ஸா சலம்தீ பதி ததா ஶுஷ்யத்வதநலக்ஷிதா । கம்டகக்ஷதஸத்பாதா ஸ்கலம்தீ ச பதே பதே
அவள் அந்த வழியில் நடந்தபோது, வியர்த்து வாடி, தாகமாகவும் சோர்வாகவும் தெரிந்தாள்; அவளது பாதங்கள் முட்களால் காயப்பட்டு, ஒவ்வொரு அடியிலும் தடுமாறினாள்.
லக்ஷ்மணஸ்தாம் மஹாகோரே விபிநே துஃகதாயிநி । ப்ரவேஶயாமாஸ ததா ராகவாஜ்ஞாவிதாயகஃ
ராகவன் கட்டளையை ஏற்று, லக்ஷ்மணன் அவளை அந்த பயங்கரமான, துயரத்தை தரும் காட்டுக்குள் அழைத்துச் சென்றான்.
யத்ர வ்ரு'க்ஷா மஹாகோரா பர்பூலாஃ கதிரா கநாஃ । ஶ்லேஷ்மாதகாஶ்சிம்சிணீகாஃ ஶுஷ்கா தாவேந வஹ்நிநா
அங்கு மரங்கள் மிகவும் பயங்கரமாகவும், பர்பூலா, அடர்ந்த கடிரா, சிளேஷ்மாதகா, சிஞ்சினி ஆகியவை காட்டுத்தீயால் வாடி உலர்ந்திருந்தன.
கோடரஸ்தா மஹாஸர்பாஃ பூத்குர்வம்தி ஸுகோபிதாஃ । கூகா கூத்குர்வதே யத்ர லோகசித்தபயம்கராஃ
மரங்களின் ஓரங்களில் பெரிய பாம்புகள் கோபமாக பிசிறி, ஊளையிட்டன; அங்கு ஆந்தைகள் கூவி, மனிதர்களுக்கு பயத்தை ஏற்படுத்தின.
வ்யாக்ராஃ ஸிம்ஹாஃ ஸ்ரு'காலாஶ்ச த்வீபிநோऽதிபயம்கராஃ । த்ரு'ஶ்யம்தே யத்ர ஸரலா மநுஷ்யாதாஃ ஸுகோபநாஃ
புலிகள், சிங்கங்கள், நரி, சிறுத்தைகள்—மிகவும் பயங்கரமாக அங்கு தோன்றின; மேலும் காட்டில் மனிதனைத் தின்னும் சிரால மரங்கள் கோபத்துடன் இருந்தன.
மஹிஷாஃ ஸூகரா துஷ்டா தம்ஷ்ட்ரா த்வயவிலக்ஷிதாஃ । குர்வம்தி ப்ராணிநாம் தாபம் மாநஸஸ்ய மதோத்துராஃ
காட்டெருமைகள், காட்டுப்பன்றிகள், இரட்டை பற்களுடன் கெட்டபடியாக, உயிரினங்களைத் துன்புறுத்தின; அவற்றின் மனம் பைத்தியமாக இருந்தது.
ஈத்ரு'க்வநம் ப்ரபஶ்யம்தீ பயேநோபகதஜ்வரா । கம்டகைர்தஷ்டசரணா லக்ஷ்மணம் வாக்யமப்ரவீத்
அப்படி ஒரு காட்டை பார்த்து, பயத்தில் உடல் காய்ச்சலாக, முட்களால் குத்தப்பட்ட பாதங்களுடன், சீதா லக்ஷ்மணனிடம் பேசினாள்.
ஜாநக்யுவாச। வீரர்ஷிமுநிஸம்ஸேவ்யா நாஶ்ரமாந்நேத்ரஸௌக்யதாந் । நாஹம் பஶ்யாமி நோ தேஷாம் பத்நீஶ்ச ஸுதபோதநாஃ
ஜானகி சொன்னாள்: வீரர்ஷிகள் வழிபடும் ஆசிரமங்களையும், கண்களுக்கு இன்பம் தரும் தவமுள்ள அவர்களின் மனைவியரையும் நான் எங்கும் காணவில்லை.
பஶ்யாமி கேவலம் கோராந்பக்ஷிணஃ ஶுஷ்கவ்ரு'க்ஷகாந் । தாவாநலேந தத்ஸர்வம் தஹ்யமாநமிதம் வநம்
நான் பார்க்கிறேன் எல்லாம் பயங்கரமான பறவைகளும், உலர்ந்த மரங்களும் தான்; இந்தக் காட்டை முழுவதும் காட்டுத்தீ எரிக்கிறது.
த்வாம் ச பஶ்யாமி துஃகார்தமஶ்ருபூர்ணாகுலேக்ஷணம் । ஶகுநேதரஸாஹஸ்ரம் பவேந்மம பதே பதே
நான் உன்னை காண்கிறேன், துயரத்தில் மூழ்கி, கண்ணீர் நிறைந்த குழப்பமான கண்களுடன்; ஒவ்வொரு அடியிலும் ஆயிரம் தீய அறிகுறிகள் எனக்கு தோன்றுகின்றன.
