தஸ்மாத்த்விஜபதம் ஸாக்ஷாத்ஸர்வதீர்தமயம் ஶுபம் । பஜேதாநுதிநம் வித்வாம்ஸ்தத்ர தீர்தாதிகம் பவேத்
அதனால், அறிவுள்ளவன் தினமும் துவிஜரின் பாதங்களை வணங்க வேண்டும்; அது எல்லா தீர்த்தங்களையும் உடையதாகும், அங்கே தீர்த்த புண்ணியம் கூட அதிகமாகும்.
அஶ்வத்தஸ்ய துலஸ்யாஶ்ச கவாம் குர்யாத்ப்ரதக்ஷிணம் । ஸர்வதீர்தபலம்ப்ராப்ய விஷ்ணுலோகே மஹீயதே
அஸ்வத்த மரம், துளசி செடி, பசுக்கள் இவற்றைச் சுற்றி வந்தால், எல்லா தீர்த்தங்களின் பலனும் கிடைக்கும்; விஷ்ணுவின் உலகில் பெருமை பெறுவான்.
தஸ்மாத்துஷ்க்ரு'தகர்மாணி நாஶயேத்தீர்தஸேவநாத் । அந்யதா நரகம் யாதி கர்ம்மபோகாத்தி ஶாம்யதி
அதனால், தீர்த்தங்களை சேவிப்பதனால் பாவமான செயல்களை அழிக்க வேண்டும்; இல்லையெனில், நரகத்திற்கு போய், கர்மபலத்தை அனுபவித்து அடங்க வேண்டும்.
பாபிநாம் நரகே வாஸஃ ஸுக்ரு'தீ ஸ்வர்கமஶ்நுதே । தஸ்மாத்புண்யம் நிஷேவேத தீர்தம் கலு விசக்ஷணஃ
பாவிகள் நரகத்தில் வாழ்வார்கள்; புண்ணியவான்கள் சொர்க்கத்தில் வாழ்வார்கள்; எனவே, அறிவுள்ளவன் புண்ணியமும் தீர்த்தங்களையும் நாட வேண்டும்.
ரு'ஷய ஊசுஃ- ஶ்ருதாநி கில தீர்தாநி ஸமாஹாத்ம்யாநி ஸுவ்ரத । இதாநீம் ஶ்ரோதுமிச்சாமஃ ப்ரயாகஸ்ய விஶேஷகம்
முனிவர்கள் கூறினார்கள்: தீர்த்தங்களும் அவற்றின் மகிமைகளும் நாங்கள் கேட்டோம், நல்லவரே; இப்போது பிரயாகத்தின் சிறப்பை விரிவாகக் கேட்க விரும்புகிறோம்.
ப்ரயாகம் து புரா ப்ரோக்தம் ஸம்க்ஷேபாத்ஸூத யத்த்வயா । விஶேஷாச்ச்ரோதுமிச்சாமஃ ஸூத நஃ கத்யதாமிதி
பிரயாகம் பற்றி முன்பு சுருக்கமாகச் சொன்னீர்கள், சூதரே; அதை விரிவாகக் கேட்க விரும்புகிறோம், தயவுசெய்து எங்களுக்கு சொல்லுங்கள்.
ஸூத உவாச- ஸாது ப்ரு'ஷ்டம் மஹாபாகாஃ ப்ரயாகம் ப்ரதி ஸுவ்ரதாஃ । ஹம்தாஹம் தத்ப்ரவக்ஷ்யாமி ப்ரயாகஸ்யோபவர்ணநம்
சூதர் கூறினார்: உங்களின் கேள்வி மிகச் சிறந்தது, நல்லவர்களே, பிரயாகத்தைப் பற்றி கேட்டீர்கள். இப்போது அந்தப் பிரயாகத்தின் சிறப்பை நான் விவரமாகச் சொல்கிறேன்.
