ஶ்ருதஸ்தே தைத்யஸைந்யஸ்ய விஸ்தாரஃ குருநம்தந। ஸுராணாமபி ஸைந்யஸ்ய விஸ்தரம் வைஷ்ணவம் ஶ்ரு'ணு॥௧.௪௦.
குருநந்தனே, தைத்யர்களின் படையின் விரிவை நீர் கேட்டுள்ளீர்; இப்போது தேவர்களின் வைஷ்ணவப் படையின் விவரத்தையும் கேள்.
புலஸ்த்ய உவாச। ஆதித்யா வஸவோ ருத்ரா அஶ்விநௌ ச மஹாபலௌ। ஸபலாஃ ஸாநுகாஶ்சைவ ஸம்நஹ்யந்த யதாக்ரமம்
புலஸ்த்யர் கூறினார்: ஆதித்யர்கள், வசுக்கள், ருத்ரர்கள், பெரும் பலம் கொண்ட அஶ்வினிகள், தங்கள் படைகளும் உடனிருந்தவர்கள், ஒழுங்காக அணிவகுத்தனர்.
புருஹூதஶ்ச புரதோ லோகபாலஃ ஸஹஸ்ரத்ரு'க்। க்ராமணீஃ ஸர்வதேவாநாமாருரோஹ வரத்விபம்
மூலகணங்களின் தலைவனும் ஆயிரம் கண்கள் உடைய புருகூதனும், எல்லா தேவர்களின் தலைவராக, முன்னணியில் சிறந்த யானை மீது ஏறினார்.
ஸவ்யே சாஸ்ய ரதஃ பார்ஶ்வே பக்ஷிப்ரவரகேதநஃ। ஸுராருசக்ரசரணோ ஹைமச்சத்ரபரிஷ்க்ரு'தஃ
அவரது இடப்புறத்தில், சிறந்த பறவை குறியீடு கொண்ட கொடி பறந்த அழகிய ரதம், சூரியனைப் போல் ஒளிரும் சக்கரங்களும், தங்கக் குடைகளால் அலங்கரிக்கப்பட்டு நின்றது.
தேவகம்தர்வயக்ஷௌகைரநுயாதஃ ஸஹஸ்ரஶஃ। தீப்திமத்பிஶ்ச ஸ்வர்கஸ்தைர்ப்ரஹ்மர்ஷிபிரபிஷ்டுதஃ
அவரை ஆயிரக்கணக்கான தேவர்கள், கந்தர்வர்கள், யக்ஷர்கள் கூட்டமாக பின்தொடர்ந்தனர்; விண்ணில் வாழும் பிரகாசமானவர்கள் மற்றும் பிரம்மரிஷிகள் அவரை புகழ்ந்தனர்.
வஜ்ரவிஸ்பாரிதோத்பூதைர்வித்யுதிம்த்ராயுதப்ரபைஃ। யுக்தம் பலாஹககணைஃ பர்வதைரிவ காமகைஃ
வஜ்ரம் உதிர்த்த மேகங்கள், மின்னல், இந்திரனின் ஆயுதங்கள் போன்ற ஒளியுடன், ஆசைபடக் கிடைக்கும் மலைகள் போல் மேகக் கூட்டங்களால் அந்த ரதம் இழுக்கப்பட்டது.
யமாரூடஃ ஸ பகவாந்பர்யேதி ஸகலம் ஜகத்। ஹவிர்தாநேஷு காயம்தி விப்ரா மகமுகேஸ்திதாஃ
அந்த பாக்கியசாலி அதில் ஏறி, உலகமெங்கும் சுற்றினார்; யாகங்களில் முனிவர்கள் முன்னணியில் நின்று அவரை பாடிப் புகழ்ந்தனர்.
ஸ்வர்கஸம்க்ராமயாதேஷு தேவதூர்யநிநாதிஷு। ஸேம்த்ரம் தமுபந்ரு'த்யம்தி ஶதஶோ ஹ்யப்ஸரோகணாஃ
வானுலகப் போரில் தேவதூரியங்கள் முழங்க, நூற்றுக்கணக்கான அப்சராஸ், இந்திரனும் அவரும் முன்னிலையில் நடனமாடினர்.
கேதுநா நாகராஜேந ராஜமாநோ யதா ரவிஃ। யுக்தோ ஹயஸஹஸ்ரேண மநோமாருதரம்ஹஸா
பாம்பரசன் கொடியை ஏந்தி, சூரியனைப் போல ஒளிர்ந்து, மனமும் காற்றும் போல் வேகமுள்ள ஆயிரம் குதிரைகளால் இழுக்கப்பட்டார்.
ஸம்யக்ரதவரோ பாதி யுக்தோ மாதலிநா ததா। க்ரு'த்ஸ்நஃ பரிவ்ரு'தோ மேருர்பாஸ்கரஸ்யேவ தேஜஸா
மாதலி சரியாக யோகிய ரதம், சூரிய ஒளியில் மேரு மலையைச் சுற்றியது போல், எல்லா புறமும் ஒளிர்ந்தது.