தந்மே கதய வீராக்ர்ய கதம் முக்தா மஹாத்மநா । ராமேண துஷ்டஹ்ரு'தயா க்ஷிப்ரம் கதய மே ஹி தத்
அதனால், வீரர்களில் சிறந்தவரே, மகாத்மாவான ராமன் என்னை எவ்வாறு கைவிட்டான், அவன் மனம் எப்போது கடுமையாயிற்று என்பதை விரைவில் எனக்குச் சொல்லுங்கள்.
இதி வாக்யம் ஸமாகர்ண்ய லக்ஷ்மணஃ ஶோககர்ஶிதஃ । ஸம்ருத்தபாஷ்பவதநோ ந கிம்சித்ப்ரோக்தவாம்ஸ்ததா
அந்த வார்த்தைகளை கேட்ட லக்ஷ்மணன், துயரத்தில் சோர்ந்து, முகம் கண்ணீரால் அடைக்கி, அப்போது ஒன்றும் பேசவில்லை.
ததேவ விபிநம் கோரம் கச்சம்தீ லக்ஷ்மணாந்விதா । புநரப்யாஹ தம் வீரம் துஃகார்தா பஶ்யதீ முகம்
அந்த பயங்கரமான காட்டில் லக்ஷ்மணனுடன் சென்றபோது, சீதா மீண்டும் துயரத்தில் முகத்தைப் பார்த்து, அந்த வீரனிடம் பேசினாள்.
ததாபி ஸ ந தாம் வக்தி கிமபி ப்ரேக்ஷுலோலுபஃ । ததா ஸாத்யம்தநிர்பம்தம் சகார பரிப்ரு'ச்சதீ
அப்போதும் அவன் எதையும் பேசவில்லை; அவன் பார்வை அலைபாய்ந்தது; அப்போது சீதா உண்மையோடு தொடர்ந்து கேட்டாள்.
ஆக்ரஹேண யதா ப்ரு'ஷ்டோ லக்ஷ்மணஃ ஸீதயா ததா । ருத்தகம்டோ முஹுஃ ஶோசந்நவதத்த்யாகஸம்பவம்
சீதா வலியுறுத்தி கேட்டபோது, லக்ஷ்மணன் கண்கள் அடைபட்டு, மீண்டும் மீண்டும் துயரத்தில் அழுது, அந்த விட்டு விடுதலை பற்றி சொன்னான்.
தத்வாக்யம் பவிநா துல்யம் நிஶம்ய முநிஸத்தம । ஸுலதாக்ரு'த்தமூலேவ பபூவாகல்பவர்ஜிதா
அந்த வார்த்தைகளை கேட்டவுடன், முனிவர்களில் சிறந்தவரே, சீதா வேரில் இருந்து வெட்டப்பட்ட தாமரைப்பூ போல அழகற்றவளாக ஆனாள்.
ததைவ ப்ரு'திவீ தாம் ந ஜக்ராஹ தநயாமிமாம் । ராமோ விபாபிநீம் ஸீதாம் ந ஜஹ்யாதிதி ஶம்கிநீ
அந்த நேரத்தில், பூமி இந்த மகளை ஏற்கவில்லை; ராமர், குற்றம் சுமத்தப்பட்ட சீதையை விட்டுவிட மாட்டாரோ என்று சந்தேகித்ததால் தான்.
பதிதாம் தாம் து வைதேஹீம் த்ரு'ஷ்ட்வா ஸௌமித்ரிருத்ஸுகஃ । பல்லவாக்ர்யஸமீரேண ஸம்ஜ்ஞிதாம் து சகார ஸஃ
வைத்தேஹி கீழே விழுந்ததை பார்த்த சௌமித்ரி, ஆவலுடன், பசுமை இலைகளின் தென்றல் கொண்டு அவளை உயிர்ப்பித்தான்.
ஸம்ஜ்ஞாம் ப்ராப்தா ஹ்யுவாசேதம் மா ஹாஸ்யம் குரு தேவர । கதம் மாம் பாபரஹிதாம் த்யஜதே ஸ ரகூத்வஹஃ
உயிர் திரும்பிய சீதை, "தேவரே, இதை பரிகாசாக மாற்றாதீர்கள்; பாவமில்லாத என்னை ரகுவின் பெருமகன் எப்படி விட்டு விடுகிறார்?" என்று கேட்டாள்.
ஏவம் பஹுவிலப்யாத லக்ஷ்மணம் துஃகஸம்யுதம் । ஸம்வீக்ஷ்யமூ ர்ச்சிதா பூமௌ பபாத பரிதுஃகிதா
இவ்வாறு பலமாக அழுது, துக்கத்தில் மூழ்கிய லக்ஷ்மணனை பார்த்து, மிகவும் வருந்தி, மயங்கி நிலத்தில் விழுந்தாள்.
