்தே ஹதஸ்த்வம் ஸிம்துஸூநுநா
பார்வதி, "என் மகனே, என் மகனே!" என்று உருக்கமாக அழுதாள்; தாரகனை அழித்தவனே, கடல் மகனால் நீ போரில் எப்படி வீழ்ந்தாய்?
த்வம் ஹி த்ரிவாஸரோ தேவைஃ ஸேநாபத்யோऽபிஷேசிதஃ । ததா த்வயா கதம் வீர தாரகாக்யோ நிபாதிதஃ
மூன்று நாட்கள் மட்டுமே தேவர்களின் சேனாதிபதியாக நீ அமர்ந்தாய்; அப்போது, வீரனே, தாரகன் எனும் பகைவரை நீ எப்படி வீழ்த்தினாய்?
நீலகம்டேந கிம் த்யக்தோ யதஸ்த்வம் பதிதோ புவி । ஸ்நுஷாமுகம் ந த்ரு'ஷ்டம் ச மயா புத்ராவபாக்யயா
நீலக்கண்டன் உன்னை கைவிட்டானா, அதனால் நீ பூமியில் விழுந்தாயா? என் பாக்கியமில்லாதவளே, என் மருமகளின் முகத்தையும், என் மகன்களையும் நான் காணவில்லை.
ந போகா வத்ஸ தே புக்தா ஸம்ஸாரஸ்யாபி யேபவந் । தாத ஹேரம்ப விக்நேஶ லம்போதர கஜாநந
குழந்தா, இந்த உலக வாழ்க்கையில்கூட உனக்கு எவ்விதமான இன்பங்களும் அனுபவிக்கவில்லை; தந்தையே, இடையூறுகளை நீக்குவோனே, யானைமுகனே, பெருவயிறனே!
ரணாம்கணே கேந புத்ர ஸித்தைஃ பூஜ்யோ நிபாதிதஃ । வாஹநோऽஸௌ குதோ வத்ஸ மூஷகஃ கேந ஹிம்ஸிதஃ
போர்க்களத்தில், சித்தர்களும் வணங்கும் உன்னை, என் மகனே, யார் வீழ்த்தினார்? உன் வாகனமான எலி எங்கே? அதை யார் புண்படுத்தினர்?
ஏவம் விலபதீ கௌரீ ஶிவம் ப்ராஹ ஸுதுஃகிதம் । ஸாக்ஷாத்ருத்ரோऽஸி தேவேஶ ஹரஸ்த்வம் மா பயம் குரு
இவ்வாறு புலம்பிய கௌரி, மிகுந்த துயரத்தில் சிவனிடம் சொன்னாள்: "நீயே உண்மையில் ருத்ரன், தேவர்களின் தலைவனும், ஹரனும்; பயப்பட வேண்டாம்."
வ்ரு'ஷபஃ க்வ கதோ தேவ ஹதோ ஜாலம்தரேண வை । ஶரஜர்ஜரதேஹஸ்ய கிம் கரோமி ப்ரியம் தவ
தேவா, உன் நந்தி எங்கே சென்றான்? ஜலந்தரனால் அவன் கொல்லப்பட்டான். என் பிரியமானவரே, அம்புகளால் உடல் கிழிக்கப்பட்ட உனக்கு நான் என்ன செய்ய முடியும்?
ததஃ ஶ்ருத்வா வசோ தேவ்யா நிஶ்வஸ்யோவாச ஶம்கரஃ । தீர்கம் விநிஹதௌ புத்ரௌ வ்ரு'தா ஶோசஸி கிம் ப்ரியே
அப்போது, தேவியின் வார்த்தைகளை கேட்ட சிவன் ஆழ்ந்தためச்சுவாசம் விட்டுக் கூறினான்: "இப்போது மகன்கள் இருவரும் உயிரிழந்தபின், என் பிரியமே, வீணாக ஏன் துக்கப்படுகிறாய்?"
அதுநா தேம்கஸம்கேந தேவி மாம் த்ராதுமர்ஹஸி । ஶம்கரஸ்ய வசஃ ஶ்ருத்வாऽஸமயோசிதமாதுரம் । ப்ரத்யுவாசாம்பிகா தேவம் பபாஷே நோசிதம் வசஃ
இப்போது, தேவியே, நீ உன் சேர்க்கையால் என்னை காப்பாற்ற வேண்டும்; சங்கரனின் அவசரமான, காலத்துக்கு ஒத்ததல்லாத வார்த்தைகளை கேட்ட அம்பிகை, தேவனிடம் பொருத்தமில்லாத பதிலைச் சொன்னாள்.