யமஸ்து தம்டமுத்யம்ய காலயுக்தம் ச முத்கரம்। தஸ்தௌ ஸுரகணாநீகே தைத்யாநாம் சைவ தர்ஶயந்
யமன் தண்டையும் காலத்திற்கேற்ற முரசும் தூக்கி, தேவர்களின் படையில் நின்று, தைத்யர்களுக்குக் காட்டினார்.
சதுர்பிஃ ஸாகரைர்யுக்தோ லேலிஹாநைஶ்ச பந்நகைஃ। ஶம்கமுக்தாம்கததரோ பிப்ரத்தோயமயம் வபுஃ
நான்கு கடல்களும், நாக்கை நீட்டும் பாம்புகளும், சங்கு, வளையல் அணிந்து, நீரால் ஆன உருவம் கொண்டு அவருடன் சேர்ந்திருந்தன.
காலபாஶாந்ஸமாவித்ய ஹயைஃ ஶஶிகரோபமைஃ। வாய்வீரிதஜலாகாரைஃ குர்வந்லீலாஃ ஸஹஸ்ரஶஃ
காலப்பாசங்களை அசைத்து, சந்திரனின் கதிர்களைப் போல் குதிரைகள், காற்று, நெருப்பு, நீர் போன்ற உருவங்களில் ஆயிரக்கணக்கான விளையாட்டைச் செய்தார்.
பாம்டுரோத்தூதவஸநஃ ப்ரவாலருசிராம்கதஃ। மணிஶ்யாமோத்தமவபுர்ஹாரகேணார்சிதோதரஃ
வெண்மையான vasthiram அணிந்து, பவள ஒளி கொண்ட வளையல்கள், மணியால் நீலமான சிறந்த உடல், ரத்னம் பதித்த அரைப்பட்டையால் அலங்கரிக்கப்பட்டு பிரகாசித்தார்.
வருணஃ பாஶத்ரு'ங்மத்யே தேவாநீகஸ்ய தஸ்திவாந்। யுத்தவேலாமபிலஷந்பிந்நவேல இவார்ணவஃ
பாசம் ஏந்திய வருணன், தேவர்களின் படையில் நடுவில் நின்று, போர் நேரத்தை விரும்பி, கரையை உடைக்க விரும்பும் கடலைப் போல இருந்தார்.
யக்ஷராக்ஷஸஸைந்யேந குஹ்யகாநாம் கணைரபி। யுக்தஶ்ச ஶம்கபத்மாப்யாம் நிதீநாமதிபஃ ப்ரபுஃ
யக்ஷர், ராக்ஷசர் படை, குஹ்யகர்கள் கூட்டம், சங்கு, தாமரை ஆகியவற்றை ஏந்திய நிதிகளின் அதிபதி, பெருமையுடன் சேர்ந்திருந்தார்.
ராஜராஜேஶ்வரஃஶ்ரீமாந்கதாபாணிரத்ரு'ஶ்யத। விமாநயோதீ தநதோ விமாநே புஷ்பகே ஸ்திதஃ
அரசர்களுக்கெல்லாம் அரசனாக விளங்கும், மகிமைமிக்கவன், கதை கொண்ட கரத்துடன், பூஷ்பக விமானத்தில் நின்று, போராளிகளுக்கிடையே செல்வத்தின் ஆண்டவன் தோன்றினார்.
ஸ ராஜராஜஃ ஶுஶுபே யக்ஷேஶோ நரவாஹநஃ। பூர்வபக்ஷே ஸஹஸ்ராக்ஷஃ பித்ரு'ராஜஶ்ச தக்ஷிணே
அந்த அரசர்களுக்கெல்லாம் அரசனாகிய யக்ஷர்களின் தலைவன், மனிதரை வாகனமாக கொண்டு ஒளிவீசினார்; கிழக்கு பக்கத்தில் ஆயிரம் கண்கள் உடையவன் இருந்தான், தெற்கு பக்கத்தில் முன்னோர்களின் அரசன் இருந்தான்.
வருணஃ பஶ்சிமே பக்ஷ உத்தரே நரவாஹநஃ। சதுஃபக்ஷாஶ்ச சத்த்வாரோ லோகபாலா மஹாபலாஃ
மேற்கு பக்கத்தில் வருணன், வடக்கு பக்கத்தில் மனிதரை வாகனமாக கொண்டவன்; நான்கு பக்கங்களிலும் உலகத்தை காக்கும் நான்கு பெரும் காவலர்கள் நிலைத்திருந்தார்கள்.
ஆத்மதிக்ஷுசரம்தஶ்சதஸ்யதேவபலஸ்யதே। ஸூர்யஃ ஸப்தாஶ்வயுக்தேந ரதேநாநிலகாமிநா
தன் திசைகளில் தன் தெய்வீக படையுடன் சூரியன் பயணித்தான்; ஏழு குதிரைகள் இழுக்கும், காற்றைப் போல ஓடும் ரதத்தில் அவர் இருந்தார்.
