தைலபாத்ரம் ச நமிதம் ஸுப்ரகாஶோऽபவத்ததா । ப்ராஹ்மணோऽபி ஜஜாகார த்யக்த்வா நித்ராம் விமோஹிநீம்
எண்ணெய் பாத்திரம் சாய்ந்து, அந்த நேரத்தில் வீடு முழுவதும் பிரகாசம் பரவியது; அந்தப் பிராமணனும், மயக்கமூட்டும் தூக்கத்தை விட்டுவிட்டு விழித்தான்.
மார்ஜாரோऽபி ச தாம் ராத்ரீமஜாக்ரச்சாகுபக்ஷகஃ । ததஃ ப்ரபாதே விமலே க்ரு'த்வா நித்யக்ரியாம் த்விஜஃ
அந்த பூனையும், அந்த இரவு முழுவதும் எலிகளைப் பிடிப்பதற்காக விழிப்புடன் இருந்தது; பிறகு, விடியற்காலையில், அந்தத் த்விஜன் தன் தினசரி கடமைகளைச் செய்தான்.
ததஶ்ச பாரணம் சக்ரே விப்ரோ பம்துஜநைஃ ஸஹ । ஏவம் ப்ரவர்த்தமாநஸ்ய கபிலஸ்ய மஹாத்மநஃ
அதன் பிறகு, அந்தப் பிராமணன் தன் உறவினர்களுடன் சேர்ந்து விரதத்தை முடித்தான்; இப்படியாக மகாத்மா கபிலன் தொடர்ந்து வாழ்ந்தான்.
பபூவுஃ புத்ரபௌத்ராஶ்ச தநதாந்யமநுத்தமம் । ஆரோக்யம் பரமாம்ரு'த்திமவாப மஹதீம் ஶ்ரியம்
அவனுக்கு மகன்கள், பேத்திகள் பிறந்தார்கள்; அளவில்லா செல்வமும், தானியமும் கிடைத்தன; சிறந்த ஆரோக்கியமும், மிகுந்த வளமும், பெரும் செல்வமும் பெற்றான்.
தீபவ்ரதப்ரபாவேந கபிலோ மோக்ஷமாகதஃ । ஸம்பேத்ய மம்டலம் புண்யம் ஸவிதுஃ ஶஶிநஸ்ததா
விளக்கு விரதத்தின் பலத்தால், கபிலன் முக்தியை அடைந்தான்; சூரியனும் சந்திரனும் செல்லும் புண்ணிய வட்டங்களை கடந்தான்.
தீபஜ்யோதிஃஸ்வரூபேண பரமாத்மா நியுக்தவாந் । மூஷிகாபி ச காலேந மமார பிலமத்யதஃ
விளக்கின் ஒளி வடிவில் பரமாத்மா அவனை உயர்த்தினான்; காலப்போக்கில், அந்த எலியும் தன் குகைக்குள் இறந்தது.
விமாநவரமாருஹ்ய தேவகம்தர்வஸேவிதம் । அப்ஸரோபிஃ பரிவ்ரு'தோ வித்யாதரகணைர்யுதஃ
அவன் தேவதைகள், கந்தர்வர்கள் சேவை செய்யும் சிறந்த விமானத்தில் ஏறி, அப்சராச்கள் சூழ, வித்யாதரர் கூட்டத்துடன் சென்றான்.
ஸ்தூயமாநோ மஹாதேஜா ஜயஶப்தாதி மம்கலைஃ । ஸ்தூயமாநஃ ஸ வை நாகைர்விஷ்ணுலோகம் ஜகாம ஸஃ
வெற்றி என்று மகிழ்ச்சியுடன் கீதங்கள் பாடி, நாகர்கள் புகழ்ந்தபடி, அவன் விஷ்ணு லோகத்திற்குச் சென்றான்.
கல்பகோடிஸஹஸ்ராணி கல்பகோடிஶதாநி ச । புக்த்வா ச விபுலாந்போகாந்ததோ ராஜாபவத்புவி
எண்ணற்ற கோடி யுகங்கள், கோடி நூற்றுக்கணக்கான யுகங்கள், பெரும் இன்பங்களை அனுபவித்துப் பின்பு, அவன் பூமியில் ஒரு அரசனாக பிறந்தான்.
ஸுதர்மா நாம தர்மாத்மா தேவப்ராஹ்மணபூஜகஃ । ரூபவாந்ஸுபகஶ்சைவ மஹாபலபராக்ரமஃ
அவனுக்கு சுதர்மா என்று பெயர்; தர்மத்தில் நிலை கொண்டவன், தேவர்களையும் பிராமணர்களையும் வழிபடுவான்; அழகும், அதிர்ஷ்டமும், பெரும் வலிமையும், வீரமும் கொண்டவன்.
தஸ்ய ப்ரியதமா பார்யா ஸர்வலக்ஷணஸம்யுதா । பர்த்ரு'பக்தா ததா ஶீலா நாம்நா ஸா ரூபஸும்தரீ
அவனுக்கு மிகவும் பிடித்த மனைவி, எல்லா நல்ல இலக்கணங்களும் உடையவள்; கணவனைப் பற்றுள்ளவள், நல்லொழுக்கம் கொண்டவள்; அவளுக்கு ரூபசுந்தரி என்று பெயர்.