மஹாவிஷாதே பதிதே பயே ச க்ரு'தே ஸமாதௌ வமநே மஹாஜ்வரே । ஶ்ராத்தே ப்ரயாணே குருவ்ரு'த்தஸந்நிதௌ ரதிம் புதாஃ ஶம்கர வர்ஜயம்தி
பெரும் துயரத்தில் வீழ்ந்தபோது, பயத்தில், தியானத்தில், வாந்தி எடுக்கும் போது, கடும் காய்ச்சலில், சிராத்தத்தில், பிரிவில், பெரியவர்கள் முன்பில், புத்திசாலிகள் இன்பத்தைத் தவிர்க்கிறார்கள், சங்கரா.
கதம் மாம் துஃகதுஃகார்தாம் புத்ரஶோகேந பீடிதாம் । ம்லாநாம் பாஷ்பபரிம்லாநாம் ஸம்ப்ரார்தயஸி சாதுராம்
எப்படி நீ என்னிடம் நெருக்கத்தை நாடுகிறாய்? நான் துக்கத்தில் துயரத்தால் சோர்ந்தவள், மகன்களின் பிரிவால் வருந்தும், கண்ணீரால் வாடியவள்.
பவாந்யா இதி வாக்யாநி ஶ்ருத்வா மாயாமஹேஶ்வரஃ । உவாச ஸ்வார்தமுத்திஶ்ய கௌர்யாரூபேண மோஹிதஃ
பவானியின் இந்த வார்த்தைகளை கேட்ட மாயைமிகு மகேசுவரன், தன் நோக்கத்திற்காக, கௌரியின் உருவத்தில் மயங்கிச் சொன்னான்.
புருஷஸ்யார்தியுக்தஸ்ய ந யச்சம்தி ரதிம் ஸ்த்ரியஃ । ததைவ ரௌரவே கோரே பதிஷ்யம்தி ந ஸம்ஶயஃ
துன்பத்தில் வாடும் ஆணுக்கு பெண்கள் இன்பம் தருவதில்லை; அதுபோல், ரௌரவம் எனும் கொடிய நரகத்தில் அவர்கள் நிச்சயம் வீழ்வார்கள்.
கணஶூந்யஃ புத்ரஶூந்யோ தீஶூந்யோऽஹம் வராநநே । ஸாம்ப்ரதம் க்ரு'ஹ்ய ஶூந்யோऽஹம் ஸர்வஶூந்யோऽஸ்மி பாமிநி
கணங்கள் இல்லாமல், மகன்கள் இல்லாமல், புத்தி இல்லாமல் நான் இருக்கிறேன், அழகிய முகத்தவளே; இப்போது எல்லாவற்றையும் இழந்து, நான் வெறுமையாக, முற்றிலும் வெறுமையாக இருக்கிறேன், ஒளிவீசும் பெண்மணியே.
ஸுஜீவிதம் விஹீநோऽஹம் த்வாம் ப்ரஷ்டுமிஹ சாகதஃ । ஸ்வம் க்ரு'ஹம் து ப்ரவிஶ்யாஶு த்யஜாமி ப்ரக்ரு'திம் ஸ்வகாம்
நல்ல வாழ்வை இழந்த நான், உன்னிடம் கேட்க வந்துள்ளேன்; இப்போது என் வீட்டிற்குள் விரைவாகச் சென்று, என் இயல்பை விட்டுவிடுவேன்.
உத்திஷ்ட நம்திந்ஸம்யாவஸ்தீர்தே பவ புரஃஸரஃ । த்வம் யாஹி ஸ்வேச்சயா காம்தே ப்ரக்ரு'திம் ஸ்வாம் பரித்யஜ
நந்தி எழுந்து, புனித இடத்தில் கூடுங்கள், முன்னிலை வகி; நீயோ, என் பிரியமானவளே, உன் விருப்பப்படி சென்று, உன் இயல்பை விட்டுவிடு.
இதி மாயாமஹேஶஸ்ய வசஃ ஶ்ருத்வாம்பிகா ததஃ । தீர்கம் தத்யோ மஹாஶ்வாஸம் ஶோகேந ச ஜடீக்ரு'தா 6.13.
இவ்வாறு மாயைமிகு மகேசுவரனின் வார்த்தைகளை கேட்ட அம்பிகை, பெரும் துக்கத்தில் மூழ்கி, ஆழ்ந்தためச்சுவாசம் விட்டாள்.
தஸ்யைவம் பரமே க்ஷோபே கிம்சிந்நோவாச ஸா க்ஷணம் । யயா ஸம்மோஹிதம் ஸர்வம் ஜகத்ஸ்தாவரஜம்கமம் । ஸைவ ஸம்மோஹிதா தேந ந ஜாநே துஃகமாத்மநஃ
அந்த மிகுந்த கலக்கத்தில், அவள் ஒரு கணம் மட்டும் சற்றே பேசினாள்; உலகில் உள்ள எல்லா நிலைபெற்றதும் அசையும் உயிர்களையும் மயக்கியவள், இப்போது அவனால் தானே மயக்கமடைந்தாள்; எனக்குள் உள்ள துயரத்தை நான் அறியவில்லை.
