யுதிஷ்டிரோऽபி தர்மாத்மா ரு'ஷிபிஃ ஸஹ ஸுவ்ரதஃ । ஜகாமாகிலதீர்தாநி ஸாதரஃ ப்ரு'திவீபதிஃ
தர்மத்தையும் விருத்தியையும் கொண்ட யுதிஷ்டிரன், முனிவர்களுடன் சேர்ந்து, அன்போடு எல்லா தீர்த்தங்களையும் சென்றடைந்தான்.
மயோக்தாம்ரு'ஷயஃ ஸர்வே தீர்தயாத்ராஶ்ரயாம் கதாம் । யஃ படேச்ச்ரு'ணுயாத்வாபி ஸ முக்தஃ ஸர்வபாதகைஃ
நானும் முனிவர்களும் சொன்ன தீர்த்தயாத்திரை கதையை யார் படிக்கிறாரோ, கேட்கிறாரோ, அவர்கள் எல்லா பாவங்களிலிருந்தும் விடுபடுவார்கள்.
மயோக்தமகிலம் தத்த்வம் கிம் பூயஃ ஶ்ரோதுமிச்சத । ரு'ஷீணாம் புண்யகீர்தீநாம் நாவக்தவ்யம் மமாஸ்தி வை
நான் எல்லா உண்மையையும் சொன்னேன்; இன்னும் என்ன கேட்க விரும்புகிறீர்கள்? புண்ணியமிக்க முனிவர்களைப் பற்றி சொல்லாதது எதுவும் இல்லை.
ஸூத உவாச- ஏவமுக்தாநி தீர்தாநி விஷ்ணுதேஹாநி ஸுவ்ரதாஃ । ஏஷாமந்யதமா ஸம்காந்முக்தோ பவதி மாநவஃ
சூதர் சொன்னார்: இப்படிப் புண்ணிய தீர்த்தங்கள், விஷ்ணுவின் அங்கங்களாகும் என்று விளக்கப்பட்டது, நல்லவர்களே. இதில் ஏதேனும் ஒன்றுடன் தொடர்பு கொண்டால் மனிதன் விடுதலை பெறுவான்.
தீர்தாநுஶ்ரவணம் தந்யம் தந்யம் தீர்தநிஷேவணம் । பாபராஶிநிபாதாய நாந்யோபாயஃ கலௌயுகே
தீர்த்தங்களைப் பற்றி கேட்பதும் பாக்கியம், தீர்த்தங்களைச் சேவிப்பதும் பாக்கியம்; கலியுகத்தில் பாவங்களை அழிக்க வேறு வழி இல்லை.
வாஸம் குர்யாமஹம் தீர்தே தீர்தஸ்பர்ஶமஹம் ததா । ஏவம் யோऽநுதிநம் ப்ரூதே ஸ யாதி பரமம் மஹத்
நாம் தீர்த்தத்தில் தங்க வேண்டும், தீர்த்தத்தைத் தொட வேண்டும்; இதை எவரும் தினமும் சொன்னால், அவர் உயர்ந்த பெருமையை அடைவார்.
பாபாநி தஸ்ய நஶ்யம்தி தீர்தாலாபநமாத்ரதஃ । தீர்தாநி கலு தந்யாநி தந்யஸேவ்யாநி ஸுவ்ரதாஃ
தீர்த்தங்களைப் பற்றி பேசினாலே பாவங்கள் அழிந்துவிடும்; உண்மையில் தீர்த்தங்கள் பாக்கியமானவை, நல்லவர்கள் சேவிக்க வேண்டியவை.
தீர்தாநாம் ஸேவநாதேவ ஸேவிதோ பவதி ப்ரபுஃ । நாராயணோ ஜகத்கர்தா நாஸ்தி தீர்தாத்பரம் பதம்
தீர்த்தங்களை சேவிப்பதினால் மட்டும், உலகை உருவாக்கிய நாராயணனை நாம் சேவிப்பதாகும்; தீர்த்தத்தை விட உயர்ந்த நிலை இல்லை.
ப்ராஹ்மணஸ்துலஸீ சைவ அஶ்வத்தஸ்தீர்தஸம்சயஃ । விஷ்ணுஶ்ச பரமேஶாநஃ ஸேவ்ய ஏவ ஸதா ந்ரு'பிஃ
ஒரு பிராமணர், துளசி செடி, அஸ்வத்த மரம், தீர்த்தங்கள் ஆகியவை, விஷ்ணுவும் பரம ஈசனும் என்றும் மனிதர்கள் சேவிக்க வேண்டியவை.
ப்ராஹ்மணாநாம் விஶேஷேண ஸேவநம் முநிபும்கவாஃ । ஸர்வதீர்தாவகாஹாதேரதிகம் விதுரக்ரஜாஃ
முனிவர்களே, பிராமணர்களை சேவிப்பது, எல்லா தீர்த்தங்களில் குளிப்பதை விட பெரியதாக மூத்தவர்கள் அறிவார்கள்.