ஸர்வாஸாம் சைவ நாரீணாம் மத்யே ஸா ஸுபகாபவத் । புத்ராஶ்ச பஹவோ ஜாதாஸ்ததா துஹிதரோ கநாஃ
அனைத்து பெண்களில் அவளே மிக அதிர்ஷ்டசாலி; அவர்களுக்கு பல மகன்கள் பிறந்தார்கள், அதேபோல் நல்ல குணமுள்ள மகள்களும் பிறந்தார்கள்.
ஏவம் விஹரதோஸ்தத்வத்தம்பத்யோஃ ப்ரீதிபூர்வகம் । ஆகதஃ கார்த்திகோ மாஸோ ஹரிநேத்ராவபோதக்ரு'த்
அந்த தம்பதிகள் மகிழ்ச்சியுடன் நாட்களை கழித்துக்கொண்டிருக்க, ஹரியின் கண்களை விழிப்பிக்கும் கார்த்திகை மாதம் வந்து சேர்ந்தது.
தஸ்மிந்தீபாஃ ப்ரபோத்யம்தே நாராயணபராயணைஃ । க்ரு'ச்ச்ரசாம்த்ராயணாதீநி வ்ரதாநி நியமாஸ்ததா
அந்த மாதத்தில் நாராயணனை வழிபடும் பக்தர்கள் விளக்குகளை ஏற்றி, கிருச்சிரம், சாந்திராயணம் போன்ற விரதங்களையும், பல விதமான கட்டுப்பாடுகளையும் மேற்கொள்கிறார்கள்.
க்ரியம்தே விஷ்ணுபக்தைஶ்ச ஸம்ஸாரபயபீருபிஃ । அத ப்ரபோதிநீம் ப்ராப்ய ராஜா ராஜ்ஞீமதாப்ரவீத்
இந்த விரதங்களை விஷ்ணுவை நேசிப்பவர்களும், உலக வாழ்க்கையின் பயத்தை உணர்வோர்களும் செய்கிறார்கள். பிறகு பிரபோதினி வந்தபோது, அரசர் ராணியிடம் பேசினார்.
பத்ரே ப்ரபோதிநீ புண்யா விஷ்ணோர்நாபிஸரோருஹே । கரிஷ்யாம்யத்ய பூஜாம் ச ஸோபவாஸோ ஜிதேம்த்ரியஃ
அழகானவளே, இன்று புனிதமான பிரபோதினி, விஷ்ணுவின் நாபி மலரில் தோன்றிய நாள். இன்று நான் விரதமிருந்து, என் உணர்வுகளை அடக்கி, பூஜை செய்யப்போகிறேன்.
ஸ்நாத்வா ச புஷ்கரே தீர்தே பும்டரீகாக்ஷமச்யுதம் । பூஜயிஷ்யாமி தேவேஶம் லக்ஷ்ம்யா ஸஹ ஜநார்தநம்
புனிதமான புஷ்கரத்தில் स्नானம் செய்து, தாமரைப்பாதம் கொண்ட அழிவில்லாத தேவனும், தேவர்களின் தலைவனும் ஆன ஜனார்த்தனனை, லக்ஷ்மியுடன் சேர்ந்து வழிபடப்போகிறேன்.
இதி ஸா வாம்சிதம் ஶ்ருத்வா பர்துஃ ப்ரியஹிதே ரதா । உவாச வசநம் குஹ்யம் பர்த்தாரம் சாருஹாஸிநீ
தன் கணவரின் ஆசையை கேட்டதும், அவருடைய மகிழ்ச்சியையே விரும்பும் அவள், அழகான புன்னகையுடன் ரகசியமாக சொன்னாள்.
ரூபஸும்தர்யுவாச- மமாபி ஹ்ரு'தயே காமஃ ஸமுத்பந்நோ நராதிப । ரூபஸௌம்தர்யவாம்சா ச ஹ்ரு'தயே மம வர்த்ததே
ரூபசுந்தரி சொன்னாள்: 'மன்னா, எனது உள்ளத்திலும் ஒரு ஆசை எழுந்துள்ளது; அழகும், இளமையும் குறித்த விருப்பம் என் மனதில் உள்ளது.'
புஷ்கரம் ப்ரதமம் தீர்தம் கம்துமிச்சே த்வயா ஸஹ । ததோ ராஜா தயா ஸார்த்தமாகதஃ புஷ்கரம் ததா
'நீயும் நானும் சேர்ந்து முதன்மையான தீர்த்தமான புஷ்கரத்திற்கு போக விரும்புகிறேன்.' அப்போது அரசர் அவளுடன் சேர்ந்து புஷ்கரத்திற்கு சென்றார்.