மார்கம்டேயேந கதிதம் யத்புரா பாம்டுஸூநவே । பாரதே து யதா வ்ரு'த்தே ப்ராப்தராஜ்யே ப்ரு'தாஸுதே
மார்க்கண்டேயர், பாண்டுவின் மகனுக்கு, பாரதப் போருக்குப் பிறகு, அரசை அடைந்தபோது, முன்னர் கூறியதைப் பற்றி சொல்கிறேன்.
ஏதஸ்மிந்நம்தரே ராஜா கும்தீபுத்ரோ யுதிஷ்டிரஃ । ப்ராத்ரு'ஶோகேந ஸம்தப்தஃ சிம்தயம்ஸ்து புநஃ புநஃ
அந்த நேரத்தில், குந்தியின் மகன் யுதிஷ்டிரன், தம்பிகளுக்காக வருந்தி, மீண்டும் மீண்டும் சிந்தித்துக் கொண்டிருந்தான்.
ஆஸீத்துர்யோதநோ ராஜா ஏகாதஶசமூபதிஃ । அஸ்மாந்ஸம்தப்ய பஹுஶஃ ஸர்வே தே நிதநம் கதாஃ
துரியோதனன் ராஜாவாக இருந்து, பதினொன்று படைகளை நடத்தினான்; அவன் எங்களைப் பலமுறை துன்புறுத்தினான், அவர்கள் அனைவரும் இப்போது உயிரிழந்தார்கள்.
வாஸுதேவம் ஸமாஶ்ரித்ய பம்சஶேஷாஸ்து பாம்டவாஃ । கதம் த்ரோணம் ச பீஷ்மம் ச கர்ணம் சைவ மஹாபலம்
வாசுதேவரை நம்பிய பஞ்ச பாண்டவர்கள், தாங்கள் எவ்வாறு த்ரோணர், பீஷ்மர், பெரும் பலம் கொண்ட கர்ணன் ஆகியோரை வதை செய்தோம் என்று எண்ணியிருந்தனர்.
துர்யோதநம் ச ராஜாநம் ப்ராத்ரு'புத்ரஸமந்விதம் । ராஜாநோ நிஹதாஃ ஸர்வே யே சாந்யே ஶூரமாநிநஃ
தம்பிகளும் மகன்களும் உடன் இருந்த துரியோதனன் ராஜாவும், மற்ற எல்லா ராஜாக்களும், தங்கள் வீரத்தைப் பெருமைப்படுத்தியவர்களும், அனைவரும் உயிரிழந்தார்கள்.
விநா ராஜ்யேந கர்தவ்யம் கிம் போகைர்ஜீவிதேநவா । திக்கஷ்டமிதி ஸம்சிம்த்ய ராஜா விஹ்வலதாம் கதஃ
இப்போது அரசும், இன்பங்களும், வாழ்க்கையும் என்ன பயன்? 'ஐயோ, எவ்வளவு துயரமாய்!' என்று சிந்தித்து, ராஜா மனம் கலங்கினான்.
நிஶ்சேஷ்டோऽத நிருத்ஸாஹஃ கிம் சித்திஷ்டத்யதோமுகஃ । லப்தஸம்ஜ்ஞோ யதா ராஜா சிம்தயாநஃ புநஃ புநஃ
அசையாமல், மனமுடைந்து, தலையைத் தாழ்த்தி அமர்ந்தான்; ராஜா சற்று உணர்வு திரும்பியதும், மீண்டும் மீண்டும் சிந்தித்தான்.
கம் சரே விதிநா யோகம் நியமம் தீர்தமேவ வா । யேநாஹம் ஶீக்ரமாமுச்யே மஹாபாதககில்பிஷாத்
எந்த வழியில் தவம், யோகம், அல்லது தீர்த்தயாத்திரை மேற்கொள்வது? எந்த வழியில் நான் விரைவில் பெரிய பாவங்களிலிருந்து விடுபடுவேன்?
