பிரம்மபுராணம் 3.15.391-3.16.39: தமிழில் உரைநடை சுருக்கம் கோபமும் மயக்கமும் இல்லாமல், மண்பொருளும் பொன்னும் ஒரே மாதிரியாகக் காணும், துயரமின்றி, உடன்பாடோ எதிர்ப்போ இல்லாமல், புகழும் பழியும் கடந்து, இனிமையும் கடுமையும் நடுவே சாட்சியாக நடமாடும் யாதவனின் மனநிலை, சாட்சியாகும் detached life-ஐ எடுத்துக்காட்டுகிறது. பீஷ்மர், அந்த புனித தலத்தின் சிறப்பை, அந்தத் தீர்த்தம் நிலத்தில் உருவானது எவ்வாறு என்பதை, அந்தப் புனித இடத்தில் விஷ்ணுவும் சங்கரனும் செய்தவற்றை விரிவாகக் கேட்டார். "அந்த தெய்வீக யஜ்ஞம் எப்படி நடந்தது? யார் யஜ்ஞத்தில் பங்குபற்றினர்? எந்த பொருட்கள் பயன்படுத்தப்பட்டன? யஜ்ஞம் நடத்தும் இடம், அதற்கான அளவுகள், யாருக்கு யஜ்ஞம் அர்ப்பணிக்கப்பட்டது?" என்று கேள்விகள் எழுப்பினார். "வேதங்களில் எல்லா தேவர்களும் வழிபட வேண்டிய பொருளாகப் புகழப்படும் அந்தப் பெருமை யாருக்கு?" என்றார். "அந்த யஜ்ஞம் நடத்தும்போது பிரம்மா எந்த ஆசையை மனதில் வைத்தார்? அந்த ஆசை, அதன் விளைவு, நோக்கம் என்ன?" என்று ஆர்வமுடன் கேட்டார். "தேவர்களின் தலைவன் எவ்வாறு அழிவற்றவன், அவன் சொர்க்கமும் அழியாததாகும். மற்ற தேவர்களுக்கும் சொர்க்கம் வழங்கப்பட்டது; வேதங்கள், புல், மூலிகைகள் யஜ்ஞத்திற்காக உருவானது. பூமியில் உள்ள மற்ற உயிரினங்கள் யஜ்ஞத்திற்காக பிரம்மா உருவாக்கினார்; இது வேத மரபு" என்று கூறினார். பீஷ்மர், "அந்த யஜ்ஞம் முழுமையாக எப்படி நடந்தது, அந்தச் சதரூபா என்ற பெண்மணி, இங்கு சாவித்திரி என்று அழைக்கப்படுகிறாள், அவரைப் பற்றியும் விரிவாக சொல்லுங்கள்" என்றார். "சாவித்திரி, பிரம்மாவின் மனைவியும், முனிவர்களின் தாயும்; புலஸ்த்ய முதலிய ஏழு முனிவர்களையும், தக்ஷன் முதலிய பிறப்பாளிகளையும் பெற்றார். சாவித்திரி, ஸ்வயம்புவா முதலிய மனுக்களையும் பெற்றார்; பிரம்மா அவரைத் தாயாக, அன்பாகத் தன் மனைவியாக ஏற்றார்." "அந்த நேரத்தில், பிரம்மா தனது நல்ல, நற்குணம் கொண்ட, அழகான சாவித்திரியை விட்டு மற்றொரு மனைவியை நாடினார்; அந்தப் பெண்ணின் பெயர், குணங்கள், யார் மகள், எங்கே கண்டார், யார் காட்டினார், அவளது வடிவம், அழகு, சாவித்திரியைவிட சிறப்பான நிறம், அழகு, பிரம்மாவை மயக்கியது" என்று கேட்டார். "அந்தப் பெண்ணை எவ்வாறு பிரம்மா பெற்றார், யஜ்ஞம் எப்படி தொடங்கப்பட்டது, சாவித்திரி என்ன செய்தார், பிரம்மா