ப்ரு'ஹஸ்பதிம் ஸுராத்யக்ஷம் மம்த்ரிணம் ஸ்வர்கவாஸிநாம் । பப்ரச்ச ஸவிதே கத்வா நத்வா ஸுரகுரும் வரம்
அப்போது தேவர்களின் தலைவர், விண்ணில் வாழும் தேவர்களின் பிரதான ஆலோசகரும் ஆசானுமான ப்ருஹஸ்பதியை அணுகி, வணங்கி, அவனைப் பற்றி விசாரித்தான்.
இம்த்ர உவாச। கோऽஸௌ யோ வாநரோ த்ரோணம் நேதும் ஸ்வாமிந்ஸமாகதஃ । யேந மே நிஹதா வீரா அமராஃ ஶஸ்த்ரதாரிணஃ
இந்திரன் சொன்னான்: 'யார் இந்த வானரன்? இவன் ட்ரோணனை அழைத்துவர வந்தான்; என் வீரமான ஆயுதம் கொண்ட அமரர்களை இவன் எப்படித் தோற்கடித்தான்?'
ஶேஷ உவாச। ஏதச்ச்ருத்வா து தத்வாக்யமுக்தமாம்கிரஸோ மஹாந் । ஜகாத பயஸம்விக்நம் துராஸாஹம் ஸுராதிபம்
சேஷன் சொன்னான்: இந்திரன் சொன்ன வார்த்தைகளை கேட்ட ப்ருஹஸ்பதி, அஞ்சிய தேவர்களின் அரசன் துராஸாஹனை நோக்கி பேசினான்.
ப்ரு'ஹஸ்பதிருவாச। யோ ராவணமஹந்ஸம்க்யே கும்பகர்ணமதீதஹத் । யேந தே வைரிணஃ ஸர்வே ஹதாஸ்தஸ்யைவ ஸேவகஃ
ப்ருஹஸ்பதி சொன்னான்: யுத்தத்தில் இராவணனை வென்றவன், கும்பகர்ணனை எரித்தவன், உன் எல்லா எதிரிகளையும் அழித்தவன் — அவனுக்கு இந்த வானரன் சேவகன்.
யேந லம்கா ஸத்ரிகூடா நிர்தக்தா புச்சவஹ்நிநா । அக்ஷஶ்ச நிஹதோ யேந ஹநூமம்தமவேஹி தம்
மூன்று மலைகளுடன் கூடிய இலங்கையை வாலின் தீயால் எரித்தவன், அக்ஷனை கொன்றவன் — அவன் தான் அனுமன் என்பதை அறிந்து கொள்.
தேந ஸர்வே விநிஹதா த்ரோணார்தமயமுத்யதஃ । ஹயமேதம் மஹாராஜஃ கரோதி பலிஸத்தமஃ
அவன் காரணமாக எல்லோரும் வீழ்ந்தனர்; ட்ரோணனுக்காக முயன்ற அந்த வலிமைமிக்க மன்னன், அசுவமேத யாகம் செய்கிறான்.
தஸ்யாஶ்வம் ஶிவபக்தஸ்து ந்ரு'போ வீரமணிர்மஹாந் । ஜஹார தத்ர ஸமபூத்ரணம் ஸுரவிமோஹநம்
அந்த மன்னனின் குதிரையை, சிவபக்தி கொண்ட வீரமணி என்ற பெரிய மன்னன் பிடித்தான்; அப்போது தேவர்களை மயக்கும் அற்புதமான போர்க்களம் ஏற்பட்டது.
ஶிவேந நிஹதாஃ ஸம்க்யே வீரா ராமஸ்ய பூரிஶஃ । தாந்வை ஜீவயிதும் த்ரோணம் நேஷ்யத்யேவ மஹாபலஃ
சிவனால், ராமனுடைய பல வீரர்கள் யுத்தத்தில் வீழ்ந்தனர்; அவர்களை உயிர்ப்பிக்க ட்ரோணனை கொண்டு வர அனுமன் நிச்சயமாகச் செய்கிறான்.
நாயம் வர்ஷஶதைர்ஜேயோ பவதா பலஸம்யுதஃ । தஸ்மாத்ப்ரஸாதய கபிம் தேஹி தத்ரத்யமௌஷதம்
உனக்கு பலம் இருந்தாலும், நூறு ஆண்டுகள் போரிட்டாலும் அவனை வெல்ல முடியாது; ஆகவே, அந்தக் கபியை மனம் மகிழச் செய்து, அங்குள்ள மருந்தை அவனுக்கு கொடு.
ஶேஷ உவாச। ஆகதம் வீக்ஷ்ய ஶ்ரீராமம் ஶத்ருக்நஃ ப்ரணதார்திஹம் । ப்ராதரம் ஸகலாத்துஃகாந்முக்தோऽபூத்த்விஜஸத்தம
சேஷன் சொன்னான்: பக்தர்களின் துயரை நீக்கும் ஸ்ரீ ராமர் வந்ததைப் பார்த்து, சகோதரனுடன் சேர்ந்து, சகல துயரங்களிலிருந்தும் விடுபட்ட சத்ருக்னன் மகிழ்ந்தான், இருமுறை பிறந்தவர்களில் சிறந்தவரே.