யத்ர ஸ்நாத்வா நரோ யாதி விஷ்ணுலோகமநுத்தமம் । கதம் ப்ரு'ச்சாமி வை க்ரு'ஷ்ணம் யேநேதம் காரிதம் மஹத்
எங்கு स्नானம் செய்தால் மனிதன் விஷ்ணுவின் உயர்ந்த உலகை அடைவான்? இந்தப் பெரிய காரியம் எவ்வாறு நடந்தது என்று நான் கிருஷ்ணனை எப்படிச் கேட்பேன்?
த்ரு'தராஷ்ட்ரம் கதம் ப்ரு'ச்சே யஸ்ய புத்ரஶதம் ஹதம் । வ்யாஸம் கதமஹம் ப்ரு'ச்சே யஸ்ய கோத்ரக்ஷயஃ க்ரு'தஃ
நூறு மகன்கள் உயிரிழந்த த்ருதராஷ்டிரரை நான் எப்படிக் கேட்பேன்? குலம் அழிந்த வியாசரை நான் எப்படிக் கேட்பேன்?
ஏவம் வைக்லவ்யமாபந்நோ தர்மபுத்ரோ யுதிஷ்டிரஃ । ருதம்தஃ பாம்டவாஃ ஸர்வே ப்ராத்ரு'ஶோகபரிப்லுதாஃ
இவ்வாறு துக்கத்தில் மூழ்கிய தர்மபுத்திரன் யுதிஷ்டிரரும், தம்பிகளுக்காக துயரத்தில் அழுத பாண்டவர்கள் அனைவரும் துயரத்தில் மூழ்கினார்கள்.
யே ச தத்ர மஹாத்மாநஃ ஸமேதாஃ பாம்டவாஶ்ரிதாஃ । கும்தீ ச த்ரௌபதீ சைவ யே ச தத்ர ஸமாகதாஃ
அங்கு கூடியிருந்த அந்த மகான்கள், பாண்டவர்களுக்கு துணையாக இருந்தவர்கள், குந்தியும், திரௌபதியும், மற்ற அனைவரும் அங்கு சேர்ந்திருந்தார்கள்.
பூமௌ நிபதிதாஃ ஸர்வே ரோதமாநாஃ ஸமம்ததஃ । வாராணஸ்யாம் து மார்கம்டஸ்தேந ஜ்ஞாதோ யுதிஷ்டரஃ
அவர்கள் அனைவரும் நிலத்தில் விழுந்து, எல்லா பக்கமும் அழுதார்கள்; அந்த சமயத்தில், வாராணசியில் இருந்த மார்க்கண்டேயர், யுதிஷ்டிரனின் நிலையை அறிந்தார்.
யதாவிக்லவமாபந்நோ ரோதமாநஃ ஸுதுஃகிதஃ । அசிரேணைவ காலேந மார்கம்டஸ்து மஹாதபாஃ
அவன் எவ்வாறு துக்கத்தில் மூழ்கி, அழுது, மிகுந்த துயரத்தில் இருந்தான் என்பதை அறிந்து, சிறிது காலத்திலேயே, பெரும் தவம் செய்த மார்க்கண்டேயர்,
ஹஸ்திநாபுர ஸம்ப்ராப்தோ ராஜத்வாரே ஸ திஷ்டதி । த்வாரபாலோऽபி தம் த்ரு'ஷ்ட்வா ராஜ்ஞஃ கதிதவாந்த்ருதம்
அவள் ஹஸ்தினாபுரத்திற்கு வந்து, அரண்மனை வாசலில் நின்றார்; காவலர் அவரை பார்த்து, விரைவாக ராஜாவிடம் செய்தியைச் சொன்னான்.
த்வாம் த்ரஷ்டுகாமோ மார்கம்டோ த்வாரே திஷ்டத்யஸௌ முநிஃ । த்வரிதோ தர்மபுத்ரஸ்து த்வாரமேத்யாஹ தத்பரஃ
உங்களைப் பார்க்க விரும்பும் மார்க்கண்டேய முனிவர் வாசலில் காத்திருக்கிறார்; தர்மபுத்திரன் விரைவாக வாசலுக்கு வந்து, மரியாதையுடன் பேசினார்.
