प्रायोपवेशं ये तत्र प्रकुर्वंति नरोत्तमाः। ते मृता ब्रह्मयानेन दिवं यांत्यकुतोभयाः
तत्राल्पमपि यैर्दानं दत्तं ब्रह्मविदात्मनाम्। जन्मांतरशतं तेषां तैर्दत्तं भावितात्मनाम्
खण्डस्फुटितसंस्कारं तत्र कुर्वन्ति ये नराः। ते ब्रह्मलोकमासाद्य मोदन्ते सुखिनस्सदा
योऽत्र पूजाजपोहोमः कृतो भवति देहिनाम्। अनन्तं तत्फलं सर्वं ब्रह्मभक्तिरतात्मनाम्
तत्र दीपप्रदानेन ज्ञानचक्षुरतींद्रियः। प्राप्नोति धूपदानेन स्थानं ब्रह्मनिषेवितम्
अथ किं बहुनोक्तेन संगमे यत्प्रदीयते। तदनंतफलं प्रोक्तं जीवतो वा मृतस्य च
स्नानाज्जपात्तथा होमादनंतफलसाधकम्। रामेणागत्य वै तत्र पिंडं दशरथस्य च
दत्तं श्राद्धं तत्र तेन मार्कंडेयेन दर्शिते। तत्र वापी चतुःकोणा तत्र पिंडप्रदा नराः
हंसयुक्तेन यानेन सर्वे यांति त्रिविष्टपम्। तस्यां वाप्यां तु वै ब्रह्मा पितृमेधं चकार ह
यज्ञं यज्ञविदां श्रेष्ठः समाप्तवरदक्षिणम्। वसवः पितरो ज्ञेया रुद्राश्चैव पितामहाः
आदित्याश्च ततस्तेषां विहिताः प्रपितामहाः। त्रिविधा अपि आहूय पुनरुक्ता विरिंचिना
भवद्भिः पिंडदानाद्यं ग्राह्यमत्र स्थितैस्सदा। यत्कृतं पितृकार्यं च तदनंतफलं भवेत्
वृत्यर्थं पितरस्तेषां तुष्टाश्चैव पितामहाः। लभंते तर्पणात्तृप्तिं पिंडदानात्त्रिविष्टपम्
तस्मात्सर्वं परित्यज्य प्राचीने पिंडदो भवेत्। दत्वा पुत्रः प्रयत्नेन पितॄन्सर्वांश्च तर्पयेत्
प्राचीनेश्वरदेवस्य पुरोभूतं प्रतिष्ठितम्। आदितीर्थं तदित्युक्तं दर्शनादपि मुक्तिदम्
स्पृष्ट्वा तु सलिलं तत्र मुच्यते जन्मबंधनात्। अवगाहनाद्ब्रह्मणोऽसौ भवत्यनुचरः सदा
आदितीर्थे नरः स्नात्वा यः प्रदद्यात्समाधिना। अन्नमल्पमपि प्रायः प्रायशस्स्वर्गमाप्नुयात्
यस्तत्र ब्रह्मभक्तानां नरः स्नात्वा ददेद्धनम्। कृसेरणापि हेम्ना च स स्वर्गे मोदते सुखी
प्राचीसरस्वती तत्र नरैः किं मृग्यते परम्। तस्यां स्नानात्फलं तृप्त्यै तपोयज्ञादिलक्षणम्
ये पिबंति नराः पुण्यां प्राचीं देवीं सरस्वतीम्। न ते नराः सुरा ज्ञेया मार्कंडेयर्षिरब्रवीत्
सरस्वती नदीं प्राप्य न स्नाने नियमः क्वचित्। भुक्ते वा न च वा भुक्ते दिवा वा यदि वा निशि
तत्तीर्थं सर्वत्तीर्थानां प्राचीनं प्रवरं स्मृतत्। पापघ्नं पुण्यजननं प्राणिनां परिकीर्तितम्
ये पुनर्भावितात्मानस्तत्र स्नात्वा जनार्दनम्। पूजयन्ति यथाशक्ति ते प्रयांति त्रिविष्टपम्
देवानां प्रवरो विष्णुस्तेन यत्र सरस्वती। सेविता तत्परं तीर्थं क्षितौ ब्रह्मसुतोऽब्रवीत्
ततस्तस्मान्महातीर्थं मन्यमाना महोदयम्। मंदाकिनीमुदीक्षंती स्थिता तत्र सरस्वती
तत्तीर्थं सर्वतीर्थानां परं स्वायंभुवोऽब्रवीत्। मंदाकिन्यासमं यत्र प्राप्य पुण्यसमागमम्
तत्रस्थाने स्थिता देवैः स्तुता देवी सरस्वती। मत्वा चैकाकिनीं तां तु दीनास्यां दीनमानसां
सखीं तदाऽसृजद्ब्रह्मा रूपिणीं विमलेक्षणाम्। हरिणीं हरिरप्याशु जज्ञे कमललोचनाम्
वज्रिणीमपि देवेशो वज्रपाणिर्विसृष्टवान्। सुकुरंगरुचिं देवो नीलकंठो वृषध्वजः1.32.
सखीं संजनयामास सरस्वत्यास्त्रिलोचनः। विलोक्यमाना सा राजन्सखीभिः सुरसुंदरी