தஸ்மாத்த்விஜபதம் ஸாக்ஷாத்ஸர்வதீர்தமயம் ஶுபம் । பஜேதாநுதிநம் வித்வாம்ஸ்தத்ர தீர்தாதிகம் பவேத்
அதனால், அறிவுள்ளவன் தினமும் துவிஜரின் பாதங்களை வணங்க வேண்டும்; அது எல்லா தீர்த்தங்களையும் உடையதாகும், அங்கே தீர்த்த புண்ணியம் கூட அதிகமாகும்.
அஶ்வத்தஸ்ய துலஸ்யாஶ்ச கவாம் குர்யாத்ப்ரதக்ஷிணம் । ஸர்வதீர்தபலம்ப்ராப்ய விஷ்ணுலோகே மஹீயதே
அஸ்வத்த மரம், துளசி செடி, பசுக்கள் இவற்றைச் சுற்றி வந்தால், எல்லா தீர்த்தங்களின் பலனும் கிடைக்கும்; விஷ்ணுவின் உலகில் பெருமை பெறுவான்.
தஸ்மாத்துஷ்க்ரு'தகர்மாணி நாஶயேத்தீர்தஸேவநாத் । அந்யதா நரகம் யாதி கர்ம்மபோகாத்தி ஶாம்யதி
அதனால், தீர்த்தங்களை சேவிப்பதனால் பாவமான செயல்களை அழிக்க வேண்டும்; இல்லையெனில், நரகத்திற்கு போய், கர்மபலத்தை அனுபவித்து அடங்க வேண்டும்.
பாபிநாம் நரகே வாஸஃ ஸுக்ரு'தீ ஸ்வர்கமஶ்நுதே । தஸ்மாத்புண்யம் நிஷேவேத தீர்தம் கலு விசக்ஷணஃ
பாவிகள் நரகத்தில் வாழ்வார்கள்; புண்ணியவான்கள் சொர்க்கத்தில் வாழ்வார்கள்; எனவே, அறிவுள்ளவன் புண்ணியமும் தீர்த்தங்களையும் நாட வேண்டும்.
ரு'ஷய ஊசுஃ- ஶ்ருதாநி கில தீர்தாநி ஸமாஹாத்ம்யாநி ஸுவ்ரத । இதாநீம் ஶ்ரோதுமிச்சாமஃ ப்ரயாகஸ்ய விஶேஷகம்
முனிவர்கள் கூறினார்கள்: தீர்த்தங்களும் அவற்றின் மகிமைகளும் நாங்கள் கேட்டோம், நல்லவரே; இப்போது பிரயாகத்தின் சிறப்பை விரிவாகக் கேட்க விரும்புகிறோம்.
ப்ரயாகம் து புரா ப்ரோக்தம் ஸம்க்ஷேபாத்ஸூத யத்த்வயா । விஶேஷாச்ச்ரோதுமிச்சாமஃ ஸூத நஃ கத்யதாமிதி
பிரயாகம் பற்றி முன்பு சுருக்கமாகச் சொன்னீர்கள், சூதரே; அதை விரிவாகக் கேட்க விரும்புகிறோம், தயவுசெய்து எங்களுக்கு சொல்லுங்கள்.
ஸூத உவாச- ஸாது ப்ரு'ஷ்டம் மஹாபாகாஃ ப்ரயாகம் ப்ரதி ஸுவ்ரதாஃ । ஹம்தாஹம் தத்ப்ரவக்ஷ்யாமி ப்ரயாகஸ்யோபவர்ணநம்
சூதர் கூறினார்: உங்களின் கேள்வி மிகச் சிறந்தது, நல்லவர்களே, பிரயாகத்தைப் பற்றி கேட்டீர்கள். இப்போது அந்தப் பிரயாகத்தின் சிறப்பை நான் விவரமாகச் சொல்கிறேன்.
மார்கம்டேயேந கதிதம் யத்புரா பாம்டுஸூநவே । பாரதே து யதா வ்ரு'த்தே ப்ராப்தராஜ்யே ப்ரு'தாஸுதே
மார்க்கண்டேயர், பாண்டுவின் மகனுக்கு, பாரதப் போருக்குப் பிறகு, அரசை அடைந்தபோது, முன்னர் கூறியதைப் பற்றி சொல்கிறேன்.
ஏதஸ்மிந்நம்தரே ராஜா கும்தீபுத்ரோ யுதிஷ்டிரஃ । ப்ராத்ரு'ஶோகேந ஸம்தப்தஃ சிம்தயம்ஸ்து புநஃ புநஃ
அந்த நேரத்தில், குந்தியின் மகன் யுதிஷ்டிரன், தம்பிகளுக்காக வருந்தி, மீண்டும் மீண்டும் சிந்தித்துக் கொண்டிருந்தான்.
ஆஸீத்துர்யோதநோ ராஜா ஏகாதஶசமூபதிஃ । அஸ்மாந்ஸம்தப்ய பஹுஶஃ ஸர்வே தே நிதநம் கதாஃ
துரியோதனன் ராஜாவாக இருந்து, பதினொன்று படைகளை நடத்தினான்; அவன் எங்களைப் பலமுறை துன்புறுத்தினான், அவர்கள் அனைவரும் இப்போது உயிரிழந்தார்கள்.