யுதிஷ்டிர உவாச- இதி மாயாமஹேஶேந மோஹிதா கிரிஜா யதா । அதஃ கிம் ஸமபூத்ப்ரஹ்மந்தந்மமாக்யாதுமர்ஹஸி
யுதிஷ்டிரன் கேட்டான்: இந்த மாதிரி மாயைமகேசுவரனால் கிரிஜா மயக்கமடைந்தபோது, அதற்கு பிறகு என்ன நடந்தது பிரம்மனே? அதை எனக்கு சொல்ல வேண்டும்.
நாரத உவாச- க்ஷீராப்தௌ து ஶயாநஸ்ய சுக்ஷோப ஹ்ரு'தயம் ஹரேஃ । அகஸ்மாதேவ ராஜேம்த்ர நயநேऽஶ்ருபரிப்லுதே
நாரதர் சொன்னார்: பாற்கடலில் இருந்த ஹரியின் மனம் திடீரென்று கலங்கியது, அரசே; அவன் கண்கள் கண்ணீரால் நிரம்பின.
த்ரு'ஷ்ட்வா தந்மஹதுத்பாதலக்ஷணம் பகவாம்ஸ்ததஃ । உத்தாய ஶேஷபர்யம்காந்மாம் ச வாயும் விலோக்ய ச
அந்த பெரிய அபாயத்தின் அறிகுறியை பார்த்த பாகவன், சேஷன் மீது இருந்த படுக்கையிலிருந்து எழுந்து, என்னையும் வாயுவையும் பார்த்தான்.
கிம் கார்யமிதி கோவிம்தஸ்தந்நாகாரிமதாஸ்மரத் । ஸ சாக்ரே ஸ்ம்ரு'திமாத்ரேண தஸ்தௌ பத்தாம்ஜலிஃ ப்ரபோ
என்ன செய்ய வேண்டும் என்று நினைத்த கோவிந்தன், பாம்புகளுக்கு பகைவரை நினைவு கூர்ந்தான்; நினைத்தவுடன் அவன் கைகூப்பி முன் வந்து நின்றான்.
விநதாநம்தநம் த்ரு'ஷ்ட்வா புரதஃ ப்ராஹ கேஶவஃ । ஸுபர்ண தத்ர கச்ச த்வம் யத்ர யுத்தம் ப்ரவர்ததே
விநதையின் மகன் முன்பாக வந்ததை பார்த்த கேசவன் சொன்னான்: 'சுபர்ணா, போராடும் இடத்திற்கு நீ போ.'
ஹதோ ஜாலம்தரோ வீரோ ஹரோ வா தேந மோஹிதஃ । த்ரு'ஷ்ட்வா தம் ஶீக்ரமாகத்ய கதயஸ்வ மமாகிலம்
'வீரன் ஜாலந்தரன் கொல்லப்பட்டாலோ, அல்லது ஹரன் அவனால் மயக்கமடைந்தாலோ, நீ உடனே வந்து எனக்கு எல்லாம் சொல்.'
ஜாலம்தரேஶயோர்யுத்தம் த்ரஷ்டும் ஶக்தஸ்த்வமேவ ஹி । கோऽந்யோ மஹாஹவே தஸ்மிந்ஜ்ஞாத்வா யாதி ஶரீரவாந்
'ஜாலந்தரனும் ஈசுவரனும் இடையே நடக்கும் போரைக் காண நீயே மட்டும் சக்திவானாய் இருக்கிறாய்; அந்த பெரிய போரின் உண்மையை அறிந்த பிறகு உடலுடன் அங்கு செல்லும் வேறு யார் இருக்கிறார்கள்?'
கதாசித்துர்கமம் தத்ர யுத்தம் ஶஸ்த்ராஸ்த்ரவ்ரு'ஷ்டிபிஃ । அத த்வம் பாணஸம்சாரம் கத்வாபி ஹிதவிக்ரஹஃ
'அந்தப் போர் சில சமயம் மிகவும் கடினமாக, ஆயுதங்களும் அம்புகளும் மழைபோல் பொழியும்; ஆனாலும், நீ அம்புகளின் இடத்தில் சென்று, நல்லெண்ணம் கொண்ட தோழனாய் இருக்கிறாய்.'
ஸம்த்ரு'ஷ்ட்வா பார்வதீவ்ரு'த்திம் ஶீக்ரமாயாதுமர்ஹஸி । தைத்யமாயாநிராஸார்தம் விசிம்த்ய பகவாம்ஸ்த்வரந்
'பார்வதியின் நிலையை கவனித்து, நீ விரைவாக திரும்பி வர வேண்டும்; அசுரனின் மாயையை நீக்க வேண்டும் என்று பாகவன் அவனை உந்தினார்.'