ஹஸ்த்யஶ்வரதவ்ரு'ம்தைஶ்ச ஸமாகத்ய புரோஹிதைஃ । ததஃ ஸ்நாத்வா ததா த்யாயந்தர்பயந்பித்ரு'தேவதாஃ
யானைகள், குதிரைகள், ரதங்கள், புரோகிதர்கள் ஆகியோருடன் அவர்கள் அங்கு வந்தார்கள். பிறகு, ஸ்நானம் செய்து, தியானித்து, முன்னோர்கள் மற்றும் தேவதைகளுக்கு தர்ப்பணம் செய்தார்கள்.
பூஜயாமாஸ தேவேஶம் பும்டரீகாக்ஷமச்யுதம் । தீபமாலாகுலே தத்ர ஸர்வதஃ ஸுமநோஹரே
அழகாக ஒளிரும் பல விளக்குகளால் அலங்கரிக்கப்பட்ட அந்த இடத்தில், அவர்கள் தாமரைப்பாதம் கொண்ட அழிவில்லாத தேவனையும், தேவர்களின் தலைவனையும் வழிபட்டார்கள்.
ததர்ஶ லிகிதம் தத்ர மார்ஜாரம் தேவதாலயே । தம் த்ரு'ஷ்ட்வா ப்ராக்ரு'தம் கர்ம ஜந்ம ஸ்ம்ரு'த்வா ந்ரு'பஸ்ததா
அங்கு தேவாலயத்தில் ஓவியமாக வரைந்திருந்த ஒரு பூனை அரசருக்குக் கண்ணில் பட்டது. அதை பார்த்ததும், அவர் தன் முந்தைய சாதாரண பிறப்பை நினைவுகூர்ந்தார்.
முகபம்கஜமாலோக்ய ப்ரியாயாஃ ப்ரஜஹாஸ ச । ரூபஸும்தர்யுவாச- மம ஸந்முகமாலோக்ய பர்தஃ கிம் ஸ்மிதகாரணம் 6.30.
தன் அன்புக்குரியவளின் தாமரைப்போல் முகத்தை பார்த்து, அரசர் சிரித்தார். ரூபசுந்தரி கேட்டாள்: 'என் முகத்தைப் பார்த்து, கணவரே, ஏன் சிரிக்கிறீர்கள்?'
கதயாமாஸ ஹ்ரு'ஷ்டாத்மா ப்ராக்தநம் கர்மணஃ பலம் । ராஜோவாச- அஹமாஸம் புரா தேவி மார்ஜாரோ ப்ராஹ்மணாலயே
மனதில் மகிழ்ச்சி கொண்டு, அவர் தன் முந்தைய கர்மாவின் பலனை சொன்னார். அரசர் சொன்னார்: 'தேவி, நான் முன்பு ஒரு பிராமணனின் வீட்டில் பூனையாக இருந்தேன்.'
பக்ஷிதா மூஷகாஸ்தத்ர மயா ஶதஸஹஸ்ரஶஃ । ததோ நாராயணஸ்யாக்ரே தீபஃ ஸம்ரக்ஷிதோ யதஃ
'அங்கே நான் நூற்றுக்கணக்கான எலிகளைத் தின்றேன். ஆனால், நாராயணனின் முன் ஒரு விளக்கை காத்ததற்காக—'
வ்யாஜேநாபி மயா தேவிப்ராப்தம் தத்கர்மணஃ பலம் । விஷ்ணுலோகமநுப்ராப்ய ராஜ்யம் ப்ராப்தம் மயாதுநா
'அதுவும் உண்மையல்லாமல் செய்தாலும், தேவி, அந்தச் செயலின் பலனாக விஷ்ணுவின் உலகையும், இப்போது இந்த அரசாட்சியையும் பெற்றேன்.'
ரூபஸும்தர்யுவாச-। மமாபி ஸ்மரணம் ஜாதம் ப்ராக்ரு'தஸ்ய ச ஜந்மநஃ । மூஷிகா சாஹமப்யாஸம் க்ஷுத்ரா ப்ராஹ்மணவேஶ்மநி
ரூபசுந்தரி சொன்னாள்: 'நானும் என் முந்தைய சாதாரண பிறப்பை நினைவுகூர்கிறேன்; நான் ஒரு சிறிய எலி ஆகி, ஒரு பிராமணனின் வீட்டில் இருந்தேன்.'
கார்திகே ச ப்ரபோதிந்யாம் மம்தீபூதே ச தீபகே । வர்த்யக்ராஹரணார்தாய நிர்கதாஹம் ததா பிலாத்
'கார்த்திகை மாதத்தில் பிரபோதினி நாளில், விளக்கு மங்கியபோது, வட்டியின் முனையை எடுக்க நான் அந்தக் குழியிலிருந்து வெளியே வந்தேன்.'
த்ரு'ஷ்ட்வா நாராயணம் தேவம் பூஜிதம் குஸுமைஸ்ததா । நித்ராபிபூதம் விப்ரம் ச வர்த்திஃ க்ரு'ஷ்டா மயா ததா
'அப்போது நாராயணனை மலர்களால் பூஜை செய்யும் காட்சியும், தூக்கத்தில் மூழ்கியிருந்த பிராமணனையும் பார்த்து, நான் அந்த வட்டியை இழுத்தேன்.'