வாஸுதேவம் ஸமாஶ்ரித்ய பம்சஶேஷாஸ்து பாம்டவாஃ । கதம் த்ரோணம் ச பீஷ்மம் ச கர்ணம் சைவ மஹாபலம்
வாசுதேவரை நம்பிய பஞ்ச பாண்டவர்கள், தாங்கள் எவ்வாறு த்ரோணர், பீஷ்மர், பெரும் பலம் கொண்ட கர்ணன் ஆகியோரை வதை செய்தோம் என்று எண்ணியிருந்தனர்.
துர்யோதநம் ச ராஜாநம் ப்ராத்ரு'புத்ரஸமந்விதம் । ராஜாநோ நிஹதாஃ ஸர்வே யே சாந்யே ஶூரமாநிநஃ
தம்பிகளும் மகன்களும் உடன் இருந்த துரியோதனன் ராஜாவும், மற்ற எல்லா ராஜாக்களும், தங்கள் வீரத்தைப் பெருமைப்படுத்தியவர்களும், அனைவரும் உயிரிழந்தார்கள்.
விநா ராஜ்யேந கர்தவ்யம் கிம் போகைர்ஜீவிதேநவா । திக்கஷ்டமிதி ஸம்சிம்த்ய ராஜா விஹ்வலதாம் கதஃ
இப்போது அரசும், இன்பங்களும், வாழ்க்கையும் என்ன பயன்? 'ஐயோ, எவ்வளவு துயரமாய்!' என்று சிந்தித்து, ராஜா மனம் கலங்கினான்.
நிஶ்சேஷ்டோऽத நிருத்ஸாஹஃ கிம் சித்திஷ்டத்யதோமுகஃ । லப்தஸம்ஜ்ஞோ யதா ராஜா சிம்தயாநஃ புநஃ புநஃ
அசையாமல், மனமுடைந்து, தலையைத் தாழ்த்தி அமர்ந்தான்; ராஜா சற்று உணர்வு திரும்பியதும், மீண்டும் மீண்டும் சிந்தித்தான்.
கம் சரே விதிநா யோகம் நியமம் தீர்தமேவ வா । யேநாஹம் ஶீக்ரமாமுச்யே மஹாபாதககில்பிஷாத்
எந்த வழியில் தவம், யோகம், அல்லது தீர்த்தயாத்திரை மேற்கொள்வது? எந்த வழியில் நான் விரைவில் பெரிய பாவங்களிலிருந்து விடுபடுவேன்?
யத்ர ஸ்நாத்வா நரோ யாதி விஷ்ணுலோகமநுத்தமம் । கதம் ப்ரு'ச்சாமி வை க்ரு'ஷ்ணம் யேநேதம் காரிதம் மஹத்
எங்கு स्नானம் செய்தால் மனிதன் விஷ்ணுவின் உயர்ந்த உலகை அடைவான்? இந்தப் பெரிய காரியம் எவ்வாறு நடந்தது என்று நான் கிருஷ்ணனை எப்படிச் கேட்பேன்?
த்ரு'தராஷ்ட்ரம் கதம் ப்ரு'ச்சே யஸ்ய புத்ரஶதம் ஹதம் । வ்யாஸம் கதமஹம் ப்ரு'ச்சே யஸ்ய கோத்ரக்ஷயஃ க்ரு'தஃ
நூறு மகன்கள் உயிரிழந்த த்ருதராஷ்டிரரை நான் எப்படிக் கேட்பேன்? குலம் அழிந்த வியாசரை நான் எப்படிக் கேட்பேன்?
ஏவம் வைக்லவ்யமாபந்நோ தர்மபுத்ரோ யுதிஷ்டிரஃ । ருதம்தஃ பாம்டவாஃ ஸர்வே ப்ராத்ரு'ஶோகபரிப்லுதாஃ
இவ்வாறு துக்கத்தில் மூழ்கிய தர்மபுத்திரன் யுதிஷ்டிரரும், தம்பிகளுக்காக துயரத்தில் அழுத பாண்டவர்கள் அனைவரும் துயரத்தில் மூழ்கினார்கள்.
யே ச தத்ர மஹாத்மாநஃ ஸமேதாஃ பாம்டவாஶ்ரிதாஃ । கும்தீ ச த்ரௌபதீ சைவ யே ச தத்ர ஸமாகதாஃ
அங்கு கூடியிருந்த அந்த மகான்கள், பாண்டவர்களுக்கு துணையாக இருந்தவர்கள், குந்தியும், திரௌபதியும், மற்ற அனைவரும் அங்கு சேர்ந்திருந்தார்கள்.
பூமௌ நிபதிதாஃ ஸர்வே ரோதமாநாஃ ஸமம்ததஃ । வாராணஸ்யாம் து மார்கம்டஸ்தேந ஜ்ஞாதோ யுதிஷ்டரஃ
அவர்கள் அனைவரும் நிலத்தில் விழுந்து, எல்லா பக்கமும் அழுதார்கள்; அந்த சமயத்தில், வாராணசியில் இருந்த மார்க்கண்டேயர், யுதிஷ்டிரனின் நிலையை அறிந்தார்.