யுதிஷ்டிர உவாச- ஸ்வாகதம் தே மஹாப்ராஜ்ஞ ஸ்வாகதம் தே மஹாமுநே । அத்ய மே ஸபலம் ஜந்ம அத்ய மே பாவிதம் குலம்
யுதிஷ்டிரன் கூறினான்: உங்களை வரவேற்கிறேன், பெரிய ஞானியாரே, உங்களை வரவேற்கிறேன், பெரிய முனிவரே! இன்று என் பிறப்பு அர்த்தமடைந்தது, இன்று என் குலம் தூய்மை பெற்றது.
அத்ய மே பிதரஸ்த்ரு'ப்தாஸ்த்வயி த்ரு'ஷ்டே மஹாமுநே । ஸிம்ஹாஸந உபஸ்தாப்ய பாதஶௌசார்சநாதிபிஃ
இன்று உம்மை பார்த்ததால் என் முன்னோர்கள் திருப்தியடைந்தார்கள், பெரிய முனிவரே. உமக்கு மரியாதையுடன் ஆசனமும், கால்களை கழுவும் மரியாதை முதலான வழிபாடுகளும் செய்தோம்.
யுதிஷ்டிரோ மஹாத்மா வை பூஜயாமாஸ தம் முநிம் । ததஸ்தமூசே மார்கண்டஃ பூஜிதோऽஹம் த்வயா விபோ
அந்த முனிவரை யுதிஷ்டிரன், உயர்ந்த மனம் கொண்டவன், மரியாதையுடன் வழிபட்டான். பின்னர் மார்க்கண்டேயர், "நீயே எனக்கு எல்லா மரியாதையும் செய்துள்ளாய், பிரபுவே," என்று கூறினார்.
ஆக்யாஹி த்வரிதோ ராஜந்கிமர்தம் த்வரிதம் த்வயா । கேந வா விக்லவீபூதஃ கதயஸ்வ மமாக்ரதஃ
"அரசே, ஏன் இவ்வளவு அவசரமாக இருக்கிறீர்? எதனால் மனம் கலங்கியுள்ளது? அதைக் குறித்து என்முன் விரைவாகச் சொல்லுங்கள்," என்று அவர் கேட்டார்.
யுதிஷ்டிர உவாச- அஸ்மாகம் சைவ யத்வ்ரு'த்தம் ராஜ்யஸ்யார்தே மஹாமுநே । ஏதத்ஸர்வம் விதித்வா து பகவாநிஹ சாகதஃ
யுதிஷ்டிரன் சொன்னான்: "பெரிய முனிவரே, ராஜ்யத்திற்காக எங்களுக்கு நடந்த எல்லாவற்றையும் நீங்கள் அறிவீர்கள்; அதை அறிந்து நீங்களே இங்கு வந்துள்ளீர், பகவானே."
மார்கம்டேய உவாச- ஶ்ரு'ணு ராஜந்மஹாபாஹோ யத்ர தர்மோ வ்யவஸ்திதஃ । நைவ த்ரு'ஷ்டம் ரணே பாபம் யுத்யமாநஸ்ய தீமதஃ
மார்க்கண்டேயர் சொன்னார்: "மகா பாகுவான அரசே, எங்கு தர்மம் நிலைபெற்றிருக்கிறதோ, அங்குள்ள யுத்தத்தில் புத்தியுடன் போரிடுபவர்களுக்கு பாவம் எதுவும் ஏற்படாது."
கிம் புநா ராஜதர்மேண க்ஷத்ரியஸ்ய விஶேஷதஃ । ததேவம் ஹ்ரு'தயே க்ரு'த்வா தஸ்மாத்பாபம் ந சிம்தயேத்
"அதிலும் அரசர் கடமையில், குறிப்பாக ஒரு க்ஷத்திரியனுக்கு, இது மேலும் பொருந்தும். இதை நன்றாக மனதில் வைத்து, பாவத்தைப் பற்றி கவலைப்பட வேண்டாம்."