ஶ்ரியா ஜாஜ்வல்யமாநேந தீப்யமாநைஶ்ச ரஶ்மிபிஃ। உதயாஸ்தமயௌ சக்ரே மேருபர்யந்தகாமிநா
பெரும் ஒளியால் ஜொலித்து, பிரகாசமான கதிர்களால், சூரியன் உதயத்திலிருந்து அஸ்தமன வரை, மேரு மலை எல்லை வரைச் சுற்றி வந்தான்.
த்ரிதிவ த்வாரசக்ரேண தபஸா லோகமவ்யயம்। ஸஹஸ்ரரஶ்மியுக்தேந ப்ராஜமாநேந தேஜஸா
மூன்று விண்ணக உலகங்களின் வாயிலாகிய சக்கரத்துடன், தவத்தின் வலிமையால் அழியாத உலகத்தை நிறைத்தான்; ஆயிரம் கதிர்களுடன், பிரகாசமான ஒளியோடு இருந்தான்.
சசார மத்யே தேவாநாம் த்வாதஶாத்மா திவாகரஃ। ஸோமஃ ஶ்வேதஹயோ பாதி ஸ்யம்தநே ஶீதரஶ்மிமாந்
தேவர்களின் நடுவே, பன்னிரு வடிவங்கள் கொண்ட சூரியன் சஞ்சரித்தான்; வெள்ளை குதிரைகள் இழுக்கும் ரதத்தில், குளிர்ந்த கதிர்களுடன் சோமன் பிரகாசித்தான்.
ஹிமதோயப்ரபூர்ணாபிர்பாபிராஹ்லாதயஞ்ஜகத்। தம்ரு'க்ஷயோகாநுகதம் ஶிஶிராம்ஶும் த்விஜேஶ்வரம்
பனிநீர் நிறைந்த ஒளியால் உலகத்தை மகிழ்வித்தான்; நட்சத்திரங்களுடன் சேர்ந்து செல்லும், குளிர்ந்த கதிர்கள் உடைய, இருமுறை பிறந்தவர்களின் தலைவன் அவன்.
ஶஶச்சாயாம்கிததநும் நைஶஸ்ய தமஸஃ க்ஷயம்। ஜ்யோதிஷாமீஶ்வரம் வ்யோம்நி ரஸதம் ப்ரபுமவ்யயம்
முயலில் உருவம் போல நிழல் பதிந்த உடலை உடையவன், இரவின் இருளை அகற்றுகிறான்; விண்ணில் ஒளிகள் அனைத்துக்கும் ஆண்டவன், அழியாத சாறு வழங்குபவன்.
ஓஷதீநாம் பவித்ராணாம் நிதாநமம்ரு'தஸ்ய ச। ஜகதஃ பரமம் பாகம் ஸௌம்யம் ஸர்வமயம் ரஸம்
புனிதமான மூலிகைகளுக்கும், அமுதத்துக்கும் இருப்பிடமாக இருப்பவன்; உலகத்தின் உயர்ந்த பகுதி, மென்மையான, எல்லாவற்றிலும் நிறைந்த சாறு அவன்.
தத்ரு'ஶுர்தாநவாஃ ஸோமம் ஹிமப்ரஹரணம் ஸ்திதம்। யஃ ப்ராணஃ ஸர்வபூதாநாம் பம்சதா பித்யதே ந்ரு'ஷு
தானவர்கள், பனியை ஆயுதமாக கொண்ட சோமனை அங்கு நின்று பார்த்தார்கள்; எல்லா உயிர்களுக்கும் உயிராகி, மனிதர்களில் ஐந்து வகைகளாகப் பிரிகிறான்.
ஸப்தஸ்கம்தகதோ லோகாம்ஸ்த்ரீந்ததார சகார ச। யமாஹுரக்நிகர்த்தாரம் ஸர்வப்ரபவமீஶ்வரம்
ஏழு கிளைகள் கொண்டவன், உலகங்களைத் தாங்கி உருவாக்கினான்; யாவரும் 'அவன் தீயை உருவாக்குபவன், எல்லாவற்றிற்கும் ஆதியாய் இருப்பவன்' என்று கூறுகின்றனர்.
ஸப்தஸ்வரகதா யஸ்ய யோநிர்கீர்பிருதீர்யதே। யம் வதம்தி சலம் பூதம் யம் வதம்த்யஶரீரிணம்
அவனுடைய ஆதாரம் ஏழு இசைச்சுருதிகளில் இருப்பதாகச் சொல்கிறார்கள்; அவனைச் சஞ்சலமான உயிரெனவும், உடலற்றவனெனவும் கூறுகின்றனர்.
யமாஹுராகாஶகமம் ஶீக்ரகம் ஶப்தயோநிஜம்। ஸ வாயுஃ ஸர்வபூதாயுருத்ததஃ ஸ்வேந தேஜஸா
அவனை விண்வெளியில் விரைவாகச் செல்லும், ஒலியிலிருந்து பிறந்தவன் என்று கூறுகிறார்கள்; அவனே வாயு, எல்லா உயிர்களுக்கும் உயிராகி, தன் ஒளியால் உயர்ந்தவன்.