சாவித்திரிக்கு எப்படி நடந்தார், சாவித்திரி என்ன சொன்னார், அவர் கோபப்பட்டாரா, மன்னித்தாரா, நீங்கள் என்ன செய்தீர்கள், அந்த இடத்தில் நடந்த அனைத்தையும் சொல்லுங்கள்" என்று கேட்டார். "பிரம்மாவின் செயல்கள், யஜ்ஞத்தின் உத்தரவு, யஜ்ஞம் தொடங்கும் வரிசை, ஹோத்ரு புரோகிதர், அவருக்கான பங்கு, முதல் ஹோமம் யாருக்காக, விஷ்ணு எப்படி உதவினார், தேவர்கள் என்ன செய்தார்கள், பிரம்மா தேவர்களின் உலகத்தை விட்டு மனிதர்களின் உலகிற்கு எவ்வாறு வந்தார், வீட்டுக்கான தீ, அன்வாஹார்ய, தக்ஷிண தீ, ஆஹவனீய தீ, வேदी, கரண்டி, அரை, ஸ்ருகு, ஆவப்ருதம், மூன்று தீக்கள், தேவர்களுக்கு ஹோமம், பிதர்களுக்கு பித்ரு ஹோமம், யஜ்ஞம், யஜ்ஞபாடிகள், எரிபொருள், தர்பை, சோமம், தூய்மை, சுற்றுப்பட்டிகள், யஜ்ஞப் பொருட்கள், பிரம்மா எவ்வாறு உருவாக்கினார், பழக்க வழக்கில் யாருக்கு பிரம்மாவின் செயல் மூலம் புகழ் கிடைத்தது, கால அளவுகள்—முகூர்த்தம், திதி, மாதம், நாள், வருடம், பருவங்கள், காலசந்திகள், மூன்று அளவுகள், ஆயுள், நிலம், குறைவு, குறிகள், அழகு, மூன்று வகைகள், மூன்று உலகங்கள், மூன்று அறிவுகள், மூன்று தீக்கள், மூன்று காலங்கள், மூன்று செயல்கள், மூன்று குணங்கள், உலகங்கள், உன்னத சிருஷ்டிகள், குறைந்த மனம் கொண்டவர்கள், நல்லவர்கள், தீயவர்கள், நான்கு வர்ணங்கள், பாதுகாப்பாளர்கள், நான்கு அறிவுகள், நான்கு ஆசிரமங்களில் இருப்பவர்கள், உன்னத ஒளி, உன்னத தவம், உன்னதம் மீது உன்னதம், உன்னத ஆத்மா, உலகங்களுக்கு பாலம், தூய்மையுள்ளவர், வேத அறிவாளர்களுக்கு அறிய வேண்டியவர், வல்லமை கொண்டவர்களுக்கு தலைவன், உயிரினங்களில் இல்லாதவன், தீயில் தீ, மனதில் மனம், தவத்தில் தவம், கட்டுப்பாட்டில் கட்டுப்பாடு, ஒளியில் ஒளி—இவை அனைத்தையும் பிரம்மா, உலகத்தின் தந்தை, உருவாக்கினார்" என்று கேட்டார். "யஜ்ஞத்தின் பலனை எவ்வாறு நாடினார், யஜ்ஞத்தில் மனம் எவ்வாறு நிலைத்தது, இது எனக்கு சந்தேகம்; உன்னத பிரம்மன், தேவரும், அசுரரும் புகழும், அதிசயமான செயல், உண்மையில் இங்கு விவரிக்கப்படுகிறது" என்று பீஷ்மர் கேட்டார். இவ்வாறு, புனித தீர்த்தத்தின், யஜ்ஞத்தின், பிரம்மாவின் செயல்களின் எல்லா விபரங்களும் அறிய ஆசையுடன், பீஷ்மர் பிரம்மணரிடம் கேட்டார்; அந்தக் கேள்விகளும், அற்புதமான பிரம்மனைப் பற்றிய விவரங்களும், புனிதமான சுருக்கமாக இங்கு கூறப்பட்டுள்ளன.