முஹூர்தேநாபி ஸம்ஜ்ஞாம் ஸா ப்ராப்ய துஃகபரிப்லுதா । ஜகாத ராமசரணௌ ஸ்மம்ரதீ ஶோகவிக்ஷதா
சிறிது நேரத்தில் உயிர் திரும்பி, துக்கத்தில் மூழ்கியவளாய், ராமரின் பாதங்களை நினைத்து, துயரத்தில் காயமடைந்த மனதுடன் பேசினாள்.
ரகுநாதோ மஹாபுத்திஸ்த்யஜதே மாம் கதம் மஹாந் । யோ மதர்தே பயோராஶிம் பத்தவாந்வாநரைர்யுதஃ
"பெரிய புத்திசாலி ரகுநாதர், என் காரணமாக வானரர்களுடன் கடல் மீது பாலம் கட்டியவர், அவர் என்னை எப்படி விட்டு விடுகிறார்?"
ஸ கதம் மாம் மஹாவீரோ நிஷ்பாபாம் ரஜகோக்திதஃ । த்யஜிஷ்யதி மமைவாத்ர தைவம் து ப்ரதிகூலிதம்
"அந்த வீரர், பாவமில்லாத என்னை, ஒரு துப்புரவுக்காரனின் வார்த்தைக்கு மட்டும் எப்படி விட்டு விட முடியும்? இங்கு என் அதிர்ஷ்டமே எதிராக உள்ளது."
ஏவம் வதந்தீ புநரபி மூர்ச்சாம் ப்ராப்தா விதேஹஜா । மூர்ச்சிதாம் தாம் ஸமீக்ஷ்யாத ருரோத விக்ரு'தஸ்வரஃ
இவ்வாறு கூறியவுடன், மீண்டும் மயக்கம் வந்த வைத்தேஹி, அவளை மயங்கி கிடப்பதை பார்த்து, சௌமித்ரி துயரத்தில் குரல் மாற்றி அழுதான்.
புநஃ ஸம்ஜ்ஞாமவாப்யைவம் ஸௌமித்ரிம் நிஜகாத ஸா । துஃகாதுரம் வீக்ஷமாணா ருத்தகம்டம் ஸுதுஃகிதா
மீண்டும் உயிர் திரும்பி, மிகுந்த துக்கத்தில், கண்களில் நீர் ததும்ப, சௌமித்ரியை பார்த்து, குரல் அடங்கியபடி பேசினாள்.
ஸௌமித்ரே கச்ச ராமம் த்வம் தர்மமூர்திம் யஶோநிதிம் । மத்வாக்யமேவைதத்ப்ரூயாஃ ஸமக்ஷம் தபஸாம் நிதேஃ
"சௌமித்ரி, நீ போய் தர்மத்தின் உருவும் புகழின் களஞ்சியமும் ஆன ராமரிடம், என் வார்த்தைகளை நேரில் சென்று சொல்."
மாம் தத்யாஜ பவாந்யத்வை ஜாநந்நபி விபாபிநீம் । குலஸ்ய ஸத்ரு'ஶம் கிம் வா ஶாஸ்த்ரஜ்ஞாநஸ்ய தத்பலம்
"நான் குற்றம் சுமத்தப்பட்டவள் என்பதை அறிந்தும், அவர் என்னை விட்டுவிட்டார்; இது அவருடைய குலத்துக்கு ஏற்றதா? அல்லது அவர் அறிந்த வேதத்தின் பலனிதுவா?"
நித்யம் தவ பதே ரக்தாம் த்வதுச்சிஷ்டபுஜம் ஹி மாம் । பவாம்ஸ்தத்யாஜ தத்ஸர்வம் மம தைவம் து காரணம்
"நான் எப்போதும் உன் பாதத்தில் பக்தியுடன் இருந்தேன், உன் மீதமுள்ள உணவை மட்டுமே உண்டேன்; நீ என்னை விட்டுவிட்டாய், இதற்கெல்லாம் என் அதிர்ஷ்டமே காரணம்."
கல்யாணம் தவ ஸர்வத்ர பூயாத்வீரவரோத்தம । அஹம் தாவத்வநே த்வாம் ஹி ஸ்மரம்தீ ப்ராணதாரிகா
"வீரர்களில் சிறந்தவரே, எங்கும் உனக்கு நன்மை ஏற்படட்டும்; நான் காட்டில் உன்னை நினைத்து உயிர் வாழ்கிறேன்."
மநஸா கர்மணா வாசா பவாநேவ மமோத்தமஃ । அந்யே துச்சீக்ரு'தாஃ ஸர்வே மநஸா ரகுவம்ஶஜ
"என் மனதில், செயலிலும், சொல்லிலும், நீயே எனக்கு உயர்ந்தவன்; மற்றவர்கள் எல்லோரும் என் மனதில் அற்பமானவர்களே, ரகு குலத்தில் பிறந்தவரே."