ஹநூமாந்வீக்ஷ்ய விப்ராம்தோ ராமஸ்ய சரணௌ முதா । வவம்தே பக்தரக்ஷார்தமாகதம் நிஜகாத ச
அனுமனைப் பார்த்து, குழப்பமடைந்தவனாக, ஆனந்தத்துடன் ராமனின் பாதங்களில் வணங்கி, பக்தரை காக்க வந்தவரை நோக்கி பேசினான்.
ஸ்வாமிம்ஸ்தவைதத்யுக்தம் து ஸ்வபக்தபரிபாலநம் । யத்ஸம்க்ராமே ஜிதம் ஸர்வம் பாஶபத்தமமோசயஃ
ஏற்புடையவரே, உன் பக்தர்களைக் காப்பது உனக்கு உரியது; போரில் எல்லாவற்றையும் வென்று, பாசத்தில் கட்டுண்டவர்களை நீ விடுவித்தாய்.
வயம் த்விதாநீம் தந்யா வை யத்த்ரக்ஷ்யாமோ பவத்பதே । ஜேஷ்யாமோऽரீந்க்ஷணாதேவ த்வத்க்ரு'பாதோ ரகூத்வஹ
இப்போது நாங்கள் உண்மையில் பாக்கியசாலிகள்; ஏனெனில் உன் திருப்பாதங்களை காணப்போகிறோம்; ரகு வம்சத்து வீரனே, உன் அருளால் நாங்கள் விரைவில் எதிரிகளை வெல்வோம்.
ஶேஷ உவாச। ஸ்தாணுஸ்ததாகதம் ராமம் யோகிநாம் த்யாநகோசரம் । பதித்வா பாதயோர்விப்ர ஜகாத ப்ரணதாபயம்
சேஷன் சொன்னான்: தியானத்தில் யோகிகள் காணும் ஸ்தாணு, அப்போது ராமரிடம் வந்து, அவரது பாதங்களில் விழுந்து, பக்தர்களின் பயத்தை நீக்கும் வார்த்தைகளைச் சொன்னான்.
ஏகஸ்த்வம் புருஷஃ ஸாக்ஷாத்ப்ரக்ரு'தேஃ பர ஈர்யஸே । யஃ ஸ்வாம்ஶகலயா விஶ்வம் ஸ்ரு'ஜஸ்யவஸி ஹம்ஸி ச
நீயே ஒரே பரமபுருஷன், இயற்கையைத் தாண்டியவன் என்று கூறப்படுகிறாய்; உன் அம்சத்தாலும் சக்தியாலும் இந்த உலகை உருவாக்கி, காத்து, அழிக்கிறாய்.
அரூபஸ்த்வமஶேஷஸ்ய ஜகதஃ காரணம் பரம் । ஏக ஏவ த்ரிதாரூபம் க்ரு'ஹ்ணாஸி குஹகாந்விதஃ
நீ ரூபமற்றவன், எல்லா உலகங்களுக்கும் காரணமான பரம்பொருள்; ஆனால் மாயையால் ஒரே நீ மூன்று ரூபங்களை எடுத்துக் கொள்கிறாய்.
ஸ்ரு'ஷ்டௌ விதாத்ரு'ரூபேண பாலநே ஸ்வயமாஸ ச । ப்ரலயே ஜகதஃ ஸாக்ஷாதஹம் ஶர்வாக்யதாம் கதஃ
பிரபஞ்சம் உருவானபோது நான் படைத்தவராக தோன்றி, பாதுகாப்பில் நேரடியாக செயல்படுகிறேன்; உலகம் அழியும் நேரத்தில், நான் சர்வன் என்ற பெயரை எடுத்து நிற்கிறேன்.
தவ யத்பரமேஶஸ்ய ஹயமேதக்ரதுக்ரியா । ப்ரஹ்மஹத்யாபநோதாய தத்விடம்பநமத்புதம்
உன்னுடைய அதிசயமான செயல், பரம ஈசனே, அந்த அசுவமேத யாகம், பிராமணன் கொலை பாவத்தை நீக்கவே நடந்தது.
யத்பாதஶௌசமமலம் கம்காக்யம் ஶிரஸோம்ऽதரா । வஹாமி பாபஶாம்த்யர்தம் தஸ்ய தே பாதகம் குதஃ
உன் திருவடிகளின் தூய்மை, கங்கை என்ற பெயரில், பாவங்களை போக்க நான் என் தலையில் சுமக்கிறேன்; அப்படியிருக்க, உனக்கு எந்த பாவமும் எங்கிருந்து வரும்?
மயா பஹ்வபகாராய க்ரு'தம் கர்ம தவ ஸ்புடம் । க்ஷம்யதாம் தத்க்ரு'பாலோ ஹி பவதோ வ்யவதாயகம்
நான் உன்னிடம் பல தவறுகள் செய்துள்ளேன்; கருணை உள்ளவரே, அவை எல்லாம் மன்னிக்கப்பட வேண்டும், ஏனெனில் அவை நம்மிடையே தடையாக இருக்கின்றன.
கிம் கரோமி மயா ஸத்யபாலநார்தமிதம் க்ரு'தம் । ஜாநந்ப்ரபாவம் பவதோ பக்தரக்ஷார்தமாகதஃ
நான் என்ன செய்ய முடியும்? உண்மையை காக்கவே இதைச் செய்தேன்; உன் வல்லமை அறிந்தேன், உன் பக்தனை காப்பாற்றவே வந்தேன்.
அஸௌ புரா உஜ்ஜயிந்யாம் மஹாகாலநிகேதநே । ஸ்நாத்வா ஶிப்ராக்ய ஸரிதி தபஸ்தேபே மஹாத்புதம்
பழைய காலத்தில் உஜ்ஜயினியில், மகாகாலர் ஆலயத்தில், அவன் ஷிப்ரா என்ற நதியில் स्नானம் செய்து, ஆச்சரியமான தவம் செய்தான்.
ததஃ ப்ரஸந்நோ ஜாதோऽஹம் ஜகாத பூமிபம் ப்ரதி । யாசஸ்வேதி மஹாராஜ ஸ வவ்ரே ராஜ்யமத்புதம்
அப்போது நான் மகிழ்ச்சியுடன் அந்த அரசனிடம், 'ஏதும் வேண்டு, மகாராஜா' என்று சொன்னேன்; அவன் அதிசயமான ராஜ்யம் எனும் வரத்தை கேட்டான்.
மயா ப்ரோக்தம் தேவபுரே தவ ராஜ்யம் பவிஷ்யதி । யாவத்ராமஹயஃ புர்யாமாகமிஷ்யதி யாஜ்ஞிகஃ
தேவபுரியில் நான் அறிவித்தேன்: 'ராமஹய நகரத்தில் யாகம் நடத்தும் புரோகிதர் வரும்வரை உன் ஆட்சி நீடிக்கும்' என்று.
தாவத்ப்ரப்ரு'த்யஹம் ஸ்தாஸ்யே தவ ரக்ஷார்தமுத்யதஃ । ஏதத்தத்தவரோ ராம கிம் கரோமி ஸ்வஸத்யதஃ
அந்த நாளிலிருந்து உன் பாதுகாப்புக்காக நான் தயார் நிலையில் இருந்தேன்; இந்த வரத்தை அளித்த பிறகு, ராமா, என் உண்மை சொன்னதை விட வேறு என்ன செய்ய முடியும்?
க்ரு'ணிதோऽஸ்ம்யதுநா ராஜ்ஞா ஸபுத்ரபஶுபாம்தவஃ । ஹயம் ஸமர்ப்யதே பாதஸேவாம் ராஜா விதாஸ்யதி
இப்போது அரசன், தன் மகன்கள், மாடுகள், உறவினர்கள் உடன் தாழ்மையடைந்தான்; குதிரை அர்ப்பணிக்கப்படும், அரசன் உன் திருவடிகளுக்கு சேவை செய்யப்போகிறான்.
ஶேஷ உவாச। இதி வாக்யம் ஸமாகர்ண்ய மஹேஶஸ்ய ரகூத்தமஃ । உவாச தீரயா வாசா க்ரு'பயா பூர்ணலோசநஃ
சேஷன் சொன்னான்: மகேசனின் இந்த வார்த்தைகளை கேட்ட ரகு வம்சத்தில் சிறந்தவர், மனம் நிறைந்த கருணையுடன், தெளிவான வார்த்தைகளால் பேசினார்.
ராம உவாச। தேவாநாமயமேவாஸ்தி தர்மோ பக்தஸ்ய பாலநம் । த்வயா ஸாதுக்ரு'தம் கர்ம யத்பக்தோ ரக்ஷிதோऽதுநா
ராமன் சொன்னான்: தேவர்கள் கடமையானது பக்தர்களை காப்பது தான்; இப்போது பக்தனை காப்பாற்றி நீ நன்றாக நடந்துள்ளாய்.
மமாஸி ஹ்ரு'தயே ஶர்வ பவதோ ஹ்ரு'தயே த்வஹம் । ஆவயோரம்தரம் நாஸ்தி மூடாஃ பஶ்யம்தி துர்தியஃ
சர்வா, நீ என் உள்ளத்தில் இருக்கிறாய், நானும் உன் உள்ளத்தில் இருக்கிறேன்; நம்மிடையே எந்த வேறுபாடும் இல்லை—அறிவில்லாதவர்கள் மட்டுமே வேறுபாடு காண்கிறார்கள்.
யே பேதம் விததத்யத்தா ஆவயோரேகரூபயோஃ । கும்பீபாகேஷு பச்யம்தே நராஃ கல்பஸஹஸ்ரகம்
நாம் இருவரும் ஒன்றாக இருப்பதைப் பிரிக்க நினைப்பவர்கள், கும்பீபாக நரகத்தில் ஆயிரம் யுகங்கள் வேதனை அனுபவிக்கிறார்கள்.